Hoe zeg je “belletje trekken” in het Engels?

Belletje trekken, belletje lellen, belletje leuren of belleketrek (België): je belt aan (of klopt op de deur) en rent dan weg. In Engelstalige landen wordt dit spelletje ook gespeeld, maar ze hebben er nogal veel verschillende namen voor. Dus wat is de beste manier om “belletje trekken” naar het Engels te vertalen?

Nou, die is er dus niet. Net als bij veel van dit soort spelletjes, zijn er enorm veel plaatselijke namen voor. In de UK bijvoorbeeld is één van de bekendste termen “knock knock ginger” of “knock down ginger“.

Als je goed Engels kunt zul je misschien denken dat het woord “ginger” naar een roodharig persoon verwijst, en dan klinkt “knock down ginger” niet zo tof. Maar historisch gezien is dit niet de betekenis. “Ginger” komt in dit geval van “to ginger up” (= activeren), en “knock down” van de neerwaartse beweging van ouderwetse deurkloppers. “Knock down ginger” betekent dus gewoon “aankloppen en wegwezen”.

Ik adviseer als vertaling het Amerikaanse “ding dong ditch“, omdat die net als onze Nederlandse variant met aanbellen te maken heeft in plaats van aankloppen. “Ditch” verwijst in dit geval naar “to ditch something” (= iets achterlaten). Ik denk dat Engelstaligen die deze benaming niet kennen, toch iets met deze term aankunnen. Bij “knock knock ginger” zullen ze het gewoon niet snappen, bovenop het feit dat men dus zal denken dat het iets met roodharigen te maken heeft.

Een andere vertaalmogelijkheid is het Britse “knock and run“, die geeft ook goed weer wat het spelletje precies inhoudt. In de UK hebben alle termen iets met “kloppen”, in plaats van “aanbellen”. Iets als *ring the doorbell and run* bestaat niet (al zou het wel begrepen worden).

Het spelletje zelf wordt wel regelmatig met aanbellen gespeeld, het is niet zo dat Engelse kindertjes altijd op de deur kloppen en nooit aanbellen. Dat “knock” is in dit geval een historische term, omdat het spelletje ouder is dan deurbellen (denk ik dan). Misschien hadden mensen in de UK vooral deurkloppers toen men in Nederland al van die deurbellen aan een touwtje hadden? Wie weet.

Een populair onderwerp voor taalkundigen

Misschien vraag je je af waarom ik dit artikel eigenlijk schrijf. Er zullen niet heel veel Nederlandstaligen zijn die deze vertaling nodig hebben. Dat klopt. Ik wilde vooral een mooi staaltje taalkundig onderzoek delen, namelijk deze kaart van de UK, waar goed wordt aangegeven waar welke terminologie gebruikt wordt.

Ook bij niet-taalkundigen is de benaming van belletje trekken een populair onderwerp. Er zijn diverse twitterpolls geweest over “hoe noem je dit spelletje”, en in populaire dagbladen wordt er ook vaker over geschreven dan je zou denken.

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: Cátia Matos, Pexels

Hoe zeg je “wie kaatst moet de bal verwachten” in het Engels?

Dikke tranen bij mijn zoontje vanochtend. Hij was ons aan het napraten, wij reageerden met tongbrekers. “Tja schat, wie de bal kaatst kan hem terug verwachten” zei ik tegen hem. Maar hoe vertaal je dat mooie spreekwoord naar het Engels?

De smalle betekenis van “die kaatst moet de bal verwachten” is dat als je iemand plaagt, je kunt verwachten terug geplaagd te worden. In het Engels zeg je dan

“Don’t dish it out if you can’t take it” of “You can dish it out but you can’t take it

(Ik heb trouwens sterk het gevoel dat er nog een andere variant is, wat meer Amerikaanse slang, maar ik kom er maar niet op. Als iemand het weet: mijn comments staan open!)

