Hoe zeg je “het bloed onder de nagels vandaan halen” in het Engels?

We hebben in het Engels een flink aantal uitdrukkingen om uit te drukken dat iemand rete-irritant is:

he was being a pain in the neck (arse, backside (UK), ass, butt (US)

he was being a real pain

he really rubbed me (up) the wrong way

he (almost) made me flip my lid/ fly off the handle/ lose it/ lose my cool/ see red

he made my blood boil

he drove me up the wall

he drove me crazy/ mad (UK)/ bananas

he really got on my nerves

Wat betekent “iemand het bloed onder de nagels vandaan halen”?

Als je iemand het bloed onder de nagels vandaan haalt, dan irriteer je die ander enorm. Je hoort het gezegde meestal vanuit de geïrriteerde, dan zeg je dus “die persoon haalt me het bloed onder de nagels vandaan”.

Mijn zoontje haalde me vandaag het bloed onder de nagels vandaan, hij wilde zijn pyjama niet aantrekken, zijn tanden niet poetsen, had op alles een grote mond. Vreselijk.

Welke vertalingen vind ik niet zo goed?

To get under someone’s skin” kan onder bepaalde omstandigheden een goede vertaling zijn. Veel Amerikanen gebruiken hem op precies dezelfde manier als “iemand het bloed onder de nagels vandaan halen”, en de beeldspraak is natuurlijk aardig vergelijkbaar, waardoor het ook goed voelt als vertaling.

Toch raad ik aan om hem niet te gebruiken, en wel om twee redenen: 1) het is een Amerikaanse uitdrukking die buiten Amerika minder bekend is, en 2) “to get under someone’s skin” kan óók betekentn dat die ander door je geobsedeerd raakt OF dat diegene je heel goed heeft leren kennen.

De zin “Carola really got under Peter’s skin” kan dus drie volledig andere dingen betekenen: Peter is geïrriteerd door Carola, Peter is geobsedeerd door Carola, of Peter heeft Carola heel goed leren kennen. Als Brit zou ik aan het tweede denken zonder verdere context, maar ik zou wel twijfelen.

In andere woorden, het is een waardeloos spreekwoord als de context niet goed duidelijk maakt waar het over gaat, en omdat Nederlanders vaak Engels gebruiken voor communicatie met mensen uit allerlei landen, raad ik dit soort onduidelijke uitdrukkingen af.

Heb je een moeilijk te vertalen woord?

Is er een woord of uitdrukking waarvan je altijd denkt “hoe zeg ik dat nou in het Engels?” Laat het me dan weten! Dat kan gewoon hieronder in de comments of op mijn contactpagina.

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: Andrea Piacquadio, Pexels

Hoe zeg je “gasfornuis” in het Engels?

Een poos geleden schreef ik een stukje over “gas” en toen bedacht ik dat “gasfornuis” ook erg tricky is in het Engels, omdat de vertaling verschilt per regio.

In het Nederlands kan een gasfornuis verwijzen naar alleen het bovenste stuk van het fornuis, waar je de pan op zet, maar ook naar het hele ding, inclusief oven. De Engelse vertaling hangt af van welk deel je bedoelt én waar je doelgroep woont.

Hoe vertaal je “gasfornuis” het beste naar het Engels?

Veel van de spullen die we dagelijks gebruiken hebben in verschillende Engelstalige landen verschillende benamingen, en gasfornuis is er een van.

De meningen verschillen nogal, maar dit is een samenvatting van mijn eigen kennis en wat ik zoal op het Internet heb gevonden.

Amerikaans/ Canadees: hele ding: “stove” of “range” (“range” is wel wat ouderwets) bovenkant: “stovetop” of “cooktop” gasring: “gas burner

Brits: hele ding: “hob” of “cooker” bovenkant: “hob” gasring: “(gas) burner” of “gas ring

Australisch: hele ding: “stove” bovenkant: “cooktop” gasring “(gas) burner

Internationaal: ik zou kiezen voor “stove“, “cooktop” en “gas burner“. Ook al gebruiken Britten andere woorden, dit zullen ze wel begrijpen. Andersom zullen de Britse woorden “hob” en “cooker” internationaal voor veel verwarring zorgen, dus die kun je beter vermijden.

Help je mee dit artikel te verbeteren?

Ik ben ook maar een mens, en soms heb ik iets mis. Weet jij een vertaling die ik nog niet had verzonnen, of heb je iets anders over dit artikel aan te merken? Ik hoor het heel graag! Laat het me hieronder weten, of stuur een mail naar info (a) hoezegjeinhetEngels.nl. Ik pas zo nodig mijn artikel aan, zodat bezoekers aan mijn site altijd de best mogelijke informatie krijgen!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: flickr.com/photos/tnarik

Hoe zeg je “Pinksteren” in het Engels?

Wat betekent “Pinksteren”?

