Hoe zeg je “fancy-fair” in het Engels?

Nederlands: fancy-fair / Engels: fete, fair, bazaar, bake sale, fundraising event

Wat is een “fancy-fair” in het Nederlands?

“Fancy-fair” wordt vaak genoemd in oude lijstjes van Engelse pseudo-leenwoorden, maar in dit geval moet ik toegeven dat ik er in het Nederlands nog nooit van had gehoord. Het blijkt een woord te zijn dat al sinds 1855 (!) in het Nederlands gebruikt wordt voor liefdadigheidsbazaars. Van die marktjes die een school of vereniging organiseert om geld op te halen voor het goede doel, dus. Vroeger ging het blijkbaar om “fancy” artikelen, maar tegenwoordig wordt er vanalles verkocht.

Ik heb zelf het gevoel dat “fancy-fair” als term in het Nederlands niet meer zo bekend is, maar het kan ook zijn dat ik domtoevallig nooit op een school of bij een vereniging heb gezeten die zoiets organiseerde.

Wat denk jij, is het woord “fancy-fair” in het Nederlands nog normaal, of niet? Ik hoor het graag in de comments!

Hoe vertaal je “fancy-fair” het beste naar het Engels?

Een informele markt voor het goede doel waar mensen zelfgemaakte taartjes en oude spullen verkopen heeft in het Engels een aantal mogelijke termen, waarvan er helaas geen enkele echt goed de lading dekt. Je zult dus per geval moeten kiezen.

bake sale – gaat het vooral om baksels, dan is dit een goede vertaling. Zijn er ook nog spelletjes voor de kinderen en een paar andere stands, dan kan het ook wel, maar het verkopen van zelfgebakken taartjes e.d. moet wel de hoofdactiviteit zijn

bazaar – mijn favoriete online woordenboek Collins zegt, voor zowel Amerikaans als Brits Engels: “a sale of miscellaneous contributed articles to benefit some charity, cause, organization, etc”. Eigenlijk perfect, dus. Het nadeel is dat veel Engelstaligen uit andere landen er een heel ander beeld bij zullen hebben, namelijk van ofwel een winkel met goedkope troep, ofwel een overdekte markt in het Midden-Oosten. Daarom toch af te raden als vertaling (helaas!).

fete – met of zonder dakje op de e (fête), je mag kiezen. Altijd buiten, niet per se voor het goede doel, qua sfeer wel hetzelfde idee. Je zet er vaak nog iets voor, “village fete” of “church fete” bijvoorbeeld.

fair – een algemeen woord voor een markt (bv trade fair, village fair, book fair). Zet je er “village” of “church” voor dan is het wel duidelijk wat je bedoelt. Britten zullen gauw denken aan een kermis.

fun fair – meestal een kermis, kan in het Brits Engels ook verwijzen naar een kleinere gebeurtenis met spelletjes voor kinderen.

fundraising event – superdroog, maar wel superduidelijk als het erom gaat dat het geld naar het goede doel gaat. Zoek je sponsoren dan is het een goed idee om iets te schrijven als “we are organising a fundraising event”

Wat denkt een Engelstalige bij “fancy fair”?

“Fancy” betekent in het Engels dat er veel opsmuk met iets gepaard gaat, of dat iets duur of chic is. Vaak zit er een sarcastisch toontje aan “oh, look at you, all dressed up. Don’t you look fancy.” Iemand die verder nooit van de term gehoord heeft, zal denk ik denken aan een wat protserige markt (Amerikaan) of een gethematiseerde kermis (Brits).

Ik denk niet dat het een heel vervelende fout is als je tegen een Engelstalige zegt dat je een “fancy fair” hebt georganiseerd. Ik denk dat ze er wel wat mee kunnen als ze erachter komen dat het om een marktje voor het goede doel gaat. Maar ze zullen wel twijfelen wat er bedoeld wordt, dus als vertaling kun je toch beter één van de bovenstaande termen kiezen.

Vroeger was “fancy fair” in het Engels wel degelijk een markt-plus-kermis voor het goede doel. (Daarmee is dit ook eigenlijk geen speudo-leenwoord, maar een leenwoord dat in de ene taal niet meer betekent wat hij in de andere taal nog wel betekent). Er zijn dan ook nog steeds steden in de UK die hun lokale kermis “fancy fair” noemen. Het allitereert ook zo lekker. Je ziet dan vaak dat ze 19e-eeuwse elementen bij het design betrekken, zoals deze in Londen:

False Friend Friday

Elke vrijdag is het op deze site “False Friend Friday”. Zelfs als je erg goed Engels spreekt, zijn valse vrienden goed om in de gaten te houden, want als je zo’n woord fout vertaalt, heb je het vaak zelf niet in de gaten terwijl je toehoorder zich achter de oren krabt. Vandaar dat ik er zoveel stukjes over schrijf!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: flickr.com/photos/14730981@N08 (cropped), CC BY-SA 2.0

Hoe zeg je “de inwendige mens” in het Engels?

In het Nederlands ook behoorlijk raar als je erover na gaat denken, “de inwendige mens”. Hij is behoorlijk lastig naar het Engels te vertalen, en ook meteen een hoofdpijndossier voor vertalers Engels die het Nederlands niet als moedertaal spreken. Die hebben namelijk vaak geen idee wat er bedoeld wordt – ze snappen gewoon niet dat het over eten gaat. Dat levert veel grappige missers op.

Hoe vertaal je “de inwendige mens” het beste naar het Engels?