Als je het wat breder ziet, boontje komt om zijn loontje, dan heb je:

What goes around comes around

“You reap what you sow”

Bij die spreekwoorden kan het zijn dat iemand terug pest, maar het gaat meestal om bredere situaties. Als je altijd roddelt over collega’s, dan moet je niet verbaasd zijn zelf het middelpunt te worden van roddels. Of het gaat om karma. Iemand die een hond schopt en een week later zijn been breekt in een auto-ongeluk, zoiets.

Deze vertaling is niet goed

Het oude Van Dale spreekwoordenboek geeft als vertaling “Those who play at bowls must look out for rubs”. Dit is dubbelop fout. Ten eerste omdat het juiste spreekwoord luidt: “Those who play at bowls must look out for rubbers”. Ten tweede omdat dat spreekwoord een andere betekenis heeft, namelijk “als je iets gaat doen, let dan op potentiële problemen”.

Bovendien is het een oud spreekwoord dat niet meer gebruikt wordt. Ik had er zelf nog nooit van gehoord.

Nederlandse varianten

Bij het schrijven van dit artikel kwam ik erachter dat er in het Nederlands nogal wat varianten van dit spreekwoord zijn. Daarom op een rijtje:

Wie kaatst, moet tegen de weerbots kunnen (Belgisch Nederlands)

Wie kaatst kan/moet de bal verwachten

Die kaatst moet de bal verwachten

Wie de bal kaatst kan hem terugverwachten.

“Kaatsen” was een voorloper van tennis, hier een prachtig uitgebreid artikel erover.

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: RODNAE Productions, Pexels

Hoe zeg je “het zal me aan mijn reet roesten” in het Engels?

Niet echt het soort uitdrukking dat ik normaalgesproken behandel, maar onderstaand kaartje kwam lang op mijn social media en toen dacht ik, laat ik daar eens iets mee doen. Op het kaartje wordt de Engelse spreuk “zero f*cks given” naar het Nederlands “vertaald” met *it can oxidize on my ass* – het kan me aan mijn reet roesten.

Nu is “zero f*cks given” een internetspreuk, en niet iets dat de meeste Engelstaligen echt zouden zeggen. (Al zal de jonge TikTok generatie het waarschijnlijk wel in hun taalgebruik hebben opgenomen.) Bovendien betekent het net iets anders, want het gaat meestal om mensen in een filmpje, plaatje, of verhaal, die het niet kan schelen wat de buitenwereld van hen denkt. (“Look at that guy in that picture, eating alone in a restaurant. Zero fucks given.”)

Maar toch, ik dacht laat ik even een rijtje geven van Engelse uitdrukkingen die uitdrukken dat iets je niet kan schelen, die wél echt gebruikt worden.

I don’t give a X

of “who gives a X

waarbij X kan zijn:

toss” (UK), “damn” (US), “f*ck” (internationaal), “sh*t” (internationaal), “monkey’s” (UK), “flying f*ck” (eerder US), “flying duck” (gekuisde variant) “rat’s arse” (UK), “rat’s ass” (US)

Je mag ook zelf iets origineels voor X invullen, men zal het begrijpen omdat de vorm zo bekend is. Bijvoorbeeld “I don’t give a stroopwafel“, “I don’t give a flying Dutchman”. Wordt prima begrepen.

Verder hebben we

what do I care?

I couldn’t care less

it doesn’t make a difference

Het zal me aan mijn reet roesten wat hij ervan vindt.

Het kan me niet schelen wat hij ervan vindt.

Het zal me een worst wezen wat hij ervan vindt.
I don’t give a … what he thinks about it.

Who gives a … what he thinks about it.

I couldn’t care less what he thinks.

It doesn’t make a damn bit of difference to me what he thinks.

I don’t care what he thinks.
Die schulden kunnen me aan mijn reet roesten.I don’t give a ... about those debts. (etcetera, zie hierboven)

Screw those debts.

F*ck those debts.