Pinksteren is een Christelijke feestdag die 50 dagen na Pasen plaatsvind en die gedenkt dat de Heilige Geest (dat vlammetje boven de hoofden in het plaatje hierboven) indaalde in Maria en de Apostelen. Ik vind het zelf nogal een ingewikkeld verhaal, en ben dankbaar dat er kinderbijbels bestaan.

Praktisch gezien is Pinksteren een lang weekend, want de maandag is in Nederland en België een feestdag. Behalve hier en daar een pinkstervuur wordt er niet zoveel gevierd, het is gewoon een vrije dag waarop de winkels dicht zijn. Ik keek vroeger altijd Pinkpop op TV als Pinkstertraditie, maar ze plannen tegenwoordig het festival een paar weken later omdat de bands zo vroeg in het jaar nog niet op tournee zijn.

Hoe vertaal je “Pinksteren” het beste naar het Engels?

Als het op de Engelse vertaling van Pinksteren aankomt, is er een korte uitleg en een lange uitleg.

De korte uitleg

De korte uitleg is dat Pinksterzondag in het Verenigd Koninkrijk (vooral Engeland) “Whitsun” wordt genoemd, of “Whitsunday“. Pinkstermaandag heet dan “Whitmonday“.

De rest van de wereld zegt “Pentecost” voor beide dagen. (Of “Pentecost Sunday” en “Pentecost Monday“).

Heb je een internationale vertaling nodig, kies dan “Pentecost“.

Zo. Als je alleen een snelle vertaling nodig had, dan ben je nu klaar 🙂

De lange uitleg

De lange uitleg is dat de heilige dag die viert dat de Heilige Geest indaalde in alle Engelstalige Christelijke landen “Pentecost” heet, óók in Engeland. Zoals je aan het woord kunt zien is dit ook de directe tegenhanger van ons “Pinksteren”, beide woorden komen van “pentēkostē”, het Griekse woord voor “vijftigste dag”.

Vanaf de Middeleeuwen is daar in Engeland een naam bijgekomen, namelijk “Whitsunday“, waarschijnlijk (maar niet zeker) vernoemd naar de witte gewaden van de mensen die op die dag traditioneel gedoopt werden. “Whitsunday” werd na verloop van tijd “Whitsun” (je spreekt de “u” haast niet uit, dus je zegt iets als “wit-sn”).

Ze hebben sinds de middeleeuwen nogal een boel veroverd, die Engelsen, dus er zijn ook wel andere plekken waar de term “Whitsun” gebruikt wordt, maar dan zie je eigenlijk altijd dat de term “Pentecost” óók gebruikt wordt, zoals op de site van deze basisschool in Zuid Afrika.

Als je het gevoel heb dat “Whitsun” natuurlijker klinkt dan “Pentecost”, dan is dat waarschijnlijk omdat dat de term is die je op school hebt geleerd. De Engelse lessen op Nederlandse scholen richten namelijk voornamelijk op de UK.

Tot de jaren ’70 waren Whit Sunday en Whit Monday feestdagen in de UK en Ierland, dus oudere Britten en Ieren kennen die term nog als vrije dag. Voor oudere Britten in Nederland is “Whitsun” daarom de intuïtieve vertaling voor “Pinksteren”, en via deze route is (vermoed ik) de vertaling “Whitsun” in de Nederlandse schoolboeken terechtgekomen voor “Pinksteren”.

“Whitsuntide” is overigens de week na Pinksteren, die in de Middeleeuwen belangrijk was, maar dit woord is zo sterk verouderd dat zelfs die oude Britten hem niet meer kennen 😉

Let op: Pinksteren is in Engelstalige landen geen vrije dag

Pinkstermaandag is volgens Wikipedia behalve in Nederland een vrije dag in België, Denemarken, Duitsland, Oostenrijk, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, IJsland, Luxemburg, Noorwegen, Roemenië, Oekraïne, Spanje, Togo, Ivoorkust, en een rits kleinere landjes.

(In deze landen komt de lokale benaming voor Pinksteren ook van dat Griekse “pentēkostē”, waardoor ook voor deze mensen “Pentecost” een begrijpelijkere Engelse term is. Dat is dus nog een argument om “Pentecost” als vertaling te kiezen.)

Pinksteren is dus géén vrije dag in de UK en Ierland (sinds de jaren ’70 niet meer), Amerika, Canada, Australië, Nieuw Zeeland, en andere Engelstalige landen waarvan je het misschien wel zou verwachten. Ook in de kerk is het minder belangrijk dan Pasen en Kerst. Dat betekent dat veel Engelstaligen die niet heel Christelijk zijn geen idee hebben wat Pinksteren is, onafhankelijk van welk woord je ervoor gebruikt.

Aan de andere kant is het wel zo dat “Pentecost” best wel religieus klinkt en dat veel mensen de term wel ooit gehoord zullen hebben, als is het alleen al van de “Pentecostal Church” of “Pentecostalism” (waar bv de Pinkstergemeenschap bij hoort).

