Hoe zeg je “eraan toe zijn” in het Engels?

echt aan vakantie toe

Anouk schreef op mijn contactpagina:

“Ik zou zo graag een echt passende vertaling hebben voor ‘ik ben er echt heel erg aan toe’.”

Anouk, ik moet je teleurstellen, hij staat hieronder in de tabel, maar ik heb geen goede vertaling kunnen vinden. Wat mij betreft hebben we er dus weer eentje te pakken: een onvertaalbare Nederlandse uitdrukking. Maar wie weet leest er iemand mee die een goed idee heeft, mijn comments staan open!

Betekenis 1: ik ben aan vakantie toe

In deze betekenis betekent “eraan toe zijn” dat je behoefte hebt aan iets.

Je zegt in het Nederlands “ik ben zo aan vakantie toe” als je veel behoefte hebt aan vakantie. Je bent moe, je hebt er lang op gewacht, je wil eigenlijk niet langer wachten want je hebt het nodig. Je bent er klaar voor. Je bent eraan toe.

In deze betekenis is “eraan toe zijn” verdomd lastig te vertalen. Ik heb hieronder een paar pogingen gedaan maar zeker over die laatste twee ben ik niet tevreden. Als iemand een goed idee heeft, ik hoor het graag in de comments!

Ik ben echt aan vakantie toe.I really need a holiday (UK)/ vacation (US).
I could really use a holiday/ vacation.
Ik zou op kamers gaan wonen als ik jou was. Je bent eraan toe.I’d move out if I were you. It’s time.
(…) You’re ready.
(…) You could use the privacy.
(…) You need to have your own place.
Je mag altijd langkomen om te praten als je eraan toe bent.You are always welcome for a chat whenever you’re ready.
(…) when you feel up for it.
(…) in your own good time.
(…) when you feel ready.
Ik geef mijn dochter geen smartphone, daar is ze nog niet aan toe.I’m not giving my daughter a smartphone, she’s not old enough.
(…), she’s not responsible enough yet.
John is aan pensioen toe.Moeilijk te vertalen
John is ready to retire.
Ik ben er echt heel erg aan toe.Moeilijk te vertalen
I could really use that … [datgene waar je aan toe bent].
I really need that …
I just really need a break/ a change / a holiday.

Betekenis 2: ik ben er slecht aan toe

Voor niet-Nederlandstalige moeilijk te begrijpen, voor ons een peulenschil: gebruik je “eraan toe zijn” net iets anders in de zin, dan gaat het ineens over je huidige situatie, en eigenlijk alleen als die slecht is.

In deze betekenis is de vertaling minder moeilijk.

Overigens past Anouks zinnetje ook in deze betekenis, hij kan namelijk op twee manieren opgevat worden. In dit geval is de vertaling wel makkelijk – ik heb hem onderaan gezet. (Maar ik denk niet dat Anouk op deze betekenis doelde.)

Zij is er net zo aan toe als ik.She’s in the same position as me.
She’s in the same boat as I am.
Her situation is just as … as mine.
Zo, jij bent er slecht aan toe.Well, you’re in bad shape.
Well, you’re in a bad state.
Well, you’re in a bad way.
Well, you’re in a bad situation.
Well, you’re in dire straits. (= ernstige nood)
Die auto is er slecht aan toe.The car is in bad shape.
The car is in poor condition.
Ik ben er echt heel erg aan toe.I’m in a really bad state.
I’m doing really badly. (Een Amerikaan zou zeggen: “I’m doing really bad”)

Help je mee dit artikel te verbeteren?

Ik ben ook maar een mens, en soms heb ik iets mis. Weet jij een vertaling die ik nog niet had verzonnen, of heb je iets anders over dit artikel aan te merken? Ik hoor het heel graag! Laat het me hieronder weten, of stuur een mail naar info (a) hoezegjeinhetEngels.nl. Ik pas zo nodig mijn artikel aan, zodat bezoekers aan mijn site altijd de best mogelijke informatie krijgen!

Heb je een moeilijk te vertalen woord?

Is er een woord of uitdrukking waarvan je altijd denkt “hoe zeg ik dat nou in het Engels?” Laat het me dan weten! Dat kan gewoon hieronder in de comments of op mijn contactpagina.

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: Andrea Piacquadio, Pexels

Hoe zeg je “apenpokken” in het Engels?

Ik zou liever een smakelijker onderwerp hebben gekozen, maar zaterdag is mijn Spotlight Saturday, waarin ik een term uit de actualiteit behandel, en deze week kom ik er niet omheen om de Engelse vertaling te bespreken voor deze ziekte die sinds kort in Europa te vinden is.