“I could care less” of “I couldn’t care less”

Een van de manieren om te zeggen dat het je niets kan schelen is dus “I couldn’t care less“. (= het kan me niet minder schelen dan dit, want ik ben al bij het absolute minimum, namelijk 0) Dit is wat ze in de UK en de meeste Engelstalige gebieden zeggen.

In Amerika is sinds de jaren ’50 een beweging gaande dat sommige mensen “I could care less” zeggen. Betekent (voor die mensen) gewoon hetzelfde. Deze manier van zeggen wekt bij sommigen heftige emoties op, omdat ze het zo onlogisch vinden. Echter: taal is taal en niet altijd logisch.

Voor Nederlandstaligen raad ik de term “I couldn’t care less” aan omdat die overal goed begrepen wordt, óók in Amerika, en niemand boos maakt.

Deze vertalingen vind ik niet zo goed

“You can shove it up your ass” is een gevalletje van “de vertaler wil graag die kont erin houden”. Maar deze uitdrukking betekent natuurlijk “steek het in je reet”. In andere woorden, “je kunt er de pot mee op” of “donder op”. Dat is niet hetzelfde als “het kan me niets schelen” en dus geen goede vertaling.

Daarbij is er gewoon een mooie vertaling waar een kont in voorkomt, namelijk: “I don’t give a rat’s arse” (UK, US: ass). Net als de X in “I don’t give a X“, kun je voor die rat ook andere dieren invullen. Zo zag ik online “I couldn’t care a yak’s arse” – geen bestaande uitdrukking, wel mooi gevonden.

Als het om een mens gaat die je niets kan schelen kun je ook nog zeggen “that guy can crawl up his own arse” (UK, US: ass).

Genoeg opties om er een achterwerk in te houden, dus!

Ben ik er eentje vergeten?

Er zijn zoveel manieren om in het Engels uit te drukken dat het je allemaal niet uitmaakt, ik ben er vast wat vergeten. Laat het me weten in de comments!

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: KoolShooters, Pexels

Hoe zeg je “momentopname” in het Engels?

In principe kun je de letterlijke Engelse vertaling van “momentopname”, “snapshot” gebruiken, maar dat woord heeft in het Engels een positievere betekenis dan bij ons. In dit artikel geef ik daarom ook een paar alternatieve opties.

Wij gebruiken “momentopname” vaak in negatieve zin, meestal met het woord “slechts” ervoor. “Het rapport is slechts een momentopname, de cijfers geven een beperkt beeld.” Het woord “snapshot” daarentegen wordt eerder in positieve zin gebruikt “The exhibition provides a remarkable snapshot of daily life in the village.

Ik pleit er daarom voor om iets extra’s aan “snapshot” toe te voegen als het om die negatieve betekenis gaat, zodat de Engelstalige lezer niet op het verkeerde been gezet wordt. Ik geef hieronder een paar (zelfverzonnen) opties.

Voor de duidelijkheid: “snapshot” is een goede vertaling, en wordt in het Engels ook in die “negatieve” betekenis gebruikt. Misschien de laatste jaren zelfgs wat meer dan daarvoor. Dus als je tevreden bent met “snapshot” als vertaling, dan moet je dat vooral zo laten 🙂

Het rapport geeft slechts een momentopname.The report is no more than a snapshot.

The report only provides a limited snapshot.

The report only reflects the situation at the moment it was published.

The report only captures one moment in time.

The report is a snapshot and not a prediction.

The report is a snapshot and not a good reflection of the many years of company growth.

Amerikaans Engels heeft een extra betekenis

Verder nog interessant om te melden is dat “snapshot” voor Amerikanen ook kan refereren naar een schot van een geweer, snel genomen zonder eerst goed te mikken. Maar ze kennen het ook als snel genomen foto, en zullen denk ik niet snel verward raken.

Help je mee dit artikel te verbeteren?