Een directe vertaling is er niet, dus je zult in het Engels een andere oplossing moeten verzinnen. Hieronder zet ik een paar opties op een rijtje:

Het mooie restaurant betekent dat de inwendige mens ook niets tekort zal komen.The lovely restaurant means you will be spoilt for choice when it comes to food and drink.
You will find delicious food at the lovely restaurant.
There’s no need to go hungry, as the hotel also boasts a charming restaurant.
The lovely restaurant will excite and delight your taste buds. (over the top – grappig)
Na de lange wandeling besluiten we dat het tijd is om de inwendige mens te sterken.After the long walk we decided it was time for a bite to eat.
After the long walk we decided to fortify ourselves with some hearty fare. (ouderwets-grappig)
Geen zorgen, de inwendige mens wordt niet vergeten!Don’t worry, there will be plenty to eat!
Don’t worry, we’ll be providing food and drinks.
Don’t worry, there will be sustenance. (pretentieus-grappig)

Zoals je ziet, is er geen enkele vertaling die echt dicht in de buurt komt. Vertalingen met *fortify your inner man* of *think of your inward human* (hahaha) zijn volstrekte onzin in het Engels. (Ja, je ziet “inner man” online vaak als vertaling. Toch is het onzin.)

Wat betekent “inwendige mens”?

Waar in de Bijbel “de inwendige mens” nog refereerde naar de ziel en de gedachten van een mens, is deze uitdrukking sinds de 19e eeuw gaan refereren naar de letterlijke inwendige mens. In andere woorden: je ingewanden, en je maag en darmen in het bijzonder (yuck!).

De oorspronkelijke uitdrukking is eigenlijk “de inwendige mens versterken”, maar je hoort hem tegenwoordig ook vaak met andere werkwoorden.

Het cliché wil dat je op een mooie dag uit bijvoorbeeld eerst je hoofd stimuleert met een bezoek aan een museum, daarna je ledematen met een fijne wandeling, en dan je verteer-organen met lekker eten (nogmaals yuck). Je leest hem vaak (héél vaak) in toeristische teksten die een plek aanprijzen waar ook iets te eten en te drinken valt.

Heb je een moeilijk te vertalen woord?

Is er een woord of uitdrukking waarvan je altijd denkt “hoe zeg ik dat nou in het Engels?” Laat het me dan weten! Dat kan gewoon hieronder in de comments of op mijn contactpagina.

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: Andrea Piacquadio, Pexels

Sunday Funday: hoe een Nederlander de hele wereld correcte Engelse uitspraak bijbracht

Hahahaha, kut-Engels.

Nederlandse docent Engels en taalkundige Gerard Nolst Trenité, oftwel Charivarius, schreef in 1920 het gedicht “The Chaos”. Hij bleef er tot zijn dood in 1946 aan sleutelen zodat het gedicht uiteindelijk 149 regels lang was.

Onderaan dit artikel vind je het hele gedicht1, maar hier alvast de eerste twee strofen zodat je weet waar ik het over heb:

Dearest creature in creation
Studying English pronunciation,
   I will teach you in my verse
   Sounds like corpsecorpshorse and worse.

I will keep you, Susybusy,
Make your head with heat grow dizzy;
   Tear in eye, your dress you’ll tear;
   Queer, fair seerhear my prayer

Niet lezen, maar luisteren

Het is HEEL ERG aan te raden om het gedicht in audiovorm tot je te nemen, want anders ga je gegarandeerd een heleboel keer de mist in.

En audio is er genoeg.

De Amerikaanse Jim van JimmmyJams kreeg er bijna 2 miljoen (!) views mee. Hij leest een verkorte versie.

Hier diezelfde verkorte versie met een Brits accent:

En hier is het héle gedicht (met een Brits accent). Door een meneer die beter over zijn belichting na had moeten denken:

Hebben we er tegenwoordig nog wat aan?

Dit soort gedichten worden vaak geschreven om te laten zien hoe ingewikkeld taal wel niet is en hoe slim de schrijver. Leraren plagen hun leerlingen ermee terwijl de teksten te moeilijk zijn om daadwerkelijk nuttig te zijn2.

In het geval van dit gedicht denk ik dat het wel een toegevoegde waarde heeft voor iemand die zijn of haar Engels wil verbeteren om dit gedicht door te nemen.

Maar alléén als je al een aardig goed niveau van het Engels hebt. Wat in het gedicht namelijk niet wordt uitgelegd is wat al die woorden betekenen, waardoor het voor een beginner of beginnend-gevorderde behoorlijk saai kan worden. En dan heeft zo’n gedicht geen nut meer, dan kun je beter rijtjes stampen.

Als je de meeste woorden qua betekenis kent dan is het een leuke manier om je hersenen eens goed te laten kijken naar deze woorden waarvan de spelling vaak weinig met de klank te maken heeft.

Wel belangrijk om te beseffen is dat er erg veel (intussen) minder gangbare Engelse woorden tussen staan. Daarom is zo’n verkorte versie van het gedicht zoals in de eerste video wel handig. Als vuistregel zou ik nemen: als je het woord niet kent, maar je spreekt wel prima Engels, besteed er dan niet alteveel aandacht aan. Het is waarschijnlijk een ouderwets woord dat je toch niet nodig hebt.

1want 1946 + 70 = 2016 dus als het goed is zit er geen auteursrecht meer op het gedicht, maar als er een jurist meeleest die denkt dat ik dat mis heb dan hoor ik het graag!

2zone of proximal development – het is handig om je leerlingen opgaven te geven die net iets moeilijker zijn dan ze van zichzelf al zouden kunnen. Zet je te hoog in, en geef je ze werk dat ze nog helemaal niet aankunnen, dan krijg je alleen maar leerlingen die het niet snappen en het werk niet meer leuk vinden. Of nog erger: zichzelf dom vinden. (Zet je te laag in, dan vinden ze het weer saai en worden ze wat te arrogant over hun eigen kunnen. Het is één grote evenwichtsbalk, dat leraarschap!)

Het hele gedicht

Zoals beloofd, hier het hele gedicht. De woorden waar op de uitspraak gelet moet worden zijn schuingedrukt.

Dearest creature in creation
Studying English pronunciation,
   I will teach you in my verse
   Sounds like corpsecorpshorse and worse.