De vertaling is in principe heel makkelijk, de ziekte heet in het Engels namelijk “monkeypox“. (Officieel één woord. Je ziet het ook weleens uit elkaar geschreven, maar aan elkaar is beter.)

“Pox” is taalkundig interessant

Wat taalkundig interessant is aan dit woord is de spelling van “pox”. Als Nederlander herken je er makkelijk een meervoud in, omdat het bij ons “pokken” heet. Nederlanders maken daarom weleens de fout dat ze *monkeypocks* schrijven.

Maar wat nu zo leuk is: Nederlanders hebben gelijk. De spelling was daadwerkelijk vroeger “pockes“, meervoud van “pock”. Maar eeuwen geleden heeft iemand bedacht om het met een “x” te schrijven. De reden is onbekend, al acht ik het waarschijnlijk dat het simpelweg komt omdat het korter is. Stel je voor je bent een 16e eeuwse ambtenaar die doodsoorzaken in aan het vullen is op een lijst na een uitbraak. Dan maak je er al snel “pox” van, lijkt me.

Dat “pock” zie je trouwens nog terug in het Engelse “pockmark”, officieel een litteken van de pokken, die in het algemeen gebruikt wordt voor pokken-achtige oneffenheden.

The moon is pockmarked with craters.

Pokkenen

Huidige Engelstaligen herkennen “pox” niet meer als meervoudsvorm, waardoor je de grappige situatie krijgt dat je in het Engels kunt spreken van “poxes”. Eigenlijk dus “pokkenen”. Geen heel standaard Engels, hoor, want hoe vaak heb je het nu over meerdere vormen van pokken tegelijk, maar wel leuk als je van taal houdt.

Monkeypox, smallpox and chickenpox are all types of poxes.

Hoe zit het met al die andere pokken?

Kom, ik ben nu toch bezig, even de andere belangrijke pokken benoemen.

EngelsNederlandsWat?
chickenpoxwaterpokkenstandaard kinderziekte, komt vaak voor
smallpoxpokkengingen mensen vroeger bij bosjes dood aan, nu uitgeroeid, hoera
cowpoxkoepokkenkan van een koe op een mens overgaan, maar is niet zo gevaarlijk en is historisch heel belangrijk omdat het de basis was van het allereerste vaccin

Spotlight Saturday

Elke zaterdag is het op deze site Spotlight Saturday. Ik bespreek dan een woord of uitdrukking uit de actualiteit. Zie je een Nederlandse term voorbijkomen in het nieuws dat goed op deze site zou passen? Laat het me weten in de comments!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: A D, pexels (ik dacht: liever een lief aapje dan zo’n nare foto met pokken. Aan de andere kant voel ik me schuldig want die aap kan er ook niets aan doen. Maar ja.) Maan: flickr.com/photos/uahirise-mars, public domain

Hoe zeg je “inhoudelijk” in het Engels?

Aardig wat inhoudelijke inhoud

Het was een van mijn eerste posts op deze site, “inhoudelijk”. Voor mij is dit namelijk één van de meest onvertaalbare Nederlandse woorden. Ik vind het dan ook gek dat het nooit een populair artikel is geworden.

“Inhoudelijk” is nu met Rutte en zijn sms-jes in het nieuws, dus mag hij in de herkansing voor de Spotlight Saturday.

Ik heb het artikel wat herschreven, maar heb voor de vertalingen die ik in 2019 had verzonnen geen noemenswaardige toevoegingen kunnen verzinnen. Voor ideeën in de comments ben ik altijd dankbaar!

Wat betekent “inhoudelijk”?

Laten we eerst proberen “inhoudelijk” in het Nederlands uit te leggen. Als iets “inhoudelijk” is, dan gaat het over de inhoud, en niet over andere aspecten.

Als je het bijvoorbeeld hebt over een contract, en je wilt zeggen dat er “inhoudelijke wijzigingen” zijn geweest, dan bedoel je dat de wijzigingen zijn aangebracht in datgene waar het contract echt over gáát. Niet alleen wijzigingen in spelling, lettertype, of opmaak, en ook meer dan het verbeteren van een paar zinnen.

Wat is het probleem?

“Inhoudelijk” is één van de moeilijkste Nederlandse woorden om naar het Engels te vertalen. Er is gewoon geen goede tegenhanger in het Engels.