Dit is nog een reden dat ik “Pentecost” als internationale vertaling aanraad. Als je zegt “I won’t be working on Monday because it is Pentecost here in the Netherlands” dan zullen de meeste Engelstaligen denk ik wel begrijpen dat het om een nationale feestdag gaat met een religieuze achtergrond.

Spotlight Saturday

Elke zaterdag is het op deze site Spotlight Saturday. Ik bespreek dan een woord of uitdrukking uit de actualiteit. Zie je een Nederlandse term voorbijkomen in het nieuws dat goed op deze site zou passen? Laat het me weten in de comments!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: flickr.com/photos/jonathanaquino (cropped), CC BY 2.0

Hoe zeg je “inhoudelijk” in het Engels?

Aardig wat inhoudelijke inhoud

Het was een van mijn eerste posts op deze site, “inhoudelijk”. Voor mij is dit namelijk één van de meest onvertaalbare Nederlandse woorden. Ik vind het dan ook gek dat het nooit een populair artikel is geworden.

“Inhoudelijk” is nu met Rutte en zijn sms-jes in het nieuws, dus mag hij in de herkansing voor de Spotlight Saturday.

Ik heb het artikel wat herschreven, maar heb voor de vertalingen die ik in 2019 had verzonnen geen noemenswaardige toevoegingen kunnen verzinnen. Voor ideeën in de comments ben ik altijd dankbaar!

Wat betekent “inhoudelijk”?

Laten we eerst proberen “inhoudelijk” in het Nederlands uit te leggen. Als iets “inhoudelijk” is, dan gaat het over de inhoud, en niet over andere aspecten.

Als je het bijvoorbeeld hebt over een contract, en je wilt zeggen dat er “inhoudelijke wijzigingen” zijn geweest, dan bedoel je dat de wijzigingen zijn aangebracht in datgene waar het contract echt over gáát. Niet alleen wijzigingen in spelling, lettertype, of opmaak, en ook meer dan het verbeteren van een paar zinnen.

Wat is het probleem?

“Inhoudelijk” is één van de moeilijkste Nederlandse woorden om naar het Engels te vertalen. Er is gewoon geen goede tegenhanger in het Engels.

Wat het extra moeilijk maakt, is dat “inhoudelijk” in het Nederlands soms best wollig is in betekenis. Want wat is een “inhoudelijk onderwerp”? Ieder onderwerp heeft tenslotte inhoud…

Hoe vertaal je “inhoudelijk” het beste naar het Engels?

Een mogelijke vertaling is “substantive” of “of substance“. (bijvoorbeeld “inhoudelijke veranderingen” > “substantive changes”). “Substantive” betekent “wezenlijk”. Zijn “wezenlijke veranderingen” hetzelfde als “inhoudelijke veranderingen”? Ik weet het niet zo goed. Maar ik hoor wel vaak Engelstaligen dit woord gebruiken in een zin waar we in het Nederlands “inhoudelijk” zouden gebruiken. Dus als je het echt niet weet, is dit de veiligste vertaling.

Als het gaat om het woord “inhoudelijk” is mijn belangrijkste tip om na te denken wat je écht wilt zeggen. Probeer je zin in het Nederlands anders te formuleren, en vertaal de nieuwe zin dan naar het Engels. Vaak kun je het woord “inhoudelijk” gewoon weglaten. Probleem opgelost!

Soms wordt “inhoudelijk” gebruikt terwijl eigenlijk “belangrijk” bedoeld wordt. Dan is de vertaling natuurlijk “important“.

Hieronder een paar vertaalpogingen:

Ik wil het er graag inhoudelijk over hebbenI want to stop talking about the how and start talking about the what.
Let’s talk about the facts.
Let’s talk about the specifics.
Let’s talk about the actual subject-matter.
Let’s talk about the issues at hand.
Let’s leave the organisational stuff for now and talk about the subject of our meeting.
Ik ben er niet inhoudelijk op ingegaan.I didn’t talk about the specifics.
I didn’t engage with the specifics.
een inhoudelijk onderwerp (in de zin van een belangrijk onderwerp)a weighty subject (belangrijk en zwaarwegend)
an important subject
the facts
a meaningful subject
Er zijn wat inhoudelijke wijzigingen geweest.Niet te vertalen. “There have been some changes to….”
Laten we het over de inhoudelijke aspecten hebben.Let’s talk about what it is that we actually want to do.
Let’s talk about the specifics.
We hebben een nieuw plan, maar ik kan er inhoudelijk nog niet zoveel over zeggen.I can’t say much about the details.
I can’t give much meaningful information.
I can’t talk about specifics.
Ik heb dat boek nog niet gelezen, ik kan er inhoudelijk niet zoveel over zeggen.I haven’t read that book yet, I can’t say much about the contents.
(…), I can’t tell you exactly what it’s about.
We hebben een inhoudelijk plan opgesteld. (Let op: dit is geen goed Nederlands.)We have drawn up a detailed plan.
We have drawn up a comprehensive plan.
We have drawn up a strategic plan.
We have drawn up a plan of operations.
Ik heb een inhoudelijke vraag.Niet te vertalen. “I have a question about ….”