I will keep you, Susybusy,
Make your head with heat grow dizzy;
   Tear in eye, your dress you’ll tear;
   Queer, fair seerhear my prayer.

Pray, console your loving poet,
Make my coat look new, dear, sew it!
   Just compare hearthear and heard,
   Dies and dietlord and word.

Sword and swardretain and Britain
(Mind the latter how it’s written).
   Made has not the sound of bade,
   Saysaidpaypaidlaid but plaid.

Now I surely will not plague you
With such words as vague and ague,
   But be careful how you speak,
   Say: gush, bush, steak, streak, break, bleak ,

Previous, precious, fuchsia, via
Recipe, pipe, studding-sail, choir;
   Wovenovenhow and low,
   Scriptreceiptshoepoemtoe.

Say, expecting fraud and trickery:
Daughterlaughter and Terpsichore,
   Branch, ranch, measlestopsailsaisles,
   Missilessimilesreviles.

Whollyhollysignalsigning,
Sameexamining, but mining,
   Scholarvicar, and cigar,
   Solarmicawar and far.

From “desire”: desirableadmirable from “admire”,
Lumberplumberbier, but brier,
   Topshambroughamrenown, but known,
   Knowledgedonelonegonenonetone,

OneanemoneBalmoral,
Kitchenlichenlaundrylaurel.
   GertrudeGermanwind and wind,
   Beau, kind, kindred, queuemankind,

Tortoiseturquoisechamois-leather,
Reading, Readingheathenheather.
   This phonetic labyrinth
   Gives mossgrossbrookbroochninthplinth.

Have you ever yet endeavoured
To pronounce revered and severed,
   Demon, lemon, ghoul, foul, soul,
   Peter, petrol and patrol?

Billet does not end like ballet;
Bouquetwalletmalletchalet.
   Blood and flood are not like food,
   Nor is mould like should and would.

Banquet is not nearly parquet,
Which exactly rhymes with khaki.
   Discountviscountload and broad,
   Toward, to forward, to reward,

Ricocheted and crochetingcroquet?
Right! Your pronunciation’s OK.
   Roundedwoundedgrieve and sieve,
   Friend and fiendalive and live.

Is your r correct in higher?
Keats asserts it rhymes Thalia.
   Hugh, but hug, and hood, but hoot,
   Buoyantminute, but minute.

Say abscission with precision,
Now: position and transition;
   Would it tally with my rhyme
   If I mentioned paradigm?

Twopence, threepence, tease are easy,
But cease, crease, grease and greasy?
   Cornice, nice, valise, revise,
   Rabies, but lullabies.

Of such puzzling words as nauseous,
Rhyming well with cautious, tortious,
   You’ll envelop lists, I hope,
   In a linen envelope.

Would you like some more? You’ll have it!
Affidavit, David, davit.
   To abjure, to perjureSheik
   Does not sound like Czech but ache.

Libertylibraryheave and heaven,
Rachellochmoustacheeleven.
   We say hallowed, but allowed,
   Peopleleopardtowed but vowed.

Mark the difference, moreover,
Between moverploverDover.
   Leechesbreecheswiseprecise,
   Chalice, but police and lice,

Camelconstableunstable,
Principledisciplelabel.
   Petalpenal, and canal,
   Waitsurmiseplaitpromisepal,

SuitsuiteruinCircuitconduit
Rhyme with “shirk it” and “beyond it”,
   But it is not hard to tell
   Why it’s pallmall, but Pall Mall.

Musclemusculargaoliron,
Timberclimberbullionlion,
   Worm and stormchaisechaoschair,
   Senatorspectatormayor,

Ivyprivyfamousclamour
Has the a of drachm and hammer.
   Pussyhussy and possess,
   Desert, but desertaddress.

Golfwolfcountenancelieutenants
Hoist in lieu of flags left pennants.
   Courier, courtier, tombbombcomb,
   Cow, but Cowper, some and home.

Solder, soldier!Blood is thicker“,
Quoth he, “than liqueur or liquor“,
   Making, it is sad but true,
   In bravado, much ado.

Stranger does not rhyme with anger,
Neither does devour with clangour.
   Pilot, pivot, gaunt, but aunt,
   Fontfrontwontwantgrand and grant.

Arsenic, specific, scenic,
Relic, rhetoric, hygienic.
   Gooseberry, goose, and close, but close,
   Paradise, rise, rose, and dose.

Say inveigh, neigh, but inveigle,
Make the latter rhyme with eagle.
   MindMeandering but mean,
   Valentine and magazine.

And I bet you, dear, a penny,
You say mani-(fold) like many,
   Which is wrong. Say rapier, pier,
   Tier (one who ties), but tier.

Arch, archangel; pray, does erring
Rhyme with herring or with stirring?
   Prison, bison, treasure trove,
   Treason, hover, cover, cove,

Perseverance, severanceRibald
Rhymes (but piebald doesn’t) with nibbled.
   Phaeton, paean, gnat, ghat, gnaw,
   Lien, psychic, shone, bone, pshaw.

Don’t be down, my own, but rough it,
And distinguish buffetbuffet;
   Brood, stood, roof, rook, school, wool, boon,
   Worcester, Boleyn, to impugn.

Say in sounds correct and sterling
Hearse, hear, hearken, year and yearling.
   Evil, devil, mezzotint,
   Mind the z! (A gentle hint.)

Now you need not pay attention
To such sounds as I don’t mention,
   Sounds like pores, pause, pours and paws,
   Rhyming with the pronoun yours;

Nor are proper names included,
Though I often heard, as you did,
   Funny rhymes to unicorn,
   Yes, you know them, Vaughan and Strachan.

No, my maiden, coy and comely,
I don’t want to speak of Cholmondeley.
   No. Yet Froude compared with proud
   Is no better than McLeod.

