Hoe zeg je “haantje de voorste” in het Engels?

Ik kreeg op mijn contactpagina een vraag van Ricardo om “haantje de voorste” te bespreken. Bij dezen!

Wat betekent “haantje de voorste”?

Als je “haantje de voorste” bent, dan ben je overal als eerste bij. De eerste in de rij, de eerste die een nieuw product uitprobeert, de eerste die haar vinger opsteekt in de klas.

Soms wordt het in neutrale zin gebruikt

Heb je weer een nieuwe smartphone? Jij bent ook altijd haantje-de-voorste met die dingen.”

Maar vaak hangt er een negatieve toon aan

Dat kind wil altijd haantje-de-voorste zijn. Ze kijkt niet om naar de anderen, als zij maar krijgt wat ze wil.”

Vroeger ging het om vechtersbazen, kwajongens die de baas waren van hun vriendenclub. Die betekenis zie je nu ook weleens, maar minder. Het is wel waar de uitdrukking vandaan komt, een haan is immers ook de baas over de kippenstal.

Kijk hem, met zijn machogedrag. Haantje-de-voorste, altijd doen alsof hij je in elkaar gaat slaan.”

Hoe vertaal je “haantje-de-voorste” het beste naar het Engels?

Er is geen een-op-een vertaling voor “haantje-de-voorste”, hieronder een paar suggesties:

Dat kind wil altijd haantje de voorste zijn.That girl is so competitive. (= geen compliment)
That girl is hypercompetitive.
That girl is always stealing other people’s thunder. (=echt geen compliment)

That girl is so driven. (= wel een compliment)
That girl is always ahead of the game (=wel een comliment)
Jij bent ook altijd haantje-de-voorste met nieuwe technologie.You’re always the first to try out new technology.
You’re always first in line to try out new technology.
You’re always so quick to try out new technology.
You’re always at the forefront when it comes to trying out new technology.
You never take a back seat when it comes to trying new technology.
You never hesitate to try out new technology, do you?
You’re always the first to jump in when it comes to new technology.
Haantje de voorste. (in de betekenis van een vechtersbaas, leider van een groep)Top dog
Head honcho
Ringleader
Gang leader
Troublemaker

Deze vertalingen vind ik niet zo goed

“Cock of the walk” was vroeger de vertaling voor die oude betekenis van “haantje de voorste”, de machoste macho in de groep. Maar in het Nederlands is de vertaling verschoven naar “degene die eerst wil zijn” terwijl in het Engels de betekenis is verschoven naar “iemand die zich trots, dominant en arrogant gedraagt“. Was dus vroeger een goede vertaling, nu niet meer.

Je moet sowieso oppassen met de betekenis van “cock”, daar heb ik gisteren een stukje over geschreven.

Vertalers van het Nederlands naar het Engels zijn vaak native speakers die het Nederlands als tweede taal spreken. Bij dit soort uitdrukkingen gaat dat weleens mis omdat diegene een Nederlandse uitdrukking verkeerd interpreteert. Die verkeerde interpretatie komt dan in online woordenboeken terecht, want die halen hun vertalingen van het Internet.

Zo zie ik online “to be in front”, dat is een vertaler die “haantje de voorste” heeft verward met letterlijk vooraan staan. “To pioneer” is ook net even wat anders. “Head rooster” is geen bestaande uitdrukking in het Engels, ik zou het interpreteren als “de baas” maar ik vind het wel raar staan.

Scott Adams van het stripje Dilbert had een tijdje een figuurtje dat “topper” heette en altijd pochte dat hij het veel beter/erger/mooier/watdanook had als degene waar hij mee sprak. Ook een soort haantje-de-voorste, maar bij mijn weten is dit geen standaard-Engels geworden. De normale Engelse term is “one-upper“. Dat kan dus in sommige hele specifieke gevallen een goede vertaling zijn.

Bron: https://dilbert.com/ (overigens is dit stripje ook een goeie voor mijn artikel over spierpijn. En ook een goeie voor hinkelen)

Help je mee dit artikel te verbeteren?

Ik ben ook maar een mens, en soms heb ik iets mis. Weet jij een vertaling die ik nog niet had verzonnen, of heb je iets anders over dit artikel aan te merken? Ik hoor het heel graag! Laat het me hieronder weten, of stuur een mail naar info (a) hoezegjeinhetEngels.nl. Ik pas zo nodig mijn artikel aan, zodat bezoekers aan mijn site altijd de best mogelijke informatie krijgen!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: flickr.com/photos/thievingjoker, CC BY-SA 2.0

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.