Hoe zeg je “burgerlijk” in het Engels?

Wat betekent het?

In deze post wil ik het niet hebben over “burgerlijk” in wettelijke/organisatorische zin, zoals bijvoorbeeld in “burgerlijk wetboek” (dan is de vertaling “civil”).

Ik wil het hebben over het gebruik van het woord “burgerlijk” om mensen te omschrijven. Zoals “mijn ouders zijn burgerlijk”. Wat burgerlijk dan precies betekent, vind ik moeilijk, en daarom heb ik de vraag aan een aantal Nederlandstalige vrienden voorgelegd. Mijn conclusie is dat “burgerlijk” negatief (gezapig, onorigineel) of positief (pretentieloos, huisje-boompje-beestje) opgevat kan worden, en dat de positieve betekenis aan een opmars bezig is.

Een aantal omschrijvingen:

Kan positief zijn: “Ik vier mijn verjaardag lekker burgerlijk; vrienden thuis, bitterballen, gezelligheid!” Maar kan ook negatief zijn: “Hij gaat nooit meer mee stappen nou hij burgerlijk met z’n vriendin in een rijtjeshuis zit” In het eerste geval betekent het dus: pretentieloos, normaal. In het tweede geval gezapig, niet hip.

Voor mij is ‘Burgelijk’ net niet gelijk aan ‘gemiddeld’… Het heeft een net wat negatievere lading en roept bij mij ook beelden op van Doorzon, 2.4 kinderen en een hond, Xenos dingen en IKEA meubels.

Iemand die burgerlijk is, is truttig, ingekakt, saai, onorigineel, belegen. 

Ik gebruik het als een positief woord: standaard mens, huisje boompje beestje.

Wat is het probleem?

Het grote probleem met de vertaling van dit woord is dat het per cultuur anders is wat mensen als gezapig, onorigineel en huisje-boompje-beestje zien. En ook waar die mensen wonen en in wat voor huizen (want dat is vaak de beeldspraak die wordt gebruikt). Een goede internationale vertaling is daarom niet te geven.

Een ander probleem is dat de beste vertalingen in het Engels (“bourgeois” en “square”) in onbruik zijn geraakt, en dat de andere woorden ofwel niet internationaal zijn, ofwel de betekenis van “burgerlijk” niet helemaal vatten.

Omdat ik het uiteindelijk zelf ook niet meer wist, heb ik ervoor gekozen gewoon een lijstje te maken met wat opties en mijn mening erover 🙂

Mogelijke vertalingen voor “burgerlijk”

basicAmerikaans, slang. “Basic” wordt door de jongere generatie gebruikt om mensen aan te duiden die geen eigen stijl hebben maar volledig meegaan met de stroom. “Oh my God, she’s so basic”. Ik zou dit woord niet gebruiken tenzij je doelgroep erg jong is.
bourgeoisInternationaal. Eigenlijk is “bourgeois” de beste vertaling van “burgerlijk”, maar naar mijn mening is het een woord dat niet meer veel wordt gebruikt en waarvan veel mensen niet weten wat het betekent. Omdat het een Frans woord is klinkt het nogal pretentieus en daarom is het, naar mijn idee, de laatste jaren in onbruik geraakt.
conventionalRedelijk internationaal. “a conventional person” is vooral heel standaard.
cookie-cutterAmerikaans. “a cookie-cutter house” is de Amerikaanse versie van wat bij ons Vinex wordt genoemd. “A cookie-cutter life” is huisje-boompje-beestje.
mainstreamInternationaal. Een wat modernere variant van “conventional”.
middle classInternationaal. Niet rijk, niet arm.
provincialInternationaal. Net als het Nederlandse “provinciaal” betekent het bekrompen en een beetje conservatief.
stuffyBrits. Conservatief en standaard. Hier zit dat truttige ook een beetje in.
suburban/ suburbaniteInternationaal maar geen heel bekend woord. Verwijst naar mensen die in de buitenwijken wonen (the suburbs). Of dat dan ook burgerlijke mensen zijn hangt van het soort buitenwijken af waar de lezer bekend mee is.
squareInternationaal, maar intussen een erg oudbakken woord. “a square (person)” is ouderwets en saai.
ticky-tackyAmerikaans. Goedkoop gebouwd, standaard en truttig.
uninspiredInternationaal. Afgezaagd en onorigineel.
white picket fenceAmerikaans. Refereert naar een standaard “middle-class home” in Amerika met zo’n lage witte schutting om de voortuin. “White picket fence people” is een erg goede vertaling van “burgerlijke mensen” maar zal helaas alleen door Amerikanen goed opgevat worden.