Ruttes verhaal is tot nu toe nog niet echt opgepikt door de internationale pers. Ik vond alleen deze vertaling in de Malay Mail. Het is een lelijke vertaling, maar ik kan zelf ook geen betere verzinnen…

Welke vertalingen vind ik niet zo goed?

Een verkeerde vertaling, die door veel woordenboeken wordt gegeven, is “in terms of contents”. Ten eerste klinkt dat gewoon superlelijk, en ten tweede is het zulk raar Engels dat lezers of toehoorders het (vrees ik) niet zullen begrijpen. Bij “contents” denk ik eerder aan een inhoudsopgave.

Heb je een vraag?

Heb jij een zin met het woord “inhoudelijk” en wil je weten hoe je die naar het Engels vertaalt? Of ben je het niet met me eens? Laat het me weten in de comments! Ik probeer snel te reageren.

Een verdediging van het woord “inhoudelijk”

Hierboven beschrijf ik dat “inhoudelijk” vaak wordt verward met “belangrijk”. Toch vind ik dat het woord veel bestaansrecht heeft, en dat het raar is dat er geen goede Engelse tegenhanger is.

Ik heb bijvoorbeeld weleens de term “inhoudelijke vraag” gebruikt. Na een hoorcollege nam onze docent vragen aan van studenten. Veel mensen staken een vinger op, en alle vragen gingen over organisatorische zaken. “Wanneer is de deadline voor ons essay?”, “Moeten we hoofdstuk 3 voor het tentamen kennen?”, dat soort werk. Toen ik aan de beurt was, leidde ik mijn vraag in door te zeggen “Ik heb een inhoudelijke vraag.” Op deze manier wilde ik aan de docent en mijn klasgenoten aangeven dat mijn vraag ging over de inhoud van het hoorcollege.

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: flickr.com/photos/herestanding, CC BY 2.0

Hoe zeg je “mijn vriend” of “mijn vriendin” in het Engels?

Hier zijn heel veel mensen al eens tegenaan gelopen: in het Engels is er geen fatsoenlijke manier om naar je levenspartner te verwijzen als je niet getrouwd bent.

In de Nederlandse cultuur is het heel normaal om niet getrouwd te zijn maar wel een serieuze relatie te hebben, met kinderen en een hypotheek enzo. In het Nerderlands is er niets raars aan om in die situatie naar je partner te verwijzen met de term “mijn vriend” of “mijn vriendin”.

Ik en mijn vriend hebben twee kinderen,” is een hele normale zin in het Nederlands.

In het Engels is het raar om in de context van zo’n stabiele relatie te spreken van “my boyfriend” of “my girlfriend”. Een “boyfriend” of “girlfriend” is iets voor tieners of twintigers, voor de fase dat het nog niet zo serieus is allemaal.

Ben je niet getrouwd maar wel lang en stabiel samen, dan spreek je in principe van “my partner“, maar dat klinkt dan weer naar een zakenpartner en/of naar een levenspartner van hetzelfde geslacht (dat tweede is natuurlijk niet erg, maar kan wel verwarrend zijn).

Dit is niet alleen een probleem voor Nederlanders die Engels spreken. Ook in Engelstalige landen wordt het normaler om niet te trouwen, en je ziet daarom dat er een zoektocht is naar nieuwe terminologie. Onderaan dit artikel heb ik een paar opmerkingen van Twitter gehaald van native speakers waarin je duidelijk kunt zien: Die zoektocht is nog lang niet afgerond.

Hoe vertaal je “mijn vriend” of “mijn vriendin” het beste naar het Engels?

Engelstaligen hebben een paar oplossingen bedacht, maar het hangt van de context en regio af welke term je het beste kunt gebruiken. Persoonlijk vind ik ze allemaal net niet, maar ja, je moet wat.

SituatieTerm
Je bent nog jong, de relatie is (nog) niet zo heel serieus.my boyfriend/ girlfriend
In een formeel gesprek, briefmy partner
my significant other (dit is nieuwerwets, dus niet bij communicatie met ouderen)
Informeel gesprekmy partner (beetje formeel, en mensen kunnen denken dat jehet over een zakenpartner hebt)
my better half (soort van grapje, vaak toch een goede optie, vind ik)
my other half (idem)
my person (beetje sentimenteel, wel)
my companion (in de ene betekenis sentimenteel, in de andere betekenis kanhet ook ‘medereiziger’ betekenen)
my sweetheart (zo ouderwets en sentimenteel dat het nu als grappig wordt gezien)
my guy/ bloke/ man (ook deze komt grappig over. Let op dat “my woman” echt niet kan, en dat “my man” iets betekent als “mijn gozer” en NIET “mijn man”)
(of gewoon de naam zeggen, en je gesprekspartner zal begrijpen dat het je vriend/ vriendin is)
Op het internetmy significant other
my SO

Ruzie op Twitter

Ik wist het niet eens, maar blijkbaar zijn er in de LGBTQ+ gemeenschap mensen die vinden dat heteroseksuelen het woord “partner” niet mogen gebruiken omdat dat cultural appropriation zou zijn. Dit artikel erover is goed uitgewogen, vind ik, met aan het eind een mooi argument waarom het wel begrijpelijk is dat sommige mensen dit zo voelen (maar niet praktisch).