Wat het extra moeilijk maakt, is dat “inhoudelijk” in het Nederlands soms best wollig is in betekenis. Want wat is een “inhoudelijk onderwerp”? Ieder onderwerp heeft tenslotte inhoud…

Hoe vertaal je “inhoudelijk” het beste naar het Engels?

Een mogelijke vertaling is “substantive” of “of substance“. (bijvoorbeeld “inhoudelijke veranderingen” > “substantive changes”). “Substantive” betekent “wezenlijk”. Zijn “wezenlijke veranderingen” hetzelfde als “inhoudelijke veranderingen”? Ik weet het niet zo goed. Maar ik hoor wel vaak Engelstaligen dit woord gebruiken in een zin waar we in het Nederlands “inhoudelijk” zouden gebruiken. Dus als je het echt niet weet, is dit de veiligste vertaling.

Als het gaat om het woord “inhoudelijk” is mijn belangrijkste tip om na te denken wat je écht wilt zeggen. Probeer je zin in het Nederlands anders te formuleren, en vertaal de nieuwe zin dan naar het Engels. Vaak kun je het woord “inhoudelijk” gewoon weglaten. Probleem opgelost!

Soms wordt “inhoudelijk” gebruikt terwijl eigenlijk “belangrijk” bedoeld wordt. Dan is de vertaling natuurlijk “important“.

Hieronder een paar vertaalpogingen:

Ik wil het er graag inhoudelijk over hebbenI want to stop talking about the how and start talking about the what.
Let’s talk about the facts.
Let’s talk about the specifics.
Let’s talk about the actual subject-matter.
Let’s talk about the issues at hand.
Let’s leave the organisational stuff for now and talk about the subject of our meeting.
Ik ben er niet inhoudelijk op ingegaan.I didn’t talk about the specifics.
I didn’t engage with the specifics.
een inhoudelijk onderwerp (in de zin van een belangrijk onderwerp)a weighty subject (belangrijk en zwaarwegend)
an important subject
the facts
a meaningful subject
Er zijn wat inhoudelijke wijzigingen geweest.Niet te vertalen. “There have been some changes to….”
Laten we het over de inhoudelijke aspecten hebben.Let’s talk about what it is that we actually want to do.
Let’s talk about the specifics.
We hebben een nieuw plan, maar ik kan er inhoudelijk nog niet zoveel over zeggen.I can’t say much about the details.
I can’t give much meaningful information.
I can’t talk about specifics.
Ik heb dat boek nog niet gelezen, ik kan er inhoudelijk niet zoveel over zeggen.I haven’t read that book yet, I can’t say much about the contents.
(…), I can’t tell you exactly what it’s about.
We hebben een inhoudelijk plan opgesteld. (Let op: dit is geen goed Nederlands.)We have drawn up a detailed plan.
We have drawn up a comprehensive plan.
We have drawn up a strategic plan.
We have drawn up a plan of operations.
Ik heb een inhoudelijke vraag.Niet te vertalen. “I have a question about ….”

Ruttes verhaal is tot nu toe nog niet echt opgepikt door de internationale pers. Ik vond alleen deze vertaling in de Malay Mail. Het is een lelijke vertaling, maar ik kan zelf ook geen betere verzinnen…

Welke vertalingen vind ik niet zo goed?

Een verkeerde vertaling, die door veel woordenboeken wordt gegeven, is “in terms of contents”. Ten eerste klinkt dat gewoon superlelijk, en ten tweede is het zulk raar Engels dat lezers of toehoorders het (vrees ik) niet zullen begrijpen. Bij “contents” denk ik eerder aan een inhoudsopgave.

Heb je een vraag?

Heb jij een zin met het woord “inhoudelijk” en wil je weten hoe je die naar het Engels vertaalt? Of ben je het niet met me eens? Laat het me weten in de comments! Ik probeer snel te reageren.

Een verdediging van het woord “inhoudelijk”

Hierboven beschrijf ik dat “inhoudelijk” vaak wordt verward met “belangrijk”. Toch vind ik dat het woord veel bestaansrecht heeft, en dat het raar is dat er geen goede Engelse tegenhanger is.

Ik heb bijvoorbeeld weleens de term “inhoudelijke vraag” gebruikt. Na een hoorcollege nam onze docent vragen aan van studenten. Veel mensen staken een vinger op, en alle vragen gingen over organisatorische zaken. “Wanneer is de deadline voor ons essay?”, “Moeten we hoofdstuk 3 voor het tentamen kennen?”, dat soort werk. Toen ik aan de beurt was, leidde ik mijn vraag in door te zeggen “Ik heb een inhoudelijke vraag.” Op deze manier wilde ik aan de docent en mijn klasgenoten aangeven dat mijn vraag ging over de inhoud van het hoorcollege.