Help je mee dit artikel te verbeteren?

Heb je een betere vertaling, of gewoon een vraag of suggestie? Laat het me hieronder weten!

Dank aan de vragensteller!

Dit artikel is geschreven nav een vraag op mijn contactpagina. Hartelijk dank daarvoor, het is voor mij erg fijn als mensen mij schrijven welke vertalingen voor hen moeilijk zijn!

Is er een woord of uitdrukking waarvan jij altijd denkt “Hoe zeg je dat nou eigenlijk in het Engels?”. Laat het me weten in een comment. Dat kan gewoon hier of op mijn contactpagina.

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Ik bespreek Nederlandse woorden die geen directe tegenhanger hebben in het Engels, en andere probleemgevallen. Ik bespreek bij lange na niet alle mogelijke vertalingen of contexten, en mijn meningen zijn de meningen van één mens. Wil je meer weten? Kijk dan bij de FAQ’s.

Hoe zeg je “voor jezelf kiezen” in het Engels?

Wat betekent het?

Soms moet je voor jezelf kiezen – er zijn mensen die op je rekenen maar als je iedereen helpt dan ga je er zelf aan onderdoor. Dus dan moet je “nee” gaan zeggen en voor jezelf kiezen.

Wat is het probleem?

De letterlijke vertaling “to choose for myself” betekent helaas iets anders, namelijk dat je je eigen keuze maakt. “I don’t need you to choose for me, I can choose for myself, thank you!” = “Jij hoeft de keuze niet te maken, ik kan prima zelf beslissen, hoor!”

Iets van “to choose me” kan wel maar klinkt vaak een beetje gemaakt, ik vind het niet de beste oplossing.

Hoe vertaal je “voor mezelf kiezen” in het Engels?

In het Engels zeg je “to put myself first”, “to do what’s right for me”. “To take charge of my life” vind ik ook een mooie.

Sorry, ik weet dat je hulp nodig hebt, maar ik ben op. Ik moet voor mezelf kiezen.Sorry, I know you need help, but I’m exhausted. I have to put myself first.
Na jaren besloot ik voor mezelf te kiezen en de gedroomde opleiding gewoon te doen.After many years I decided to do what was right for me and registered for my dream course.
Hij zorgde ervoor dat ik voor mezelf koos.He made me take charge of my life.
Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Ik bespreek Nederlandse woorden die geen directe tegenhanger hebben in het Engels, en andere probleemgevallen. Ik bespreek bij lange na niet alle mogelijke vertalingen of contexten, en mijn meningen zijn de meningen van één mens. Wil je meer weten? Kijk dan bij de FAQ’s.

Hoe zeg je “varen” in het Engels?

Wat betekent het?

Ik ga het hebben over varen in een boot. In het Nederlands kan dat een zeilboot, motorboot, roeiboot, vlot of voor mijn part een omgekeerde hoed zijn (je merkt het, ik heb kleine kinderen…). Je zit in een of ander drijvend iets en je beweegt je voort: dan ben je aan het varen.

Wat is het probleem?

De standaardvertaling van varen is “to sail“. Als Nederlander denk je dan alleen aan een zeilboot en niet aan bv een motorboot. In het Engels is dat niet zo; “to sail” betekent varen in het algemeen, dus “sail in a motorboat”, “sail in a row boat”, “the battleship sailed past” is allemaal prima, echt waar.