Hoe het ook zij, deze discussie levert ook uitwisselingen op met suggesties voor andere termen, en daar gaan mijn mogelijke-Engelse-vertalingen voelsprieten van tintelen!

Help je mee dit artikel te verbeteren?

Ik ben ook maar een mens, en soms heb ik iets mis. Weet jij een vertaling die ik nog niet had verzonnen, of heb je iets anders over dit artikel aan te merken? Ik hoor het heel graag! Laat het me hieronder weten, of stuur een mail naar info (a) hoezegjeinhetEngels.nl. Ik pas zo nodig mijn artikel aan, zodat bezoekers aan mijn site altijd de best mogelijke informatie krijgen!

Dit artikel werd oorspronkelijk op 3 maart 2021 gepost, ik heb hem op 16 mei 2022 opnieuw gepubliceerd omdat ik er vanalles aan heb toegevoegd.

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Tips&Tricks Tuesday: de datum

De Engelse datumvolgorde is vreselijk onduidelijk

Het zal je niet ontgaan zijn bij je Engelse lessen op school, of gewoon bij het consumeren van Engelstalige media: bij het opschrijven van een datum schrijven Amerikanen de maand eerst.

Ofwel met alleen getallen:

9/11/2001

Ofwel met de maand uitgeschreven:

September 11, 2001

(Historisch gezien een naar voorbeeld, sorry daarvoor. Maar qua onthouden is het nu eenmaal handig, omdat we 9/11 allemaal kennen.)

De meeste andere landen, waaronder Nederland en de UK, prefereren de volgorde dag – maand – jaar. Nederland doet dat met liggende streepjes, België met puntjes of schuine streepjes, de UK met schuine streepjes:

11/9/2001

Of met de maand uitgeschreven:

11 September 2001

Maar het is zeker niet zo dat Amerika het op die ene manier doet, en de rest van de wereld zoals ons. Er zijn ook landen, met name China, die het jaar voorop zetten. Dus dan krijg je 2001/9/11.

Uiteindelijk doet elk land het op zijn eigen manier. Er zijn zelfs veel landen waar binnen het land zelf geen enigheid bestaat. Wikipedia heeft een hele mooie kaart en daaronder een prachtig overzicht per land.

Oplossing: schrijf de maand uit

Als je naar de bovenstaande voorbeelden kijkt dan zie je vanzelf het probleem: zonder uitgeschreven maand weet je niet zeker wat er bedoeld wordt. Voor Nederlanders die Engels schrijven voor meerdere nationaliteiten geldt dat het altijd een gedoe is met die datum.

De oplossing is simpel: schrijf de maand altijd uit. Dus 11 September in plaats van 11/9. Als het per se kort moet, dan kun je de maand afkorten naar de eerste drie letters, dus Jan, Feb, Mar, Apr, May, Jun, Jul, Aug, Sep, Oct, Nov, of Dec.

Engelstalige publicaties schrijven bijna altijd de maand uit, die hebben al vaker met dit bijltje gehakt. Ga maar eens googlen naar Engelstaligen kranten, dan zie je wat ik bedoel.

September 11, of 11 September?

Hierboven heb je dus geleerd dat September 11 Amerikaans is en 11 September Brits, en dat het handig is om “September” uit te schrijven. Maar dan moet je nog steeds kiezen of je de dag vóór de maand zet, or erna.

Dus welke vorm kies je? Het officiële antwoord is dat je de conventie moet volgen die past bij de spelling die je kiest. In het Brits Engels komt de dag voorop, dus “11 September”, in het Amerikaans Engels wordt de dag achter de maand gezet “September 11”.

Als je niet zo goed weet welk Engels je gebruikt (of zou moeten gebruiken), ik heb hier een quizje voor je gemaakt om het uit te zoeken, en ik heb hier een stukje geschreven over het verschil tussen Amerikaans en Brits Engels.

In de praktijk is dit geen heel belangrijk verschil. Alle Engelstaligen begrijpen beide vormen. Als je de maand maar uitschrijft kan er geen verwarring ontstaan. Taalnerds zoals ik vinden het vervelend als je niet consequent bent binnen één tekst, en in een belangrijke tekst zou ik dat zeker niet doen, maar in een informele email kan ook dat niet zoveel kwaad.

“1 September”, “1st September” of “1st of September”?