But mind trivial and vial,
Tripod, menial, denial,
   Troll and trolleyrealm and ream,
   Schedule, mischief, schism, and scheme.

Argil, gill, Argyll, gill. Surely
May be made to rhyme with Raleigh,
   But you’re not supposed to say
   Piquet rhymes with sobriquet.

Had this invalid invalid
Worthless documents? How pallid,
   How uncouth he, couchant, looked,
   When for Portsmouth I had booked!

Zeus, Thebes, Thales, Aphrodite,
Paramour, enamoured, flighty,
   Episodes, antipodes,
   Acquiesce, and obsequies.

Please don’t monkey with the geyser,
Don’t peel ’taters with my razor,
   Rather say in accents pure:
   Nature, stature and mature.

Pious, impious, limb, climb, glumly,
Worsted, worsted, crumbly, dumbly,
   Conquer, conquest, vase, phase, fan,
   Wan, sedan and artisan.

The th will surely trouble you
More than rch or w.
   Say then these phonetic gems:
   Thomas, thyme, Theresa, Thames.

Thompson, Chatham, Waltham, Streatham,
There are more but I forget ‘em
   Wait! I’ve got it: Anthony,
   Lighten your anxiety.

The archaic word albeit
Does not rhyme with eight-you see it;
   With and forthwith, one has voice,
   One has not, you make your choice.

Shoes, goes, does *. Now first say: finger;
Then say: singer, ginger, linger.
   Realzealmauve, gauze and gauge,
   Marriagefoliagemirageage,

Hero, heron, query, very,
Parry, tarry fury, bury,
   Dostlostpost, and dothclothloth,
   JobJobblossombosomoath.

Faugh, oppugnant, keen oppugners,
Bowingbowing, banjo-tuners
   Holm you know, but noes, canoes,
   Puisnetruismuse, to use?

Though the difference seems little,
We say actual, but victual,
   SeatsweatchastecasteLeigheightheight,
   Putnutgranite, and unite.

Reefer does not rhyme with deafer,
Feoffer does, and zephyrheifer.
   DullbullGeoffreyGeorgeatelate,
   Hintpintsenate, but sedate.

GaelicArabicpacific,
Scienceconsciencescientific;
   Tour, but our, dour, succourfour,
   Gasalas, and Arkansas.

Say manoeuvre, yacht and vomit,
Next omit, which differs from it
   Bona fide, alibi
   Gyrate, dowry and awry.

Seaideaguineaarea,
PsalmMaria, but malaria.
   Youthsouthsoutherncleanse and clean,
   Doctrineturpentinemarine.

Compare alien with Italian,
Dandelion with battalion,
   Rally with allyyeaye,
   EyeIayayewheykeyquay!

Say aver, but everfever,
Neitherleisureskeinreceiver.
   Never guess-it is not safe,
   We say calvesvalveshalf, but Ralf.

Starry, granarycanary,
Crevice, but device, and eyrie,
   Face, but preface, then grimace,
   Phlegmphlegmaticassglassbass.

Basslargetargetgingiveverging,
Oughtoust, joust, and scour, but scourging;
   Ear, but earn; and ere and tear
   Do not rhyme with here but heir.

Mind the o of off and often
Which may be pronounced as orphan,
   With the sound of saw and sauce;
   Also soft, lost, cloth and cross.

Pudding, puddle, puttingPutting?
Yes: at golf it rhymes with shutting.
   Respite, spite, consent, resent.
   Liable, but Parliament.

Seven is right, but so is even,
HyphenroughennephewStephen,
   Monkeydonkeyclerk and jerk,
   Aspgraspwaspdemesnecorkwork.

A of valour, vapid vapour,
S of news (compare newspaper),
   G of gibbet, gibbon, gist,
   I of antichrist and grist,

Differ like diverse and divers,
Rivers, strivers, shivers, fivers.
   Once, but nonce, toll, doll, but roll,
   Polish, Polish, poll and poll.

Pronunciation-think of Psyche!-
Is a paling, stout and spiky.
   Won’t it make you lose your wits
   Writing groats and saying “grits”?

It’s a dark abyss or tunnel
Strewn with stones like rowlockgunwale,
   Islington, and Isle of Wight,
   Housewifeverdict and indict.

Don’t you think so, reader, rather,
Saying latherbatherfather?
   Finally, which rhymes with enough,
   Thoughthroughboughcoughhoughsough, tough??

Hiccough has the sound of sup
My advice is: GIVE IT UP!

Sunday Funday

Deze site, hoezegjeinhetEngels.nl, bespreekt Nederlandse woorden die moeilijk naar het Engels te vertalen zijn, zoals hoeveelste en zweverig. Maar zondag is het tijd voor ontspanning en dan zet ik een iets leuks op mijn blog dat met taal of cultuur te maken heeft. Want dat is leuk! 😉

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Bron foto: Djordje Petrovic, Pexels

Sunday Funday: we’ll begin with a box

oxen, not oxes

Deze had mijn moeder in de jaren ’80 al op de koelkast hangen, en om de zoveel tijd steekt hij op social media weer de kop op. Het rijmpje dat meestel “why English is so hard” genoemd wordt.

Het rijmpje blijkt nog ouder dan ik had kunnen verzinnen, hij stamt uit minstens 1896! De oorspronkelijke auteur blijkt niet te achterhalen, maar die is intussen toch al dood, gok ik zo, dus die zal het wel niet zo erg vinden, van die social media.

Hier is de oorspronkelijke tekst:

We’ll begin with a box, and the plural is boxes,
But the plural of ox should be oxen, not oxes.
Then one fowl is a goose, but two are called geese,
Yet the plural of moose should never be meese,
You may find a lone mouse or a whole nest of mice,
But the plural of house is houses, not hice
.

If the plural of man is always called men,
Why shouldn’t the plural of pan be called pen?