Toch maak ik als vertaler vaak de keus om een ander woord te kiezen of om de zin anders op te schrijven. Ik vertaal namelijk veel toeristische teksten over Nederlandse steden waarin de lezer wordt uitgenodigd om bijvoorbeeld “te varen over de grachten van Utrecht”. Ik vertaal dit niet met “to sail” omdat ik denk dat 1) toeristen die Engels als tweede taal spreken zullen denken aan een zeilboot en 2) ook moedertaalsprekers die geen voorstelling hebben van Nederlandse grachten zullen denken aan een zeilboot. Nederland heeft tenslotte een beroemde geschiedenis met zeilboten. Ik kies daarom vaak voor het werkwoord “to boat“, wat naar mijn mening goed past bij het soort boten dat je in de grachten vaak ziet.

Hoe vertaal je “varen” het beste naar het Engels?

Lekker varen door de Amsterdamse grachten.Enjoyable boating through the Amsterdam canals.
Vaar naar Griekenland in een luxe jacht.Sail to Greece in a luxurious yacht.
Travel to Greece in a luxurious yacht.
Schipper mag ik overvaren?Skipper can I cross the river?
Ik vaar met de boot naar Engeland.I’m travelling to England by boat.
(traveling met één l is Amerikaans en travelling met twee l-en is Brits, maar dit is geen hele strenge regel.).
I’m sailing to England by ferry.
(“by ferry” om duidelijk te maken dat het een veerboot is en geen zeilboot)

Vragenstellers zijn geweldig!

Deze post is geschreven n.a.v. een vraag op mijn contactpagina van lezer Hans. Bedankt voor je vraag, Hans! Heb je zelf een vraag, of een opmerking, laat het me dan weten in de comments!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Ik bespreek Nederlandse woorden die geen directe tegenhanger hebben in het Engels, en andere probleemgevallen. Ik bespreek bij lange na niet alle mogelijke vertalingen of contexten, en mijn meningen zijn de meningen van één mens. Wil je meer weten? Kijk dan bij de FAQ’s.

Hoe zeg je “zoekende zijn” in het Engels?

Wat betekent het?

“Mijn zoon heeft nog geen studie gekozen. Hij is nog een beetje zoekende.”

“Een beetje zoekende” betekent in dit geval dat iemand nog niet zo goed weet wat de beste optie is. Het wordt vaak als eufenisme gebruikt voor als een mens of bedrijf het eigenlijk helemaal niet meer weet, maar je dat niet zo nadrukkelijk wilt zeggen. Vaak proef ik er ook iets uit als “ze weten het nog helemaal niet, maar het komt allemaal wel goed”.

Welke vertalingen vind ik niet zo goed?

Iets met *searching* of *looking* werkt in dit geval niet.

Hoe vertaal je “zoekende” het beste naar het Engels?

Mijn zoon heeft nog geen studie gekozen. Hij is nog een beetje zoekende.My son hasn’t decided what he wants to study yet. He’s still weighing his options.
(…) He’s not quite sure what he wants to do yet.
(…) He’s a little lost right now. (Deze is best heftig, de jongeman in kwestie weet het echt even niet meer.)
Het bedrijf is nog een beetje zoekende voor de juiste aanpak.The company is still unsure about the best approach to choose.
The company is deliberating which approach to choose.
The company is a little bit lost concerning the correct approach.
Ach, weet je, ik ben gewoon nog een beetje zoekende, maar het komt allemaal wel goed.You know, I’m just not quite sure which path to take right now. But everything will be fine.
You know, I’m just not quite sure of the right path right now. But everything will be fine.
Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Ik bespreek Nederlandse woorden die geen directe tegenhanger hebben in het Engels, en andere probleemgevallen. Ik bespreek bij lange na niet alle mogelijke vertalingen of contexten, en mijn meningen zijn de meningen van één mens. Wil je meer weten? Kijk dan bij de FAQ’s.

Hoe zeg je “ik doe niet meer mee” in het Engels?

Wat betekent het?

Ik schrijf dit artikel 24 September 2020 en op dit moment is #ikdoenietmeermee een hashtag die diverse Bekende Nederlanders op hun Twitter, Instagram etc. gebruiken om aan te geven dat ze de Coronamaatregelen van de Nederlandse overheid te strikt vinden.