Ik ben ook maar een mens, en soms heb ik iets mis. Weet jij een vertaling die ik nog niet had verzonnen, of heb je iets anders over dit artikel aan te merken? Ik hoor het heel graag! Laat het me hieronder weten, of stuur een mail naar info (a) hoezegjeinhetEngels.nl. Ik pas zo nodig mijn artikel aan, zodat bezoekers aan mijn site altijd de best mogelijke informatie krijgen!

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: Matt Hardy, Pexels

Hoe zeg je “kleur bekennen” in het Engels?

Ik heb het gedaan!

“Kleur bekennen” is zo’n uitdrukking die in het Nederlands niet helemaal eenduidig gebruikt wordt, waardoor de vertaling naar het Engels ook lastig is. Hieronder de betekenissen die de term in het Nederlands kan hebben, en de bijbehorende mogelijke Engelse vertalingen.

Betekenis 1: (politieke) mening publiek maken

Dit thema speelt al een tijdje in de maatschappij en onze vereniging moet nu kleur bekennen.This subject has been a societal issue for a while, and it is time for our club to take sides.

(…) to state our position in clear terms.

(…) to commit to a position.

(…) to nail our colours to the mast. (=je maakt je positie bekend, én bent bereid er tot de laatste snik voor te vechten)

(…) to show our true colours. (=onze ware aard te laten zien)
Als je de politiek in wil, moet je wel bereid zijn kleur te bekennen.If you want to work in politics, you have to have courage in your convictions.

(…) you have to be willing to take sides.

(…) you have to be willing to state your position in clear terms.

Betekenis 2: een geheim (standpunt) prijsgeven

Ik heb het jarenlang geheim gehouden, maar nu moet ik kleur bekennen.I’ve kept it secret for years, but now I have to come clean.

(…) now I have to admit the truth.

(…) now I have to confess the truth.

(…) now I have to lay my cards on the table.

(…) now I have to show my hand.

Betekenis 3: je ware identiteit laten zien

Vanbinnen ben je een feestbeest, en vanavond is het tijd om kleur te bekennen!You’re a party animal on the inside, and tonight is the night to show your true colours!

(…) to show them what you are made of!

Betekenis 4: gebruik als grapje want het verhaal gaat over kleur

Ik heb bijna het gevoel dat “kleur bekennen” vaker wordt gebruikt als grapje dan in de “echte” betekenis. In dat geval heb je als vertaler een Engels idioom nodig dat over kleur gaat, en dat zo goed mogelijk in de context past. Hieronder een paar opties. Ik heb ze niet dikgedrukt omdat het geen echte vertalingen zijn.

Het is tijd om kleur te bekennen: welke haarkleur kies jij deze zomer?It’s time to show your true colours…

Time to lend colour to your life …

Colour yourself happy and …

You’ll pass with flying colours if you…

Let op met uitdrukkingen met “colours”

Vertalers kiezen vaak als vertaling een Engelse uitdrukking waar ook qua letterlijke betekenis iets vergelijkbaars aan is, en in dit geval zijn er voor “kleur bekennen” twee Engelse uitdrukkingen die in de buurt komen en ook met kleur te maken hebben: “nail one’s colours to the mast” en “show one’s true colours”.

“To nail one’s colours to the mast” (ook wel “to pin”) is in dit geval een goede vertaling, al kleeft er wel een extra betekenis aan vast: schepen gaven zichzelf vroeger over door de vlag te strijken. Nagelde ze hun vlag aan de mast vast, dan betekende dat dat ze bereid waren te vechten tot de laatste snik. Die laatste snik, die zit niet in het Nederlandse “kleur bekennen”. Ook ben ik een beetje bang dat niet-native Engelsen deze uitdrukking niet zullen kennen of begrijpen.

“To show one’s true colours” betekent “je ware aard laten zien” en is vaak negatief in betekenis. “I thought I loved her, but then she showed her true colours and now I know how manipulative she is.” Soms een bruikbare vertaling, maar vaak ook niet.