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: flickr.com/photos/herestanding, CC BY 2.0

Hoe zeg je “jarig” in het Engels?

Als het je verjaardag is, dan ben je jarig. Maar het Engels heeft zo’n mooi woord niet, en dat is niet vreemd, want het is bijna uniek dat wij zo’n feestelijk bijvoeglijk naamwoord hebben voor verjaren. Dat bleek tenminste uit een twitterdraadje een tijdje geleden.

Hoe vertaal je “jarig” het beste naar het Engels?

Niet, dus. Je zult het anders moeten oplossen.

Ik ben morgen jarig.It’s my birthday tomorrow.
I turn 36 tomorrow.
Voel je je al jarig?niet te vertalen
Do you feel like a birthday boy/girl yet? (dit is de beste optie, denk ik)
Do you feel like it’s your birthday? (ze gaan je heel raar aankijken, denk ik)
Have your people made you feel special? (komt niet zo aardig over)
Do you feel celebrated? (zal snel verkeerd begrepen worden)
Heb je een beter idee? Ik hoor het graag in de comments!
De jarige job.The birthday girl / boy (kan ook als de persoon in kwestie al wat ouder is)
Pssst, Tanja is vandaag jarig.Psst, it’s Tanja’s birthday today.
Ik houd niet van jarig zijn.I don’t like celebrating my birthday, I don’t like knowing it’s my birthday, and I don’t like getting older. (Want voor mijn gevoel zitten al die drie ideeën tegelijk in dat ene korte zinnetje.)

Heb je een moeilijk te vertalen woord?

Is er een woord of uitdrukking waarvan je altijd denkt “hoe zeg ik dat nou in het Engels?” Laat het me dan weten! Dat kan gewoon hieronder in de comments of op mijn contactpagina.

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: profivideos, Pixabay

Hoe zeg je “mijn vriend” of “mijn vriendin” in het Engels?

Hier zijn heel veel mensen al eens tegenaan gelopen: in het Engels is er geen fatsoenlijke manier om naar je levenspartner te verwijzen als je niet getrouwd bent.

In de Nederlandse cultuur is het heel normaal om niet getrouwd te zijn maar wel een serieuze relatie te hebben, met kinderen en een hypotheek enzo. In het Nerderlands is er niets raars aan om in die situatie naar je partner te verwijzen met de term “mijn vriend” of “mijn vriendin”.

Ik en mijn vriend hebben twee kinderen,” is een hele normale zin in het Nederlands.

In het Engels is het raar om in de context van zo’n stabiele relatie te spreken van “my boyfriend” of “my girlfriend”. Een “boyfriend” of “girlfriend” is iets voor tieners of twintigers, voor de fase dat het nog niet zo serieus is allemaal.

Ben je niet getrouwd maar wel lang en stabiel samen, dan spreek je in principe van “my partner“, maar dat klinkt dan weer naar een zakenpartner en/of naar een levenspartner van hetzelfde geslacht (dat tweede is natuurlijk niet erg, maar kan wel verwarrend zijn).

Dit is niet alleen een probleem voor Nederlanders die Engels spreken. Ook in Engelstalige landen wordt het normaler om niet te trouwen, en je ziet daarom dat er een zoektocht is naar nieuwe terminologie. Onderaan dit artikel heb ik een paar opmerkingen van Twitter gehaald van native speakers waarin je duidelijk kunt zien: Die zoektocht is nog lang niet afgerond.

Hoe vertaal je “mijn vriend” of “mijn vriendin” het beste naar het Engels?

Engelstaligen hebben een paar oplossingen bedacht, maar het hangt van de context en regio af welke term je het beste kunt gebruiken. Persoonlijk vind ik ze allemaal net niet, maar ja, je moet wat.