Hoe vertaal je “ik doe niet meer mee” het beste naar het Engels?

Ik dacht aanvankelijk dat er geen vertaling naar het Engels mogelijk was die lekker bekt, maar ik heb de internationale media in de gaten gehouden en Reuters India heeft wat mij betreft een mooie oplossing gevonden: “I’m opting out”. Dit betekent inderdaad “ik kies ervoor niet meer mee te doen”. Een beetje formeel Engels, misschien, maar naar mijn mening de beste oplossing.

Als niet letterlijke maar wel lekker bekkende vertaling had ik nog bedacht “I’m done with it” (= ik ben er klaar mee). “I’m done with this” is vrijwel hetzelfde.

De andere internationale nieuwsmedia kiezen voor een letterlijke vertaling. Hun logica is liever lelijk en letterlijk vertaald dan mooi en vrij vertaald, want ze willen natuurlijk zo goed mogelijk weergeven wat er in in Nederland gebeurt. Het Britse The Guardian en het Amerikaanse NPR kiezen voor “I no longer participate“; superlelijk Engels, maar wel een letterlijke vertaling. (Kijk voor de gein ook even wat voor foto van Famke Louise NPR erbij heeft gezet…)

NL Times kiest voor “I’m no longer participating; net een andere werkwoordsvorm die wat mij betreft in dit geval niets uitmaakt.

DutchNews kiest ervoor geen vertaling te geven, en geeft de titel “Pop stars, actors say they ‘will no longer be part of’ efforts to combat coronavirus” aan hun stuk. EUobserver kiest *I don’t join anymore*; dat is zo lelijk dat ik het als fout Engels zou betitelen, al is het op het randje.

Wil je helpen om dit artikel beter te maken?

Ik zal dit artikel aanvullen zodra ik meer vertalingen tegenkom in de internationale nieuwsmedia. Mocht jij als lezer intussen tips, opmerkingen of vragen hebben, dan staan mijn comments voor je open! 🙂

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Ik bespreek Nederlandse woorden die geen directe tegenhanger hebben in het Engels, en andere probleemgevallen. Ik bespreek bij lange na niet alle mogelijke vertalingen of contexten, en mijn meningen zijn de meningen van één mens. Wil je meer weten? Kijk dan bij de FAQ’s.

Hoe zeg je “nagenieten” in het Engels?

Wat betekent het?

Het prachtige Nederlandse woord “nagenieten” betekent precies wat er staat. Je hebt iets leuks gedaan, dat is nu voorbij, en nu ben je aan het genieten van het feit dat je het gedaan hebt.

Als je bijvoorbeeld een mooie wandeling hebt gemaakt door het bos, dan kun je als je uitgewandeld bent in een café zitten en met een lekker kopje thee nagenieten van de wandeling.

Wat is het probleem?

Voor “nagenieten” bestaat geen direkte vertaling in het Engels. Het Engels kent geen *after-enjoyment* of iets dergelijks. Er zijn wel wat Engelse uitdrukkingen die in de buurt komen, maar naar mijn mening is er geen echte vertaling mogelijk. Voor mij staat “nagenieten” dan ook in de categorie “onvertaalbaar”.

Hoe vertaal je “nagenieten” in het Engels?

Zoals hierboven al staat, er is geen mooie direkte vertaling. Hieronder een paar pogingen.