The cow in the plural may be cows or kine,
But a bow if repeated is never called bine,
And the plural of vow is vows, never vine.

If I speak of a foot and you show me your feet,
And I give you a boot would a pair be called beet?
If one is a tooth, and a whole set are teeth,
Why shouldn’t the plural of booth be called beeth?

If the singular’s this and the plural is these,
Should the plural of kiss ever be nicknamed keese?

Then one may be that and three would be those,
Yet hat in the plural would never be hose,
And the plural of cat is cats, not cose.

We speak of a brother, and also of brethren,
But though we say mother, we never say methren,
Then the masculine pronouns are he, his and him,
But imagine the feminine she, shis and shim,

So the English, I think, you all will agree,
Is the queerest language you ever did see.

Zoals je kunt zien is er echt weinig aan veranderd in al die tijd. De paarse stukjes zijin weggehaald (dat laatste stukje staat er meestal wel bij, maar dan met “funniest” in plaats van “queerest”).

Dat het meervoud van “cow” ooit “kine1” was, dat had ik je niet kunnen vertellen, dus ik snap wel dat ze dat stukje hebben weggehaald. En dat “this”, “these”, “kiss”, “keese” dat loopt ook niet helemaal lekker.

Is het terecht?

Mensen die Duits hebben geleerd, of een andere taal waar er flink veel meervouden zijn die je gewoon uit je hoofd moet stampen, vinden dit rijmpje grappig maar halen toch vooral hun schouders op.

De onregelmatige meervouden in het Engels vormen een kort rijtje die de meeste leerlingen vrij snel onder de knie hebben. Echt geen groot probleem, dus.

footfeet
goosegeese
louselice
diedice
manmen
mousemice
toothteeth
womanwomen (uitspraak: “wimmin”)
childchildren
oxoxen
sheepsheep
fishfish (“fishes” hoor je steeds vaker)
personpeople

Dan heeft het Engels ook nog een paar Latiijnse meervouden, zoals “alumnus – alumni”, maar die zijn voor ons Nederlanders vaak hetzelfde en daarom niet zo moeilijk.

Wikipedia heeft een mooie, complete lijst van Engelse meervouden, waarin ook goed aangegeven staat welke meervouden intussen ook vaak regelmatig gebruikt worden, (zoals “curriculums”) want je hoeft niet moeilijk te doen als het makkelijk kan!

Sunday Funday

Deze site, hoezegjeinhetEngels.nl, bespreekt Nederlandse woorden die moeilijk naar het Engels te vertalen zijn, zoals hoeveelste en zweverig. Maar zondag is het tijd voor ontspanning en dan zet ik een iets leuks op mijn blog dat met taal of cultuur te maken heeft. Want dat is leuk! 😉

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

1 Taalkunde nerdhoekje: “kine” is een dubbel-meervoud, zoals bij ons kind – kinderen. De oorspronkelijke meervoud was onregelmatig (kind – kinder, zoals in het Duits) en daar werd toen een -en achteraan gezet. In het geval van “kine” was cow vroeger “cu” met de meervoudsvorm “cy” (vergelijk Duits: Kuh – Kühe). Achter dat “cy” werd een n gezet “cyn”, en dat werd later “kine”. Het doet me denken aan “poxes” waarover ik een tijdje geleden schreef. Die meervoudsvorm “kine” wordt tegenwoordig nooit meer gebruikt in het Engels, je zegt gewoon “cows”.

Sunday Funday: mixing metaphors

Deze kwam voorbij op mijn tijdlijn. In het Engels noem je het “mixing your metaphors” als je spreekwoorden op deze manier doorelkaar haalt, of een malaphor, al is die term vrij nieuw en onbekend, nog.

In het Nederlands heet dit “contaminatie” (vooral even klikken, de site is erg grappig).

Weet jij alle verhaspelde spreekwoorden goed te benoemen? Ik heb mijn antwoorden onder de comic gezet 🙂

.

.

.

.

.

.

.

You’re skating on thin ice – you’re doing something risky that is close to having negative consequences (in this case: you’re very close to making me angry)

You’re walking on eggshells – you’re very nervous to say or do something that might make the other person angry or upset

Now you’ve really opened up a can of worms – now you’ve brought up a subject that people will be unhappy about and perhaps even argue about

Now you’re really in hot water – now you’re really in trouble

You know which side your bread is buttered on – you know what to do in order to stay in a good situation

You’ve made your bed, now lie in it – you’ve caused a bad situation, now you have to live with it. (in other words: stop complaining, you’ve caused this yourself.)

Sunday Funday

Deze site, hoezegjeinhetEngels.nl, bespreekt Nederlandse woorden die moeilijk naar het Engels te vertalen zijn, zoals hoeveelste en zweverig. Maar zondag is het tijd voor ontspanning en dan zet ik een iets leuks op mijn blog dat met taal of cultuur te maken heeft. Want dat is leuk! 😉

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Hoe zeg je “druk” in het Engels?

Ik heb het druk, ik sta onder druk, en het voelt zo druk hier in huis want de kinderen zijn zo druk.

Betekenis 1: druk gedrag

“Hoi Heddwen, wat zijn de beste Engels vertalingen voor “druk” in de context van gedrag? (bijv. wat doet hij/zij zo druk! ; een druk persoon)”

Hoera, de eerste vraag is binnengekomen via het nieuwe contactformulier op mijn contactpagina dat ik na 3 weken (!) eindelijk werkend heb gekregen! En het is meteen een vraag waarvan ik denk “waarom heb ik daar nog geen stukje over geschreven?!” Want dit is inderdaad een problematisch woord om te vertalen.

Eigenlijk heeft het Engels een aantal woorden om uit te kiezen als iemand druk gedrag vertoont, maar ze zijn nogal literair en ouderwets geworden: “boisterous“, “rambunctious” en “rowdy” zijn woorden die het nog prima doen in een Engelstalige roman, maar die in het dagelijks Engels intussen te raar klinken om te gebruiken.