SituatieTerm
Je bent nog jong, de relatie is (nog) niet zo heel serieus.my boyfriend/ girlfriend
In een formeel gesprek, briefmy partner
my significant other (dit is nieuwerwets, dus niet bij communicatie met ouderen)
Informeel gesprekmy partner (beetje formeel, en mensen kunnen denken dat jehet over een zakenpartner hebt)
my better half (soort van grapje, vaak toch een goede optie, vind ik)
my other half (idem)
my person (beetje sentimenteel, wel)
my companion (in de ene betekenis sentimenteel, in de andere betekenis kanhet ook ‘medereiziger’ betekenen)
my sweetheart (zo ouderwets en sentimenteel dat het nu als grappig wordt gezien)
my guy/ bloke/ man (ook deze komt grappig over. Let op dat “my woman” echt niet kan, en dat “my man” iets betekent als “mijn gozer” en NIET “mijn man”)
(of gewoon de naam zeggen, en je gesprekspartner zal begrijpen dat het je vriend/ vriendin is)
Op het internetmy significant other
my SO

Ruzie op Twitter

Ik wist het niet eens, maar blijkbaar zijn er in de LGBTQ+ gemeenschap mensen die vinden dat heteroseksuelen het woord “partner” niet mogen gebruiken omdat dat cultural appropriation zou zijn. Dit artikel erover is goed uitgewogen, vind ik, met aan het eind een mooi argument waarom het wel begrijpelijk is dat sommige mensen dit zo voelen (maar niet praktisch).

Hoe het ook zij, deze discussie levert ook uitwisselingen op met suggesties voor andere termen, en daar gaan mijn mogelijke-Engelse-vertalingen voelsprieten van tintelen!

Help je mee dit artikel te verbeteren?

Ik ben ook maar een mens, en soms heb ik iets mis. Weet jij een vertaling die ik nog niet had verzonnen, of heb je iets anders over dit artikel aan te merken? Ik hoor het heel graag! Laat het me hieronder weten, of stuur een mail naar info (a) hoezegjeinhetEngels.nl. Ik pas zo nodig mijn artikel aan, zodat bezoekers aan mijn site altijd de best mogelijke informatie krijgen!

Dit artikel werd oorspronkelijk op 3 maart 2021 gepost, ik heb hem op 16 mei 2022 opnieuw gepubliceerd omdat ik er vanalles aan heb toegevoegd.

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Hoe zeg je “kort door de bocht” in het Engels?

Wat betekent “kort door de bocht”?

Een stelling of mening die niet goed is uitgedacht is “kort door de bocht”. Je vat de zaken te makkelijk samen en negeert de nuances van het verhaal.

Als je bijvoorbeeld zegt “vrouwen verdienen minder omdat ze ervoor kiezen minder uren te werken dan hun partner”, dan zit daar wel een kern van waarheid in, maar het is wel erg kort door de bocht.

Men gebruikt de uitdrukking ook wel om te zeggen dat je een hele korte samenvatting gaat geven, dan heeft het minder die negatieve bijsmaak.

“Even kort door de bocht, want we hebben niet zoveel tijd meer: …”

Hoe vertaal je “kort door de bocht” naar het Engels?

In het Engels is er niet zo’n mooie uitdrukking, maar wel heel veel mogelijke vertalingen.

De beste vertaling is, denk ik, “that’s an oversimplification” of “that’s too simplistic“.

“A cursory summary” is een oppervlakkige samenvatting dus die past ook vaak.

Een andere mogelijke vertaling is “facile” (=gemakkelijk, oppervlakkig), bijvoorbeeld “a facile statement”. Helaas is dat een ‘moeilijk’ woord in het Engels dat veel native speakers niet kennen. “Reductive” (=overgesimplificeerd verkort) heeft dat probleem ook, terwijl het misschien wel de allerbeste vertaling is qua betekenis, niemand kent hem, helaas. Het bovengenoemde “cursory” is dan bekender. (Naar mijn gevoel, tenminste.)

Eentje die ik zelf bedacht heb is “that long story was cut rather too short“, een speling op “to cut a long story short”.

Heb je het vooral over de afwezigheid van nuance dan kun je iets zeggen als “that’s rather black and white” (meestal zie je die in negatieve zin: “it’s not that black and white” = het ligt genuanceerder)

Een vertaling die soms past, maar niet altijd, is bijvoorbeeld “that’s short-sighted” (= kortzichtig, alleen kijkend naar eigenbelang en/of korte-termijn consequenties). Een variant daarop is “you didn’t think it through properly” (=je hebt er niet goed genoeg over nagedacht en bepaalde mogelijke consequenties gemist) of “you jumped to that conclusion too fast” (=je hebt die conclusie te snel getrokken). “Your view is too narrow” zag ik ook ergens, ook mooi.

“Die oplossing is kort door de bocht” zou je kunnen vertalen als “that’s a quick and dirty solution” of “a slipshod solution”. Dat betekent laks, onzorgvuldig, slordig.