Frank en Henry liggen lekker na te genieten na een geweldig potje sex.After the fantastic sex, Frank and Henry lie in bed, basking in the afterglow.
Anja was nog aan het nagenieten na het winnen van die wedstrijd.Anja was still basking in the afterglow after winning the game.
(Afterglow is eigenlijk alleen te gebruiken voor sex of eventueel zoals hierboven bij het winnen van een wedstrijd, of de high van drugs. Oudere mensen zijn het misschien met me oneens, maar in de laatste jaren heeft het echt die seksuele connotatie gekregen, vind ik.)
Ik weet dat ik die prachtige tijd nooit meer terug kan halen, maar ik kan er nog elke dag van nagenieten.I know I will never be able to go back to that wonderful time again, but every day I enjoy reliving those moments.
In het café aan het eind van het bospad kun je lekker nagenieten van de wandeling met een kopje thee.You can savour the lovely walk with a cup of tea in the café at the end of the path.
(savour = langer genieten door de wandeling als het ware te verlengen. Niet helemaal hetzelfde, dus.)
Jan drukte een hand op zijn lippen, nagenietend van de kus.Jan pressed his hand to his lips, savouring the kiss.
Ik ben nog aan het nagenieten van onze leuke avond uit.I’m still thinking about how great our evening out was.
Wat een mooi schildreij. Daar kan ik nu echt uren van nagenieten.What a beautiful painting. I can just keep thinking about how wonderful it is for hours.

Welke vertalingen vind ik niet zo goed?

“Nagenieten” is echt zo’n woord waar je kunt zien dat online woordenboeken hun vertalingen zonder te controleren automatisch van diverse online vertalingen pakken, want er staat me wat onzin tussen als je “nagenieten” opzoekt. Met stip de vreselijkste vertaling is:

Dit betekent: Neem foto’s van me terwijl je het doet, zodat je later kun mastuberen. En is dus GEEN GOEDE VERTALING VAN NAGENIETEN. OMG. (Overigens is het mogelijk dat de vertaling in de context van het hele verhaal wel klopte, maar aan deze ene zin kun je dat niet zien en ik hoop echt heel erg dat er geen mensen zijn geweest die deze vertaling één-op-één over hebben genomen!)

Help je mee dit artikel beter te maken?

Mijn vaste goede-vragenstelster S. kwam met deze vraag en het was er weer eentje waar ik veel over na moest denken! Bedankt, S!

Is er iemand in de zaal die nog een goed idee heeft voor een vertaling? Ik hoor het graag, evenals vragen of opmerkingen. Zet ze hieronder, ik probeer snel te reageren!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Ik bespreek Nederlandse woorden die geen directe tegenhanger hebben in het Engels, en andere probleemgevallen. Ik bespreek bij lange na niet alle mogelijke vertalingen of contexten, en mijn meningen zijn de meningen van één mens. Wil je meer weten? Kijk dan bij de FAQ’s.

Hoe zeg je “niet op je plek zitten” in het Engels?

Wat betekent het?

Als je niet op je plek zit betekent dat dat je niet (meer) tevreden bent met je baan. Je voelt je niet de juiste persoon voor de positie die je hebt, niet zozeer omdat je denkt dat je vaardigheden niet kloppen, maar meer omdat je het werk niet (meer) leuk vindt of liever ergens anders zou werken. Hier bv een blog die tips geeft voor mensen die zich zo voelen.

Wat is het probleem?

Er is een Engelse uitdrukking die ongeveer dezelfde betekenis heeft, namelijk “to feel out of place“. Dit betekent iets als “ik voel me alsof ik hier niet meer thuishoor” of “ik voel me hier de vreemde eend in de bijt.”

Het probleem is dat je het echt precies zo moet zeggen. Zeg je de zin ietsje anders, bv “I’m not in the right place” dan klopt het niet meer, want dat wordt meestal gewoon letterlijk bedoeld. “Oh, sorry, I thought this was the doctor’s office. I’m not in the right place.”

Hoe vertaal je “niet op je plek zitten” het beste naar het Engels?

Als “to feel out of place” toch niet helemaal klopt, dan is een andere optie om een zin te bouwen met “to be (un)fulfilled“. Dan gaat het over voldoening.

Ik ben op zoek naar een andere baan. Ik zit hier gewoon niet meer op mijn plek.I’m looking for a new job.
I’m feeling unfulfilled where I am now. (de baan geeft je geen voldoening meer)

(…)I feel out of place where I am now.
(Je voelt dat je niet meer thuishoort.)
Gaat het wel goed met je? Ik denk dat je niet meer op je plek zit, heb ik gelijk?Are you okay? I think you are feeling out of place, am I right?