(Overigens, als je Amerikaans Engels gebruikt, schrijf je “colors”. Maar dat wist je waarschijnlijk al!)

Eigenlijk heeft het met kaarten te maken

“Kleur bekennen” komt eigenlijk van het spelen met kaarten, het gaat erom dat je in een kaartspel gedwongen wordt te laten zien welke kleur kaarten je in je hand hebt, Qua historische betekenis zijn de vertalingen “to show your hand” en “to lay your cards on the table” eigenlijk het mooist, want die hebben dezelfde betekenis: laten zien welke kaarten je in je hand hebt. Maar voor het huidige gebruik van “kleur bekennen” zijn ze niet altijd de juiste keuze. Toch leuk om te weten!

Bedankt aan de vragensteller!

Deze vraag is gesteld via Ko-Fi, door een vragensteller die ook nog eens een kopje koffie voor me heeft betaald. Kijk, dat zien we natuurlijk graag 😉 Maar voor de arme sloebers onder ons: vragen stellen kan ook gewoon via het contactformulier!

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: FransA, Pexels

Hoe zeg je “eventueel” in het Engels?

Nederlands: eventueel / Engels: possibly

Misschien wel de allerbelangrijkste false friend, omdat hij zo vaak en op zo’n hoog niveau misgaat. Je merkt het vaak ook niet, want een zin met een fout “eventual” voor “eventueel” loopt vaak prima, qua grammatica én betekenis, waardoor je nooit ontdekt dat je Engelse toehoorders iets anders hebben begrepen dan jij bedoelde.

Eerst even de correcte vertaling: het Nederlandse “eventueel” kan vertaald worden met “possible“, “potential” of door een zin te bouwen met “may” of “might“.

We gaan eventueel op vakantie.We might go on holiday.

We may go on holiday.
– Ga je op vakantie?
– Eventueel.
– Are you going on holiday?
Possibly.
Maybe.
Could be.
– Not sure yet.
We willen eventuele ruzie voorkomen.We want to avoid potential conflict.

We want to avoid a possible argument.
De deelnemers zijn docenten en eventueel ook leerlingen.The participants are teachers and possibly also students.

The participants are teachers and potentially also students.

De naarste false friend

Nederlands: te zijner tijd / Engels: eventually

Het Engelse “eventually” betekent “na verloop van tijd”, “uiteindelijk”, of “te zijner tijd”. Zoals ik hierboven al noemde: als je de verkeerde vertaling gebruikt, dan hebben zowel jij als je toehoorder het vaak niet door.

Zo hoorde ik laatst een bevriende Nederlandse arts zeggen: “the tissue will eventually be rejected” (geen zorgen, het ging over zijn PHD onderzoek, niet over mijn gezondheid). Maakte hij een taalfout, en bedoelde hij dat het stukje huid misschien afgestoten zou worden, of sprak hij correct Engels, en bedoelde hij dat het stukje na verloop van tijd zeker afgestoten zou worden? Ik wist het niet!

Waarom ik adviseer “eventually” en “eventual” in het Engels helemaal te vermijden

Wat het nóg ingewikkelder maakt, is dat Nederlanders niet het enige volkje zijn die deze fout maken. Duitsers doen het ook (eventuell = misschien), Fransen ook (éventuellement = misschien), en vast nog wel meer Europese talen die ik niet spreek.

Hij gaat daarom nogal vaak mis, zeker in Europa. Als je vaak Engels spreekt met andere non-natives, dan kan het zijn dat jullie met zijn allen het verkeerde gebruik hebben overgenomen. Jullie begrijpen elkaar dan misschien prima, maar als er een native speaker bijkomt, wordt het weer ingewikkeld.

Daarom mijn advies: vermijd het woord “eventually” en “eventual” volledig als je Engels spreekt. Zeg “delayed”, “final”, “future”, “concluding”, “later”, “resulting” of iets dergelijks voor “eventual”, en “in a while”, “after some time”, “in the future”, “sooner or later”, “in the long run” of iets dergelijks voor “eventually”.