Dan zijn we nog niet van de problemen af, want het Engels kent ook nog eens een aantal extraatjes als het op de datum aankomt. Je kunt namelijk kiezen uit:

Brits EngelsAmerikaans Engels
1 SeptemberSeptember 1
1st SeptemberSeptember 1st
1st of September
the 1st of September

Hier geldt: in je geschreven tekst mag je kiezen. Ik heb de variant die het meeste gekozen wordt in geschreven teksten schuingedrukt. Ik heb de variant die je zegt dikgedrukt.

Als je schrijft mag je helemaal zelf kiezen welke variant je gebruikt.

Maar als je de tekst voorleest zeg je altijd “the first of September” voor Brits Engels en “September first” voor Amerikaans Engels ONAFHANKELIJK VAN WAT ER STAAT. Ja, dat is stom. Nee, ik kan er ook niets aan doen.

De verschillen met het Nederlands op een rijtje

NederlandsEngels
Datum met streepje:
31-11-2022
(schuine streep of puntjes voor Belgen)
Datum met schuine streep:
31/11/2022 (UK)
11/31/2022 (US)
Meestal de 0 erbij:
06-05-2022
(zonder kan ook)
Meestal zonder de 0 erbij:
6/5/2022 (UK)
5/6/2022 (US)
(met kan ook)
Maand meestal niet uitgeschreven.
06-05-2022
Zo wel, geen komma
6 mei 2022
Maand meestal uitgeschreven, om verwarring te voorkomen.
6 May 2022 (UK) (meestal geen komma voor het jaar, mag wel: 6 May, 2022)
May 6, 2022 (US) (altijd komma voor het jaar)
maand met kleine lettermaand met hoofdletter
je zegt het gewoon hoe je het schrijft “zes mei tweeduizendtweeëntwintig”je zegt het altijd als “the sixth of May twenty twentytwo”(UK) of “May sixth, twenty twentytwo”, onafhankelijk van hoe het geschreven is.

Oh, Canada

Ik tikte “sad Canadian” in en dit is wat ik kreeg, haha

Als je denkt dat het maar ingewikkeld is, met die datums, pink dan maar een traantje weg voor Canada.

Canadese spelling is min of meer Brits, omdat Canada langer bij The British Empire hoorde dan de Verenigde Staten, maar qua taalgebruik doet Canada toch vooral met de VS mee. Dus bestonden aanvankelijk de twee datumvolgordes naast elkaar.

Vervolgens heeft de Canadese overheid geprobeerd eenheid te scheppen door te bepalen dat het jaar voorop moet, zoals de Chinezen doen. Met als conclusie dat nu alledrie de systemen naast elkaar bestaan en niemand meer weet wat nu echt de bedoeling is.

Grappige plaatjes

Dat die Amerikaanse volgorde maar raar is, dat vinden meer mensen. Er bestaan dan ook behoorlijk wat grapjes over.

Bron: xkcd

Tips&Tricks Tuesday

Elke dinsdag is het Tips&Tricks Tuesday op hoezegjeinhetEngels.nl. De naam zegt het al, ik geef dan een tip over taal of cultuur voor Nederlandstaligen die Engels schrijven en/of spreken.

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Bron foto’s: kalendertje: flickr.com/photos/plenty, CC BY-SA 2.0, huilende Canadees: Pexels, Yan Krukov

Hoe zeg je “meldpunt” in het Engels?

Er is in het Engels niet één handige term voor een online meldpunt
Online meldpunt van het Britse Gov.uk

Wat is een meldpunt?

Een meldpunt is een website, een telefoonnummer of een fysiek kantoor waar je een probleem kunt melden. Dat kan een heel ernstig probleem zijn, zoals een meldpunt voor huiselijk geweld, maar vaak gaat het over overlast, zoals vuurwerkoverlast of als er iets kapot is in je straat.

In Nederland kan een meldpunt soms ook een politieke functie hebben, dan wordt er geen hulp geboden na je melding, maar dan gaat het erom in kaart te brengen hoe vaak een bepaald probleem voorkomt.

Wat is het probleem?

De vertaling die het vaakst voor “meldpunt” wordt gegeven is “hotline“, maar die kun je in het Engels eigenlijk alleen gebruiken als het om een telefoonnummer gaat. Het is ook intussen een wat ouderwets woord geworden, en de betekenis is niet helemaal eenduidig.

Hoe vertaal je “meldpunt” het beste naar het Engels?

In het geval van een persoonlijk probleem waarbij persoonlijke hulp nodig is, zoals zelfmoordgedachtes, of zorgen om de mogelijke mishandeling van een kind, gebruik je het woord “helpline“. In dit geval kan het óók om een website gaan. Gebruik je een “helpline”, dan krijg je hulp.

Wil je bv misbruik alleen melden, maar hoef je zelf geen hulp, dan zeg je “tipline“. Een kliklijn is in het Engels ook een “tipline”.

Anders moet je het doen met “website where you can report a problem“, of je moet er “omheen praten”, hieronder geef ik wat voorbeelden.