I think you are not feeling very fulfilled, am I right?

Wat denk jij?

Heb je een betere vertaling, of gewoon een vraag of suggestie? Laat het me hieronder weten!

Bedankt, S, voor deze vraag!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Ik bespreek Nederlandse woorden die geen directe tegenhanger hebben in het Engels, en andere probleemgevallen. Ik bespreek bij lange na niet alle mogelijke vertalingen of contexten, en mijn meningen zijn de meningen van één mens. Wil je meer weten? Kijk dan bij de FAQ’s.

Hoe zeg je “de omgekeerde wereld” in het Engels?

Wat betekent het?

Je gebruikt de uitdrukking “het is de omgekeerde wereld” als er iets gebeurt dat het tegenovergestelde is van wat je zou verwachten. Als je tienerkinderen bijvoorbeeld ineens aanbieden om de afwas te doen terwijl jij op de bank zit. Of als een politieagent door een automobilist op zijn fouten wordt gewezen.

Welke vertalingen vind ik niet zo goed?

Ik zie vaak best vertalingen van “omgekeerde wereld” die de betekenis als “ondersteboven” vertalen, namelijk *topsy-turvy world* of *upside-down world*. Beide vertalingen vind ik niet goed omdat “omgekeerd” niet hetzelfde is als “ondersteboven” in deze uitdrukking; het gaat erom dat rollen omgekeerd zijn, of situaties, niet dat ze ondersteboven staan.

“Topsy-turvy land” bestaat in het Engels wel, maar komt uit een kinderliedje waarin de lucht groen is en het gras blauw etc., en is te kinderachtig om een goede vertaling te zijn.

Hoe vertaal je “de omgekeerde wereld” het beste naar het Engels?

Er is geen letterlijke vertaling. Je zult het moeten doen met iets als “it’s like an alternate dimension” of “it’s like we’re in Bizarro-world“. Die tweede verwijst naar een reeks comics en is misschien een beetje voor nerds, maar ik ken het als redelijk normale uitdrukking.

Je kunt ook verwijzen naar Alice through the Looking Glass, het tweede deel van Alice in Wonderland, waar ze door een spiegel heengaat naar een bijzondere wereld, en iets zeggen als “it’s like we’ve slipped through the looking glass” – maar dat is erg literair en ouderwets en dat zegt haast niemand meer.

Weet jij meer?

Heb je een betere vertaling, of gewoon een vraag of suggestie? Laat het me hieronder weten!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Ik bespreek Nederlandse woorden die geen directe tegenhanger hebben in het Engels, en andere probleemgevallen. Ik bespreek bij lange na niet alle mogelijke vertalingen of contexten, en mijn meningen zijn de meningen van één mens. Wil je meer weten? Kijk dan bij de FAQ’s.

Hoe zeg je “traject” in het Engels?

Wat is het?

In het Nederlands gebruiken we “traject” heel vaak om het over een stappenplan te hebben, zoals een trein op een traject rijdt en eerst station A, daarna station B, en daarna station C aandoet.

Bijvoorbeeld een traject om schoolverlaters te helpen. Station A: gesprekken met een coach, station B: instromen in een werkend-leren programma en station C: afstuderen.

Of bijvoorbeeld een traject om een website te optimaliseren. Eerst data analyseren. Dan usability testen. Dan herontwerpen.

Wat is het probleem?

Er is geen goede vertaling voor “traject”, en dat is heel jammer. Je zult per geval moeten kijken hoe je het traject in het Engels kunt omschrijven. Hieronder geef ik een aantal voorbeelden.

“Trajectory” is vrijwel NOOIT de juiste vertaling. Een “trajectory” is de baan van een object dat met kracht ergens heen is geschoten, bijvoorbeeld een raket. Je kunt het ook als beeldspraak gebruiken, maar dan is het bijna altijd een negatieve betekenis, omdat het impliceert dat degene in de “trajectory” geen controle heeft over de situatie. “When John’s parents died, he was set on a trajectory to drug addiction and homelessness.”