Blijven over een aantal woorden die het net niet helemaal zijn, maar die wel wat normaler Engels zijn: “noisy” hoeft in het Engels niet alleen te slaan op het aantal decibel dat de persoon produceert, maar kan ook wat algemener gebruikt worden om druk gedrag aan te duiden. “Energetic“, vooral als het met een zucht wordt gebracht, kan ook refereren naar iemand die wat (te) druk aan het doen is. “Hyperactive” komt vaak ook goed in de buurt. (De afkorting “hyper” bestaat wel in het Engels, maar wordt minder vaak gebruikt.)

Een term die ik niet aanraad maar die helaas wel vaak gebruikt wordt, vooral in Amerikaans Engels, is “ADD“, (uitgesproken als “ay dee dee”). Dit is de term die in Engelstalig gebied gebruikt wordt voor ADHD. (ADHD is ook in het Engels de officiële term, maar op de een of andere manier is ADD meer ingeburgerd geraakt.)

Oh my God would you relax? You are so ADD today.”

Niet gebruiken, is mijn advies, want de term op deze manier gebruiken is denigrerend voor mensen die daadwerkelijk ADHD hebben.

Mensen die niet stil kunnen zitten noem je “antsy” (VS), “fidgety” of “restless“. Een leuk Amerikaans idioom dat hetzelfde betekent is “to have ants in your pants“. Dan ben je rusteloos en ongeduldig.

Zoek je een positief woord, dan zijn “high-spirited” of “animated” mooie termen.

Betekenis 2: veel te doen

Als je veel te doen hebt, is de vertaling makkelijk, dat is gewoon “busy“.

Betekenis 3: veel mensen

Een letterlijke vertaling van “druk” als je het hebt over een plek met (te) veel mensen is “busy“, maar dat betekent dus ook dat je veel te doen hebt. Wil je dat er geen verwarring ontstaat dan is “crowded” ook een goede vertaling.

Packed” is wat meer omgangstaal en betekent dat mensen dicht op elkaar staan, ook leuk. “Bustling” is druk op een leuke manier.

Betekenis 4: onder druk staan

Als je een beetje je Queen klassiekers kent dan weet je deze vertaling wel: “to be under pressure

Heb je een moeilijk te vertalen woord?

Is er een woord of uitdrukking waarvan je altijd denkt “hoe zeg ik dat nou in het Engels?” Laat het me dan weten! Dat kan gewoon hieronder in de comments of op mijn contactpagina.

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bronnen foto’s: drukke kinderen: Ketut Subiyanto, Pexels, Tigger: Giphy.com, veel mensen: DSD, Pexels, man die op horloge kijkt: Andrea Piacquadio, Pexels, onder druk liggen: cottonbro, Pexels

Nederlandstalige podcasts over taal

Niet echt helemaal logisch voor deze site, want ze gaan niet over het Engels, maar ik luister graag naar podcasts over taal en ik gok dat dat ook geldt voor veel van mijn lezers.

Bovendien, als je een Nederlandstalige podcast maakt over taal, dan ontkom je er niet aan om de Engelse taal ook af en toe langs te laten komen, al is het alleen maar om te klagen over de verengelsing van het Nederlands 😉

Bomberdebomberdebom… ik presenteer: mijn lijstje taalpodcasts voor Nederlandstaligen. Op alfabetische volgorde, lekker neutraal.

De Lettercast

De Lettercast (“letterkast”, snappie ‘m?) was een podcast van Wim Daniëls en Frank van Pamelen die elke week aan de hand van de volgende letter van het alfabet een leuk half uurtje deed over taal en taalkunst. Fijne gasten, goeie humor, leuke weetjes – dit is met stip mijn favoriete Nederlandstalige taalpodcast. Hij is er bij de letter “L” zomaar ineens zonder uitleg mee opgehouden. Ontzettend jammer.

De podcast is niet tijdsgebonden dus ik raad iedereen aan om hem alsnog op te zoeken en te luisteren. (Begin bij het begin, niet bij het eind). En mochten de heren dit lezen: als jullie het alfabet afmaken hebben jullie in mij in ieder geval één trouwe luisteraar!

De Taalnerds

Twintigers Walt (geïnteresseerde) en Claire van Leeuwen (taalkundige) bespreken aan de keukentafel leuke dingen over taal, naar voorbeeld van het Engelstalige Lingthusiasm. Het zijn mijn soort mensen, met mijn soort humor en interesses, en ik luister graag naar hun gesprekken, ook als het soms wat kabbelt.

Waar de andere podcasts in dit rijtje meer over de Nederlandse taal gaan, gaat deze echt over taalkunde in de breedste zin van het woord, en dat is denk ik ook meteen hun probleem: ik luister graag naar taalkundige podcasts, maar ik doe dat net zo goed in het Engels, en met mij nog meer taalkundig geïnteresseerde Nederlanders, denk ik. Ik vrees daarom dat deze podcast niet de aandacht heeft gekregen die hij verdient.

De Taalstaat

Dit NPO Radio 1 programma vind je ook als podcast in je podcastapp. Gepresenteerd door radioveteraan Frits Spits (maakt al radio sinds 1973!), met Nederlandstalige muziek als omlijsting. Veel literatuur en schrijvers, elke week ook vaste gasten met bijvoorbeeld woorden die opvallen in de media. Ik luister hem niet zo vaak als ik zou willen, want voor mij is twee uur toch altijd net iets te lang, en ik zit niet zo in de Nederlandse literatuur, waardoor ik die stukken vaak nogal saai vind. Maar als ik luister zitten er altijd wel één of twee zeer interessante dingen tussen.

De officiële podcastomschrijving (“Is het wilden of wouden…”) moeten ze maar eens aanpassen want die doet de uitzending geen eer aan.