Andere vertalingen die neutraal zijn in smaak, voor die tweede betekenis, als je een hele korte samenvatting geeft, zijn bijvoorbeeld “I’m going to give a very short summary” of “succinctly put, it’s like this:” of “in a nutshell, it’s like this”, “to cut a long story short, it’s like this” En zo kunnen we nog wel even doorgaan, we hebben ook nog “in brief“, “in sum“, “in essence“, “in outline“, “in a word” enzovoort. Bij al deze termen heb je dus niet dat ongenuanceerde erin, dit zijn gewoon prima samenvattingen waar niets mis mee is.

“I’m going to cut to the chase” is ook een mogelijkheid “To cut to the chase” betekent dat je alle beleefdheidjes en small-talk weglaat en meteen op je belangrijkste punt komt. “I’m going to be frank” heeft vrijwel dezelfde betekenis.

“Kort door de bocht” in letterlijke zin

Als een auto kort door de bocht gaat, dan zeg je in het Engels “it took the bend too sharply” of “it took the bend too fast“, “it was pushed too hard in the curves“. In het Engels slaat dit echt alleen op de situatie op de weg, je kunt dit niet in overgankelijke zin gebruiken, men zal je niet begrijpen.

Welke vertalingen vind ik niet zo goed?

Bij “kort door de bocht” is de scheidingslijn tussen een goede en een slechte vertaling erg slecht te trekken, omdat er enorm veel mogelijke vertalingen zijn die in één context wel passen en in een andere context niet. Onderstaande opties vind ik net niet, maar ik kan me toch voorstellen dat ze in sommige gevallen wel goed passen.

“To cut corners” betekent dat je onzorgvuldig werk aflevert. In bepaalde contexten kan die vertaling wel, maar hij wordt te vaak gebruikt, want vertalers vinden hem mooi omdat dat “corner” erin zit.

“Too soon” of “suddenly” vind ik meestal niet kloppen, “it doesn’t go far enough” of “it stops short” ook niet. “Bold” is op het randje, ik snap waarom het gekozen is maar “simplistic” is véél beter. “Truncated” (=afgekapt) vat het meestal ook niet helemaal. Een persoon die “kort door de bocht” was werd ergens “harsh and bold” genoemd. Ik heb de rest van de tekst niet gelezen, dus misschien klopt het, maar een meer voor de hand liggende vertaling is “he tends to oversimplify things”.

Help je mee dit artikel te verbeteren?

Ik ben ook maar een mens, en soms heb ik iets mis. Weet jij een vertaling die ik nog niet had verzonnen, of heb je iets anders over dit artikel aan te merken? Ik hoor het heel graag! Laat het me hieronder weten, of stuur een mail naar info (a) hoezegjeinhetEngels.nl. Ik pas zo nodig mijn artikel aan, zodat bezoekers aan mijn site altijd de best mogelijke informatie krijgen!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: flickr.com/photos/string_bass_dave / CC BY-SA 2.0

Hoe zeg je “gas” in het Engels?

gas is een false friend voor Amerikaans Engels
Een gasfornuis werkt op
Nederlands: gas / Brits Engels: gas / Amerikaans Engels: natural gas
Bron: flickr.com/photos/barcoder

Een echt klassiek Engels probleemgeval, helaas door omstandigheden nu actueel: het woord “gas”.

Amerikaans Engels maakt het moeilijk

In Amerika noemen ze benzine “gas”, en dat is in deze tijden behoorlijk verwarrend. Voor Amerikanen zelf niet, overigens. Bij een krantenkop als “gas prices rising” zullen zij er altijd vanuit gaan dat het over benzine gaat.

Voor Amerikaans Engels is “gas” dus een false friend, tegen een Amerikaan moet je “natural gas” zeggen, of bijvoorbeeld “propane” of “hydrogen” als het om een ander soort gas gaat. Zeg je alleen “gas” dan zullen ze denken dat je het over benzine hebt, want ookal is hun woord voor benzine officieel “gasoline”, iedere Amerikaan zegt “gas”. Canada doet in dit geval met Amerika mee.

Britten, Australiërs, Indiërs, Ieren, en (voor zover ik kan achterhalen) alle andere Engelstalige nationaliteiten, noemen benzine “petrol” en zullen bij het woord “gas” dus wel gewoon aanvankelijk aan aardgas denken, al kan het voor hun, net zoals voor ons, ook naar andere gassen verwijzen.

Het zijn dus niet alleen Nederlanders die soms verwarring veroorzaken, tussen een Amerikaan en een Brit zal in dit geval ook vaak verwarring ontstaan. Wil je een woord dat voor iedereen goed te begrijpen is? Dan zou ik “natural gas” zeggen, dat is voor iedereen duidelijk.