“Route” of “journey” vind ik okee als je het over een echt, fysiek traject hebt over wegen of rails. Als je ervoor kiest om deze woorden overgankelijk te gebruiken (bv “The journey to become a nurse”), wees je er dan van bewust dat dit heel zweverig kan klinken. Tenzij het een al bekende term is (bv “customer journey”) raad ik deze twee termen af.

Hoe kun je “traject” het beste naar het Engels vertalen?

De gemeente biedt een traject aan voor daklozen om aan een huis te komen.Our municipality offers a programme for homeless people to get a roof over their heads. (US Engels: program)
Ik heb genoeg van school. Ik zit in zo’n saai traject.I’ve had enough of school. The programme I’m following is so boring.
We stellen samen de stappen op voor het optimalisatie-traject.Together we are drawing up the steps of the optimisation project.
Als chaufeur rijd je elke dag hetzelfde traject. As a driver, you will drive the same route every day.
As a driver, you will make the same journey every day.
We ontwerpen een traject om dit probleem aan te pakken.We’re designing a strategy to handle this problem.

Heb je nog een andere vertaling voor “traject”? Ik hoor het graag!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Ik bespreek Nederlandse woorden die geen directe tegenhanger hebben in het Engels, en andere probleemgevallen. Ik bespreek bij lange na niet alle mogelijke vertalingen of contexten, en mijn meningen zijn de meningen van één mens. Wil je meer weten? Kijk dan bij de FAQ’s.

Hoe zeg je “geluk bij een ongeluk” in het Engels?

Wat betekent het?

We zeggen “dat is een geluk bij een ongeluk” als de situatie eigenlijk slecht is (ongeluk) maar iets aan die situatie is ook wel weer handig, of fijn. Terwijl het één slecht gaat, gaat het ander goed.

Zo was ik zwanger tijdens het begin van de Covid crisis. Dat was een geluk bij een ongeluk; het was eng om met een toen nog erg onbekende rondwarende ziekte zwanger te zijn, maar aan de andere kant hadden alle artsen wél ineens genoeg tijd voor me, omdat alle niet-urgente patienten waren afgezegd.

Als je een glazen fles laat vallen op straat maar je had toevallig net bij de Blokker een stoffer en blik gekocht, dus die heb je bij je en kun je meteen gebruiken om het kapotte glas op te ruimen, dan is dat ook een geluk bij een ongeluk.

Wat is het probleem?

Woordenboeken geven “blessing in disguise” maar dat is stiekum net iets anders. Een “blessing in disguise” (een zegen in vermomming) is een ongeluk dat uiteindelijk een geluk blijkt te zijn. Bijvoorbeeld “Being fired from my job was actually a blessing in disguise, as I am much happier in my new job.” Maar “geluk bij een ongeluk” gaat erover (vind ik) dat de twee tegelijkertijd gebeuren.

Een hele goede vertaling voor “geluk bij een ongeluk” is er niet echt, omdat er in het Engels geen vaste uitdrukking is die hetzelfde betekent. Maar met één van de onderstaande oplossingen kom je er vast wel 🙂

Deze vertalingen vind ik niet zo goed

Online woordenboeken geven o.a. iets van “the nobility of misfortune”. Dit klinkt prachtig, maar ik had er nog nooit van gehoord, en een Google zoektocht leerde mij dat het heel specifiek uit een Japanse film uit 1952 komt. Niet gebruiken, dus, een Engelstalig persoon zal het niet begrijpen.

Ook zie ik online de vertaling “a mercy killing”. Dat is een andere term voor euthanasie en ik heb geen idee waarom het als vertaling voor “een geluk bij een ongeluk” wordt gegeven.

Hoe vertaal je “een geluk bij een ongeluk” het beste naar het Engels?

Een letterlijke vertaling die ook nog eens mooi klinkt is “a fortune in misfortune“. Wat je hierbij echter moet bedenken is dat dit in het Engels géén vaste uitdrukking is. Je toehoorder of lezer zal dus even moeten nadenken om het te begrijpen.