John & Paul hebben woorden

De Tilburgse taaldocenten Paul Geerts en John van Uden praten elkaar één keer per week aan de keukentafel bij over wat hen die week is opgevallen op taalgebied.

Een gezellige kletspodcast met een zachte G, die mag werken aan de verstaanbaarheid, en die zijn publiek wat meer mag meenemen – de onderwerpen gaan vaak van de hak op de tak en ik heb soms moeite de heren te volgen. En ik ben in Tilburg opgegroeid, dus aan het accent kan het niet liggen 🙂

Over taal gesproken

Wat ik mooi vind? Als twee organisaties die ongeveer hetzelfde doen dat gewoon erkennen en gaan samenwerken. Hulde dus aan Onze Taal en het Instituut voor de Nederlandse Taal, die op veel vlakken samenwerken, waaronder deze podcast.

Presentatoren Laura van Eerten en Raymond Noë spreken elke aflevering een deskundige over de Nederlandse taal. Wat ik hier zo tof aan vind, is dat beide presentatoren heel goed zijn in vragen stellen en nieuwsgierig zijn waardoor de geïnterviewde echt tot zijn of haar recht komt. Ze doen het leuk en onderhoudend en de podcast is ook fijn en professioneel opgenomen en geknipt. Zonder dat het een saai lesje wordt zorgen ze ervoor dat de luisteraar ook echt snapt waar het over gaat. (Al klinkt het bij Noë soms alsof hij het zelf allemaal wat saai vindt, maar dat ligt aan zijn stem, denk ik.)

Taalnatie

Taalnatie (“taalnazi”, snappie deze ook?) is een wekelijkse podcast van slechts 5 minuten per keer waarin een (semi-)bekende Nederlander optreedt als invaldocent Nederlands voor een (nep)klas pubers en iets vertelt over zijn of haar stokpaardje als het over het Nederlands gaat.

De stemmen zijn geweldig, en de afwerking is prachtig, heel gelikt en professioneel. En verder ga ik er niets over zeggen, want dit is namelijk niet mijn humor… Maar humor is persoonlijk, en waarschijnlijk zit ik niet in de doelgroep, dus ik zou zeggen: luister een aflevering of twee en vel je eigen oordeel.

Tot in de puntjes

Ik ben groot fan van Miet Ooms. Ze is vertaalster en taalkundige, een uitstekende combinatie (knipoog), en heeft met “Buurtaal” en “Tot in de puntjes” twee toffe boeken afgeleverd die ook daadwerkelijk bij mij thuis in de kast staan.

Deze korte podcast (6 afleveringen van zo’n 6 minuten per stuk) over leestekens is goed geschreven en mooi geknipt, met muziek en geluidseffecten. Enige manco is dat Miets stem wat te voorlezerig en snel is, waardoor ik soms moeite had om het goed te volgen.

Waar komt pindakaas vandaan?

Deze podcast van het Instituut voor de Nederlandse Taal gaat over etymologie van Nederlandse woorden. In het eerste seizoen deden ze telkens een hele korte aflevering (3 minuten) over slechts één woord, in het tweede seizoen groeperen ze in een kleine tien minuten een aantal woorden om een thema.

Net als “over taal gesproken” is dit een fijne podcast om naar te luisteren omdat het van zulke professionele kwaliteit is. Fijne muziek, goed opgenomen stemmen, goede editing. En de Vlaamse dame die af en toe voorbijkomt, heeft een prachtige stem waar ik helemaal jaloers van wordt.

Naast die mooie vorm is het ook qua inhoud gewoon leuk, als je tenminste, zoals ik, van etymologie houdt. Etymologie kan erg droog worden, maar ik vind dat ze daar goed mee omgaan door toch vooral de sappigere verhalen uit te kiezen.

Ben ik een podcast vergeten?

Behalve Kletsheads, die specifiek over taalverwerving en tweetaligheid gaat bij kinderen en die ik even niet in dit lijstje heb opgenomen, zijn dit ze volgens mij allemaal. Alle Nederlandstalige podcasts over taal. Ben ik er toch eentje vergeten?Laat het me dan weten in de comments hieronder!

Tips&Tricks Tuesday

Elke dinsdag is het Tips&Tricks Tuesday op hoezegjeinhetEngels.nl. De naam zegt het al, ik geef dan een tip over taal of cultuur voor Nederlandstaligen die Engels schrijven en/of spreken.

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Hoe zeg je “luchtkasteel” in het Engels?

Betekenis 1: een onbereikbare droom

“Luchtkasteel” valt voor mij in de categorie “makkelijk te vertalen”, er is namelijk een hele verzameling aan Engelse vertalingen om uit te kiezen, inclusief het letterlijke “castle in the air“.

Nog gangbaarder Engels dan “castle in the air” is de vertaling “pipe dream” (de pijp in kwestie is een opiumpijp). We hebben ook nog het leuke Amerikaanse “pie in the sky” en het wat negatiever klinkende “wishful thinking“.

Maar je hebt ook nog het simpele “fantasy” (let op, dit betekent in dit geval “verzinsel” of “dagdroom” en niet “fantasie”). In diezelfde categorie vallen ook “daydream“, “illusion“, “delusion” (= waanvoorstelling), of “mirage” (=luchtspiegeling),

Als iemand nu in een luchtkasteel zit, maar het nog niet zelf doorheeft, dan zeg je in het Engels “fool’s paradise“.

Genoeg om uit te kiezen, dus!

Deze vertalingen vind ik niet zo goed

Het hele letterlijke “air castle” zou ik vermijden. Ook al zijn er bronnen te vinden die zeggen dat het goed Engels is, ik vind het raar klinken, en ik denk dat het makkelijk verkeerd begrepen zou kunnen worden.