“Misused English Words and Expressions in EU publications”

“Eventually” staat in het document “Misused English Words and Expressions in EU publications”, een prachtige PDF waarin een hoge Britse EU pief op prachtige formele wijze klaagt over “Euro-English”.

Het document werd tot en met 2016 regelmatig bijgewerkt, maar nu niet meer. Hoe zou dat toch komen? (Tip: het begint met een “B” en eindigt op “rexit”.)

Hier het stukje over “eventueel”, zodat je niet in de PDF hoeft te graven.

(Het false-friend broertje van “eventual” is “actual”, ook al zo naar, en ook een gevalletje Euro-speak. Die zal ik volgende week bespreken)

(Ik weet zeker dat ik ooit een studie voorbij heb zien komen waar Euro-English als eigen, opkomende variant van het Engels werd besproken, maar die kan ik niet meer vinden. Mocht iemand weten waar ik het over heb, ik hoor het graag in de comments!)

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto’s: eigen werk (HEMA agenda’s FTW!). Gebruiken mag, wel graag met verwijzing naar deze site.

Hoe zeg je “koolzaadolie” in het Engels?

Geen olie die we in Nederlandstalig gebied vaak gebruiken, maar er zijn taalkundig niet één maar vier interessante dingen over te zeggen, dus ik behandel hem lekker toch: “koolzaadolie”. De Engelse vertaling is tegenwoordig vrijwel overal “canola oil“. Maar dat was tot voor kort niet zo…

Interessant ding 1 – rape oil

De correcte vertaling voor “koolzaadolie” is eigenlijk “rapeseed oil“. In de UK en Ierland heet het ook nog steeds zo.

Vroeger heette het zelfs “rape oil“.

Dat zit zo: de plant heette vroeger “rape” (taalkundig gezien een broertje van ons woord “raap”, een wortelknol. Biologisch gezien een broertje van de mosterdplant.).

Had niets met verkrachting te maken, de twee woorden waren gewoon toevallig hetzelfde. Maar omdat men zich er ongemakkelijk bij was gaan voelen, werd de plant vaak “rapeseed plant” genoemd. En de olie “rapeseed oil”.

Echte, onbewerkte koolzaadolie is heel ongezond, de zuren kunnen je hartspieren aantasten. De olie werd vroeger heel beperkt gegeten en in de jaren ’70 zelfs verboden voor menselijke consumptie. Koolzaadolie werd vooral gebruikt voor olielampen.

Interessant ding 2 – merknaam “Canola”

Met een chemisch proces heeft men er toen een wél eetbare vorm van gemaakt, met minder van die gevaarlijke zuren (=acids) erin. Een bedrijf in Canada noemde hun eetbare olie “Canola oil”. Canola staat voor Canada Oil Low Acid1.

Voordeel 1: het verschil met de oude niet-eetbare olie was goed duidelijk
Voordeel 2: de naam klonk leuk Italiaans
Voordeel 3: niet meer dat akelige “rape” in de naam

De naam was blijkbaar zo goed gekozen dat “Canola oil” van een merknaam nu een algemeen gangbare benaming is geworden (in het Engels heet dit “genericization”, in het Nederlands “merkverwatering“). Niet alleen in Canada, maar ook in de VS, Australië en eigenlijk overal behalve Europa.

In het VK en Ierland noemen ze de olie gewoon nog vrolijk “rapeseed oil”. Ik vraag me af hoe lang nog…

Interessant ding 3 – niet raapzaadolie

Naast koolzaadolie bestaat in het Nederlands ook raapolie/raapzaadolie. Die twee zijn bijna hetzelfde maar net niet.

Je zou denken koolzaadolie = cabbage seed oil en raapzaadolie = rapeseed oil, maar dat is niet zo. Onze “raapzaad” is een andere plant dan de “rapeseed plant”.