Omdat het geen vaste uitdrukking is, kun je er ook van maken “As we say in Dutch: a fortune in misfortune!“. (Ik vind het altijd wel charmant als een buitenlander in het Engels een eigen uitdrukking letterlijk vertaalt, maar de meningen zijn daarover verdeeld.)

In de tabel staan nog meer mogelijke vertaling in context, en daaronder heb ik nog een poging gedaan extra uitleg te geven.

Oh jee, de fles is kapotgevallen. Laat ik net een veger en blik bij me hebben. Wat een geluk bij een ongeluk!Oh dear, the bottle broke. But I just so happen to have a dustpan and brush with me. What a stroke of luck!
(…) In Dutch we would say: “a fortune in misfortune”!
Zwanger tijdens de crisis betekende dat alle artsen tijd voor me hadden. Een geluk bij een ongeluk.Being pregnant during the crisis meant that doctors had time for me. A fortunate side-effect.
(….) A fortune in misfortune. (Dit is in het Engels geen vaste uitdrukking, maar zal denk ik wel goed begrepen worden)
Ontslagen worden was een geluk bij een ongeluk, want ik ben met mijn nieuwe baan veel meer tevreden.Being fired from my job was actually a blessing in disguise, as I am much happier in my new job.
Mijn man ligt in het ziekenhuis bij ons om de hoek dus ik kan heel makkelijk op bezoek. Een geluk bij een ongeluk.My husband is in the hospital around the corner from us so it’s easy for me to drop by. A small mercy.
Ik moet al weken naar mijn werk fietsen want mijn auto is stuk. Maar, een geluk bij een ongeluk, ik ben wel afgevallen!I’ve been cycling to work for weeks because my car broke down. But every cloud has a silver lining; I’ve lost weight!
(…)But, looking on the bright side; I have lost weight!
(…)But, it’s good news and bad news, because I have managed to lose weight!
Haar band was lek en ze kwam te laat maar het bleek een geluk bij een ongeluk want daardoor kwam ze een vriendin tegen die ze al jaren niet meer had gezien.She had a flat tire and was late but it turned out to be a happy accident because she bumped into a friend that she hadn’t seen for years.

That’s a stroke of luck = dat is nog eens geluk hebben

A fortunate side-effect = een effect dat je niet had verwacht pakt goed uit. Is niet helemaal hetzelfde als “een geluk bij een ongeluk” omdat het fenomeen dat het effect uitlokt niet per se negatief hoeft te zijn. “We started a food-sharing club that was really successful, and apart from the reduction in food waste, a fortunate side-effect was a coming together of the community”

A blessing in disguise = een zegen in vermomming. Eigenlijk was het “ongeluk” helemaal geen ongeluk, want uiteindelijk is alles beter.

A small mercy = een geluk bij een ongeluk, maar echt maar een heel kleintje. De situatie is zwaar kut, maar er is iets kleins dat dan toch een beetje lichter maakt.

Every cloud has a silver lining = er is iets positiefs aan de rottige situatie, maar je moet wel zoeken, of door een ander erop gewezen worden. Lijkt ook op “elk nadeel heeft zijn voordeel”.

Look on the bright side = je zit in een rottige situatie, maar probeer het eens van een positieve kant te bekijken. Lijkt heel veel op “every cloud has a silver lining”.

A happy accident = er ging iets door toeval mis, maar uiteindelijk was de uitwerking goed. (accident is hier niet “ongeluk” maar “een negatieve toevallige gebeurtenis”) Niet geschikt voor ernstige gebeurtenissen.

Help je mee dit artikel te verbeteren?

Dit artikel is verbeterd naar aanleiding van een hele goede opmerking van Stuart, hieronder in de comments. Bedankt Stuart!

Heb jij nog een andere vertaling, of gewoon een vraag of suggestie? Laat het me hieronder weten!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Ik bespreek Nederlandse woorden die geen directe tegenhanger hebben in het Engels, en andere probleemgevallen. Ik bespreek bij lange na niet alle mogelijke vertalingen of contexten, en mijn meningen zijn de meningen van één mens. Wil je meer weten? Kijk dan bij de FAQ’s.