Woordenboeken geven ook “castle in Spain”. Deze wordt inderdaad af en toe nog wel in het Engels gebruikt op deze manier, maar veel vaker bedoelt de schrijver met “castle in Spain” letterlijk een kasteel in Spanje. Ik vind het maar verwarrend. Ook de Engelse woordenboeken geven aan dat deze uitdrukking erg zeldzaam is geworden.

“Chimera” is in principe een goede vertaling, maar heeft als nadeel dat het ook kan verwijzen naar een mythologisch beest. Een nog groter nadeel is dat heel veel Engelstaligen niet zullen weten wat het betekent, het is geen gangbare term.

Betekenis 2: een springkussen

Wikipedia heeft een hele lijst aan mogelijke Engelse termen voor het soort luchtkasteel in het plaatje hierboven, maar wat mij betreft zijn de twee meest gangbare termen “bouncy castle” (UK) en “bounce house” (US).

Heb je een moeilijk te vertalen woord?

Is er een woord of uitdrukking waarvan je altijd denkt “hoe zeg ik dat nou in het Engels?” Laat het me dan weten! Dat kan gewoon hieronder in de comments of op mijn contactpagina.

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto kasteel in wolken: Sarah Richter, Pixabay, springkussen: flickr.com/photos/ravedelay (cropped), CC BY 2.0

Hoe zeg je “leefbaar” in het Engels?

Wat betekent “leefbaar”?

“Leefbaar” is in het Nederlands een nogal vaag begrip. Als het over een plek gaat dan betekent het op zijn smalst “bewoonbaar”, dat het mogelijk is om ergens te leven (lees: wonen), op zijn breedst betekent het dat het prettig is om ergens te zijn. Die brede betekenis is naar mijn mening tegenwoordig de meest gebruikte.

De ontwerpers hebben van het station een leefbare plek gemaakt: er zijn comfortabele wachtruimtes, alles is schoon en er zijn gezellige winkeltjes en kioskjes.

Hoe vertaal je “leefbaar” het beste naar het Engels als het gaat om een plek?

De vertaling is “liveable” (Britse spelling) of “livable” (Amerikaanse spelling)1.

Ook in het Engels is die beweging gaande dat het niet alleen meer gaat of je ergens überhaupt kunt wonen (bewoonbaar, dus, dat is in het Engels “habitable“) maar vooral ook of het prettig is om ergens te wonen.

Er zijn echter twee verschillen: in het Engels gaat het nog echt over wonen, en niet over verblijven. Het voorbeeld hierboven met het station kun je niet naar “liveable” vertalen omdat je niet woont op een station.

Het andere verschil is dat het in het Engels wat minder een marketing- en modewoord is als in het Nederlands. Een Engelstalige zal het vreemd vinden als het in een tekst steeds weer opduikt.

In sommige situaties kun je daarom beter als vertaling een Engels woord kiezen dat die prettigheid uitdrukt, zoals “pleasant“, “welcoming“, “friendly“, “agreeable“.

The designers turned the station into a pleasant space; there are comfortable waiting rooms, everything is clean and there are welcoming shops and kiosks.

Hoe vertaal je “leefbaar” het beste naar het Engels als het gaat om een situatie?

Als je het hebt over een situatie dan heb je nog steeds die onduidelijkheid. Is de situatie alleen draaglijk, of is het ook op een prettige manier te dragen?

De situatie is leefbaar, maar ik zou het liever anders zien.

De situatie is leefbaar, we hebben het fijn met z’n allen.

Naar mijn mening heeft het Engelse “livable” precies dezelfde onduidelijkheid.

The situation is livable, but I wish it were different.

The situation is livable, we get along well together.

Een prima vage vertaling voor een vage term, dus 😉

Help je mee dit artikel te verbeteren?

Ik ben ook maar een mens, en soms heb ik iets mis. Weet jij een vertaling die ik nog niet had verzonnen, of heb je iets anders over dit artikel aan te merken? Ik hoor het heel graag! Laat het me hieronder weten, of stuur een mail naar info (a) hoezegjeinhetEngels.nl. Ik pas zo nodig mijn artikel aan, zodat bezoekers aan mijn site altijd de best mogelijke informatie krijgen!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

1 Het is niet helemaal eenduidig wie dit woord hoe spelt. De spellingschecker van Word en bijvoorbeeld deze site bevestigen dat “livable” Amerikaans is en “liveable” Brits. Maar mijn favoriete woordenboek Collins geeft aan dat “livable” ook in de UK beter is. Ik vind “livable” zelf ook mooier staan, dus bij twijfel zou ik die spelling kiezen.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: Pixabay

Hoe zeg je “dakkapelleneffect” in het Engels?

Wat is het “dakkapelleneffect”?

Jaja, een artikel over een niet-bestaand woord vandaag. Of beter gezegd een nieuw woord, want op het moment dat je een woord verzint, is het een woord, of het nu in de woordenboeken staat of niet.

Dit woord werd genoemd door hoogleraar Orhan Agirdag tijdens een panel waar ik toevallig in het publiek zat en ik vond het meteen prachtig. Toen ik het ging googlen bleek er niets over te bestaan, dus hierbij mijn bijdrage om er bekendheid aan te geven.

Agirdag doelde met deze term op de menselijke gewoonte om iets normaal te vinden, en het op den duur zelf ook te gaan doen, naarmate ze datgene vaker om zich heen zien gebeuren. Het voorbeeld hierbij is een straat waar één huis een dakkapel plaatst, en een jaar later zie je ineens heel veel dakkapellen.

“Dakkapelleneffect”, dus, of misschien beter “dakkapeleffect”? “Dakkapel effect”? De tijd zal het leren. 🙂

Hoe vertaal je “dakkapelleneffect” het beste naar het Engels?

De gangbare term in het Engels is “the bandwagon effect“.

Dit is overigens ook de officiële Nederlandse term, “het bandwagoneffect”… Ik vind het maar niks. Dakkapelleneffect for the win!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.