Ik ben geen plantenbioloog dus ik ga dit niet verder uitleggen (vooral omdat ik het zelf stiekem niet zo goed snap). Maar hiermee zijn “rapeseed oil” en “raapzaadolie” wel false friends, dus ze gaan op mijn lijstje.

Interessant ding 4 – Italiaans

Engelstaligen hebben vaak geen idee van de geschiedenis van de naam “canola oil” en gaan ervan uit dat het een Italiaanse naam is. In het Italiaans heet dit soort olie echter “colza”, en dat komt dan weer uit het Nederlands 🙂

Over andere talen gesproken, ik woon in Duitsland en hier is “Rapsöl” (wat dan weer wél de juiste vertaling is voor “rapeseed oil) ook een hele normale olie. Maar in Nederland kook ik nooit met “koolzaadolie”. Heb ik het gewoon even gemist en is koolzaadolie bij ons ook normaal? En als de olie bij ons inderdaad onbekend is, waarom? Groeit die plant bij ons niet goed? Laat het me weten in de comments!

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

1Voor de echte taalnerds: dit is een voorbeeld van redundantie, want eigenlijk staat er dus “Canada lage-zuur olie olie”. Net als PIN nummer (persoonlijk identificatie nummer nummer). Sommige mensen krijgen het hier heel warm van 😉

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: flickr.com/photos/taedc

Hoe zeg je “dennenappel” in het Engels?

Nederlands: dennenappel / Engels: pine cone

Een fijne, winterse, klassieke false friend. Nederlanders vertalen “dennenappel” nogal eens met “pineapple”, maar dat is in het Engels natuurlijk een ananas.

De juiste vertaling voor “dennenappel” is “pine cone“. Een “cone” is in dit geval een “kegel”. Ik vind ze niet zo kegelvormig, persoonlijk, zo’n dennenappel, maar goed, een appel is het ook niet, dus nul punten voor allebei de talen wat mij betreft!

Nederlands: ananas / Engels: pineapple

In het Engels heette de “dennenappel” vroeger overigens wél “pineapple“, het grote, exotische fruit is er dan ook naar vernoemd (omdat de vorm er op lijkt). Maar “pine cone” bestaat al sinds 1690 en heeft vrij snel het oude “pineapple” vervangen.

Dat die rare Engelsen het woord “pineapple” hebben gekozen voor het fruit in plaats van een variatie op “ananas” zoals de hele rest van de wereld heeft gedaan, daar bestaan nogal wat memes over. Zoals deze:

Dwaze False Friend Dagen

September 2022 is voor mij het moment om alle valse vrienden die ik nog klaar had staan te bespreken. Allemaal eruit, twee voor de prijs van één, hoppa!

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: Brett Sayles, Pexels

Hoe zeg je “raar” in het Engels?

Nederlands: raar / Engels: strange, weird

Deze wordt meestal op de basisschool al afgeleerd, maar het blijft een grappige false friend: “raar” wordt in het Engels “strange“, en niet “rare” (=zeldzaam). Er zijn in het Engels natuurlijk enorm veel manieren om “raar” te zeggen, waaronder het populaire “weird” en het nieuwerwetse “trippy“. Hier een rijtje:

odd

bizarre (In het Nederlands populair onder roddelende millennials, en in het Engels óók. Bizar, he?)

quirky

eccentric (van een mens)

different (in een zin als “Well, look at that. That’s …. different.”)

unusual

abnormal

weird

trippy

strange

En hoe zit het dan met het Engelse “rare”

Het Engelse woord “rare” betekent zeldzaam, iets dat niet vaak voorkomt, en in principe zou je dat ook kunnen gebruiken voor iets dat vreemd is, want vreemde dingen komen ook niet vaak voor. Dat is ook waar ons woord “raar” vandaan komt – etymologisch gezien is het ook hetzelfde woord, allebei uit het Latijn, maar het Nederlands heeft er een hele andere draai aan gegeven dan het Engels.