Een goed internationaal woord voor benzine is er niet, je kunt kiezen voor “fuel” (= brandstof) of anders “gasoline”, omdat de meeste Engelstaligen wel weten dat Amerikanen over “gasoline” spreken, maar de meeste Amerikanen níet weten dat het in de rest van de wereld “petrol” heet.

gas is een false friend voor Amerikaans Engels
Nederlands: benzine / Brits Engels: petrol / Amerikaans Engels: gas
Bron: flickr.com/photos/goranhas

Leuke weetjes

Leuk weetje nummer 1: het woord “gas” is oorspronkelijk Nederlands en is de nummer twee van de meest uitgeleende Nederlandse woorden, met dank aan de Belg J.B. van Helmont die in de vroege 17e eeuw niet echt helemaal doorhad wat gas precies was, maar er wel alvast een naam aan gaf, die hij (waarschijnlijk) ontleende aan het woord “chaos”.

Leuk weetje nummer 2: het Amerikaanse woord “gasoline” (afgekort dus “gas”), komt helemaal niet van het woord “gas”, maar was (waarschijnlijk) een merknaam. We weten het gek genoeg niet helemaal zeker, terwijl het toch niet zo heel lang geleden was, maar men denkt dat het ging om het merk “Cazeline“, vernoemd naar zakenman John Cassell.

Heb je een moeilijk te vertalen woord?

Is er een woord of uitdrukking waarvan je altijd denkt “hoe zeg ik dat nou in het Engels?” Laat het me dan weten! Dat kan gewoon hieronder in de comments of op mijn contactpagina.

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Hoe zeg je “nakomer” in het Engels?

Ik vond online dit stukje van vertaler Marcel Lemmers waarin hij een paar naar het Engels onvertaalbare Nederlandse woorden bespreekt. Hah! Laat dat nu eens zijn waar ik me in specialiseer!

In zijn stuk noemt hij “meevallen” en “tegenvallen“, en etmaal, waarover ik al eens stukjes schreef, “remigreren” (die komt nog) en “nakomer”.

Wat is een “nakomer” of “nakomertje”?

Een “nakomertje” is een kindje dat geboren wordt als de broers en zussen al wat ouder zijn. Soms werd moeder onverwacht nog een keer zwanger, soms dachten de ouders juist dat het leuk zou zijn er weer een kleintje bij te nemen.

Voor mij extra leuk om een stukje over te schrijven, want ik ben er eentje! Mijn twee zussen zijn 6 en 7 jaar ouder.

Hoe vertaal je “nakomertje” het beste naar het Engels?

We hebben er weer één! Een onvertaalbaar Nederlands woord waar óók geen heel makkelijk alternatief voor te verzinnen is. Het is wel op te lossen, hoor, en ik zie online mooie voorbeelden die bedacht zijn door mijn collegavertalers, maar er is geen één-op-één vertaling. Het Engels heeft simpelweg geen woord voor dit concept.

De vertaling die ik het meest zie is “afterthought“. Dat is weer een Engels woord zonder Nederlandse vertaling, het is een “nadere overweging” of een “gedachte achteraf”. Een idee dat je aanvankelijk niet had, maar dat dan ineens in je opkomt. Bijvoorbeeld in de zin “She came home and took her coat off. As an afterthought she went out again to put the bin out.

In de context van kinderen krijgen zeg je met dit woord dus dat de ouders eerst niet van plan waren nog een kind te nemen, en toen bedachten dat ze er toch een wilde hebben, niet als grote wens, maar meer van “oh ja, laten we dat ook nog doen”. Het is een negatief begrip, als je jezelf een “afterthought” noemt, dan geef je aan dat je ouders niet echt op je zaten te wachten. In sommige gevallen klopt dat, maar meestal is een “nakomertje” iets anders.

Een positiever begrip is “the baby of the family“. Daarmee is niet duidelijk dat je véél jonger bent dan je oudergenoten, maar wel dat je de jongste bent, (en dat je ook zo behandeld wordt, of je het wil of niet).

Was het nakomertje ongepland? Dan kun je “surprise baby” zeggen. Was het nakomertje zo laat omdat de ouders er heel graag nog eentje wilde, maar het lukte aanvankelijk maar niet? Dan is er de term “miracle child“. Bij allebei deze termen is er niet duidelijk dat er ook broers en zussen zijn, en bij “miracle child” zou ik zelfs denken dat dat niet zo was.

Eeen collegavertaler heeft “late-in-life baby” bedacht. Als je per se een korte term nodig hebt dan is dit misschien de beste, maar hij klinkt wel wat onnatuurlijk. “Late addition” (= late toevoeging) zag ik ook, vond ik ook wel goed.