Het meldpunt kan 24 uur per dag bezocht worden.The online form can be accessed 24 hours a day.
The website can be accessed 24 hours a day.
You can report an issue at any time.
Je kunt bellen met het meldpunt, of een e-mail sturen.You can report your problem by phone, or send an email.
You can call the helpline, or send an email. (alleen als er daadwerkelijk direct persoonlijke hulp geboden wordt)
Dit is het meldpunt vuurwerkoverlast.Loud or dangerous fireworks in your neighbourhood? Report your issues here.

Hoe noemen Engelstalige meldpunten zichzelf?

Maar een ander woord voor “meldpunt” is er niet echt. Het is interessant om te zien hoe bijvoorbeeld deze Amerikaanse meldpunt-software, waarmee burgers kunnen melden dat er iets kapot is in hun stad, nergens een vergelijkbaar woord gebruikt. Idem deze Britse site. (De officieele term is in dit geval “civic reporting software“, maar dat is geen term die een leek zou gebruiken, en verwijst naar dit specifieke geval van een gemeentelijk meldpunt voor kapotte infrastructuur.) Een gemeld probleem heet dan een “incident report” of “service request”.

Dit Engelse meldpunt voor geluidsoverlast schrijft simpelweg “report a noise problem“. In Australië vond ik “reporting form“.

Hoe vertalen Nederlandse meldpunten zichzelf naar het Engels?

We hoeven niet altijd het wiel zelf uit te vinden, dus ik dacht, laat ik eens kijken naar bestaande vertalingen van Nederlandse meldpunten.

Meldpunt Mores, die laatst in het nieuws was vanwege veel meldingen na het gedoe met The Voice, noemt zichzelf in het Engels een “disclosure office“. Dit is geen bestaande term in het Engels, en ik vrees dat veel Engelstaligen het niet zullen begrijpen. In de UK is “disclosure” een juridische term die gaat over inzicht in bewijsmateriaal bij een rechtszaak, dat is dus iets heel anders. Maar ja, er is geen goede vertaling en je moet wat, dus ik begrijp deze keuze wel.

Het ministerie van Gezondheidszorg kiest “report centre“, de Europese Unie voor “reporting centre“. Ik zou als Engelstalige niet weten wat daarmee bedoeld wordt, maar goed, ook hier: je moet wat. Andere EU vertalingen zijn “reporting point” (idem dito), “hotline“(zie hieronder) of “disclosures office“(met die “s”erachter vind ik hem beter dan zonder, maar het blijft geen bestaande term).

Meldpunt Vreemdelingendetentie kiest “hotline“, dat is een telefoonnummer, zoals hier bovenaan besproken.

Meldpunt Lareb geeft geen Engelse vertaling, maar praat eromheen. Internationaal bedrijf Deloitte noemt “Speak Up” op hun Nederlandstalige site een meldpunt (onderaan) maar op de Engelstalige site is er geen Engelstalig tegenhanger voor dit woord te vinden.

Ik ben met geen enkele optie tevreden, en markeer “meldpunt” dan ook hierbij als “vrijwel onvertaalbaar“.

Help je mee dit artikel beter te maken?

Ik vond dit een hoofdbreker, en ik ben niet echt tevreden, dus als iemand een goede vertaling weet: ik hoor het graag in de comments!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: eigen werk. Gebruik is vrij, maar wel graag met een verwijzing naar deze site.

Hoe zeg je “haan” in het Engels?

Sunday Funday meets Word Wednesday, vandaag, want bij de vertaling van dit woord bestaan grapjes te over.

Wat is het probleem?

Een haan is een mannelijke kip, en in het Amerikaans Engels heet zo’n dier een “rooster“. Tot dusver geen probleem.

Een jonge haan, jonger dan 12 maanden oud, heet in zowel Amerika als de UK een “cockerel“. Het probleem begint al een beetje te dagen, maar dit woord wordt over het algemeen gewoon gebruikt.

In het Brits Engels heet een haan van boven de 12 maanden een “cock“, en dat is ook slang voor een penis. Daar hebben we het probleem.

Om dit probleem te omzeilen gebruiken meer en meer Britten het woord “rooster” of (minder vaak) “cockerel” in plaats van “cock”. Dit is dan ook wat ik Nederlanders aanraad om te doen.

Maar ik ken een Brit die zegt dat het onzin is dat mensen er een probleem mee hebben

Soms heb je van die taaldingetjes waar een klein aantal mensen grote problemen mee heeft, en dit is er zo eentje.

Britten van ouder dan pakweg vijftig hebben vroeger het woord “cock” geleerd en gebruikt voor “haan” zonder enige dubbelzinnigheid. Het woord is al langer slang voor penis, maar vroeger werd daar minder een probleem van gemaakt.