In uitgebreide woordenboeken vind je “rare” daarom nog wel als vertaling voor “raar”. Maar de zin *I thought it was rare that he was wearing purple trousers* klinkt heel raar (ha!) in het Engels, en ik kan eerlijk gezegd geen enkel voorbeeld verzinnen waar “rare” een bruikbare vertaling zou kunnen zijn voor “raar”.

Als je veel Amerikaanse films en TV series kijkt zul je vast ook weten dat “rare” ook “niet-doorbakken” betekent als je het hebt over een stuk vlees. Het is een heel specifiek woord, het woord “rare” wordt in het Engels verder niet gebruikt om “rauw”” te betekenen.

Overigens heeft deze tweede vorm van “rare” een hele andere etymologysche achtergrond. Een term voor ongekookt voedsel dat vroeger naar eieren verwees, blijkbaar, dat in de verste verten verwant is aan ons woord “roeren” (maar gek genoeg niet aan “rauw” of “raw”!).

Nederlands: zeldzaam / Engels: rare

Dwaze False Friend Dagen

September 2022 is voor mij het moment om alle valse vrienden die ik nog klaar had staan te bespreken. Allemaal eruit, twee voor de prijs van één, hoppa!

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bronnen foto’s: dame in het water (de jas drijft op het oppervlakte, ziet er raar uit, hè?) Rulo Davila, Pexels, vlinder The Spotted Zebra: flickr.com/photos/dany13, CC BY 2.0

Hoe zeg je “artiest” in het Engels?

Nederlands: artiest / Engels: performer

Een klassieke false friend die misschien geen false friend meer genoemd kan worden: artiest. Oude schoolboeken zeggen dat dat een valse vriend is met het Engelse “artist”, maar intussen is dat niet meer 100% waar. Hoe dat zit, bespreek ik hieronder.

Het Nederlandse woord “artiest” verwijst naar iemand die iets uitvoert voor een publiek. Bijvoorbeeld een zanger, acteur, goochelaar, muzikant of stand-up comedian. In principe is de vertaling naar het Engels voor dit soort mensen “performer“. “Entertainer” kan ook nog.

Het Engelse woord “artist” betekent “kunstenaar”. Someone who makes art.

Probleem 1: Engelse “performers” zijn zichzelf “artists” gaan noemen

Wanneer het precies is begonnen kan ik niet zeggen, maar het is intussen heel normaal voor Engelstalige zangers, acteurs, muzikanten etc. om zichzelf en elkaar “artist” te noemen. Denk maar aan “the artist formerly known as Prince“.

Dat betekent dat het dus niet echt fout meer is om “artiest” te vertalen met “artist”.

Maar de intentie achter de twee woorden is anders. Engelstalige artiesten (performers) noemen zich graag kunstenaar (artist) omdat ze daarmee willen uitdrukken dat ze Kunst maken. Ze vinden zichzelf geen ordinaire entertainer, ze vinden zichzelf een schepper van kunst.

Het Nederlandse woord “artiest” heeft die betekenis niet. Dus toch anders.

Probleem 2: Nederlanders weten niet meer wat “artiest” betekent

Binnen Nederland wordt “artiest” intussen met het Engelse “artist” verward, waardoor de betekenissen helemaal door elkaar gaan lopen.

Taal verandert. Wie weet wat de toekomst brengt, wellicht is dit artikel over 10 jaar wel helemaal achterhaald. We zullen zien!

Nederlands: kunstenaar / Engels: artist

Dwaze False Friend Dagen

September 2022 is voor mij het moment om alle valse vrienden die ik nog klaar had staan te bespreken. Allemaal eruit, twee voor de prijs van één, hoppa!

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bronnen foto’s: zanger: Thibault Trillet, Pexels, kunstschilderes Andrea Piacquadio, Pexels