Als al deze woorden niet goed passen, dan zul je het moeten omschrijven “I am the youngest by many years” of “my siblings are much older than me” of “I came along when my siblings were 8 and 10“.

Een begrip dat ik tegenkwam dat daadwerkelijk “nakomertje” betekent in onze zin van het woord is het Amerikaanse “caboose baby“. In oude treinen was de “caboose” het achterste treindeel waar het personeel sliep. Maar ja, wie weet dat nog? Behalve een artikel uit de Chicaco Tribune uit 1989 (!) wordt deze term niet echt gebruikt, dus je kunt er donder op zeggen dat hij niet begrepen zal worden. Maar het is wel een mooie term, dus ik vind eigenlijk dat wij Nederlanders hem terug moeten invoeren in de Engelse taal! Maar dan wel met een uitleg erbij, anders snappen ze het niet.

Welke vertalingen vind ik niet zo goed?

“Latecomer” of “late arrival” kunnen wel, maar dan moet er echt een uitleg bij zitten, want anders zou ik gewoon denken dat je het hebt over iemand die structureel te laat komt. “Late child” of “late baby” zijn nog erger, want dat kan ook nog slaan op een kind dat dood is.

Ik zie in een online woordenboek “nestling” staan, dat is een jong vogeltje. Ik denk niet dat mensen dat zouden begrijpen. Verder zie ik “accident of nature”, dat klinkt wel heel dramatisch, en “straggler” (=achterblijver/treuzelaar), die vind ik veel te negatief.

Heb je een moeilijk te vertalen woord?

Is er een woord of uitdrukking waarvan je altijd denkt “hoe zeg ik dat nou in het Engels?” Laat het me dan weten! Dat kan gewoon hieronder in de comments of op mijn contactpagina.

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Hoe zeg je “ventweg” in het Engels?

De reden dat "ventweg" moeilijk naar het Engels te vertalen is, is dat ze daar weinig bestaan
links de hoofdweg, rechts de ventweg (Sint Canisiussingel in Nijmegen)
Bron: Google Maps

Wat is een ventweg?

Een ventweg is een weg die parallel aan de hoofdweg loopt, en die gebruikt wordt voor het langzamere verkeer dat daar ergens wil parkeren of een zijweg in wil rijden.

Wat is het probleem?

In veel Nederlandse steden zijn ventwegen de normaalste zaak van de wereld, maar in veel andere landen zijn ze onbekend. Tegelijk is het een woord dat je nodig hebt als je iemand aan het uitleggen bent hoe ze naar je toe moeten rijden, want juist bij die ventweg gaat de navigatie vaak de mist in. Belangrijk om goed te verwoorden, dus!

Hoe vertaal je “ventweg” het beste naar het Engels?

Volgens Wikipedia is “frontage road” de beste vertaling, maar ik had daar zelf nog nooit van gehoord en ik zou ook echt niet begrijpen wat je bedoelt als je dit woord zou gebruiken in je routebeschrijving. “Access road“, “service road” en “outer road” klinken voor mij als Britse bekender, maar ook daar denk ik dat veel mensen niet goed zullen weten wat bedoeld wordt.

Daarom pleit ik voor de vertaling “parallel road“, omdat dat naar mijn mening het beste uitdrukt wat het is, ook voor mensen die er nog nooit van gehoord hadden. Ter extra verduidelijking kun je iets zeggen als “when you get to X, drive onto the smaller parallel road that runs next to the main road“.

Help je mee dit artikel te verbeteren?

Ik moet toegeven, ik ben niet de beste persoon om dit artikel te schrijven want ik heb geen rijbewijs! Weet jij een betere vertaling voor het soort ventweg in het plaatje hierboven? Of vind je dat ik ongelijk heb met mijn inschatting over welk woord het beste begrepen zou worden? Ik hoor het graag in de comments!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Hoe zeg je “oud en nieuw” in het Engels?

Bron: https://www.flickr.com/photos/bayasaa/2693171833

In het Engels noem je oudejaarsavond “New Year’s Eve” (= de avond voor het nieuwe jaar). Officieel is het na middernacht dus “New Year’s Day“, maar in de praktijk blijft het “New Year’s Eve” tot je naar bed gaat en is het pas “New Year’s Day” als je de volgende dag met een kater wakker wordt.

Punten dus weer voor het Nederlands die een veel logischere naam voor deze feestnacht heeft verzonnen.

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.