(In Amerika wordt er wél al langer een probleem van gemaakt, vandaar ook dat in Amerika het woord “rooster” wordt gebruikt, een korte vorm van “roosting cock”)

Als je nu tegen een aantal van deze mensen zegt dat je het woord “cock” beter niet meer kunt gebruiken dan worden ze HEEL BOOS.

Omdat er een stukje van hun jeugd mee teloorgaat, misschien, of omdat het makkelijker is om over dit soort dingen boos te worden dan over de echte problemen waar onze maatschappij mee te kampen heeft.

Ik houd me niet bezig met hoe taal “zou moeten zijn”, ik houd me bezig met hoe taal daadwerkelijk gebruikt wordt. Specifiek houd ik me bezig met het Engels van Nederlanders die met Engelstaligen uit de hele wereld te maken krijgen en niet alleen met Britten van boven de vijftig. Dus blijft mijn advies: gebruik het woord “rooster“.

(Ik ben al een beetje aan het voorsorteren op eventueel commentaar op dit artikel, je merkt het 😉 )

Zeg, en die Sunday Funday dan?

Jaja, hier gaan we:

Bron: https://warandpeas.com/

En dan hebben we vervolgens nog dit staaltje hoogcultuur:

En dan nog eentje die wel over een haan gaat, maar niet weer diezelfde grap maakt. (Gelukkig)

Sunday Funday

Deze site, hoezegjeinhetEngels.nl, bespreekt Nederlandse woorden die moeilijk naar het Engels te vertalen zijn, zoals hoeveelste en zweverig. Maar zondag is het tijd voor ontspanning en dan zet ik een iets leuks op mijn blog dat met taal of cultuur te maken heeft. Want dat is leuk! 😉

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: flickr.com/photos/irio, CC BY 2.0

Hoe zeg je “atletiek” in het Engels?

Nederlands: atletiek / Engels: athletics (UK), track and field (US)

Het is weer tijd voor zo’n stomme false friend die alleen in bepaalde Engelstalige gebieden een false friend is en in andere niet.

Athletics” verwijst in het Brits Engels naar het atletiek dat wij ook kennen: hardlopen, hoogspringen, dat soort werk. Amerikanen noemen dit liever “track and field“, omdat “athletics” voor hun verwijst naar alle soorten sport waar je een goede lichamelijke conditie voor nodig hebt, dus ook basketbal of zwemmen of parkour of wat dan ook.

Heb je het met een Amerikaan (of Canadees) over specifiek het soort atletiek zoals in het plaatje hierboven, zeg dan “track and field”. Overigens is de officiële internationale term wél “athletics“. Een Amerikaan die er veel vanaf weet zal dit wel weten, maar de meeste Amerikanen weten dit niet.

Nederlands: sport / Engels: sport (UK), athletics (US), sports (US)

Heb je het met een Engelstalig persoon die niet uit Amerika of Canada komt over atletiek? Dan kun je wel gewoon “athletics” zeggen. “Track and field” kan ook, dan heb je het over specifiek die atletiek die in het stadium wordt beoefend, dus niet bijvoorbeeld een marathon.

sporter = athlete / sportief = athletic

Eigenlijk hebben de Amerikanen hier geen slechte keuze gemaakt, want óók in Brits Engels kun je een sporter, elke soort sporter, een “athlete” noemen. (Dit wordt de laatste jaren veel gebruikt omdat “sportsman” en “sportswoman” toch een beetje raar klinkt.) En “sportief” wordt “athletic”, ook weer onafhankelijk van het soort sport.

Ik denk daarom dat we zullen gaan zien dat de rest van de wereld het Amerikaanse gebruik over gaat nemen. De tijd zal het leren!

“sport” of “sports”

Verder wil ik nog even opmerken dat je heel officieel in Brits Engels “sport” zegt, zonder s, en in het Amerikaanse Engels “sports”, mét s. Dit is weer reuze stom, want “math” (zonder s) is Amerikaans en “maths” (met s) is Brits.

Ook hier heb ik het gevoel dat het Amerikaanse “sports” gebruikelijker wordt en dat andere Engelstaligen hier niet meer van op zullen kijken, maar ik heb dat niet onderzocht, dus dit is alleen mijn eigen gevoel!

Allebei de woorden zijn natuurlijk prima te begrijpen, voor iedereen. Ik raad daarom aan er gewoon niet moeilijk over te doen en lekker datgene te gebruiken wat voor jou het beste klinkt. 🙂

False Friend Friday

Elke vrijdag is het op deze site “False Friend Friday”. Zelfs als je erg goed Engels spreekt, zijn valse vrienden goed om in de gaten te houden, want als je zo’n woord fout vertaalt, heb je het vaak zelf niet in de gaten terwijl je toehoorder zich achter de oren krabt. Vandaar dat ik er zoveel stukjes over schrijf!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bronnen foto’s: flickr.com/photos/wwarby CC (cropped) / flickr.com/photos/scubabix CC (cropped)

Sunday Funday: als native speakers beweren dat Engels makkelijk is

Mijn heldin de naamloze Twinkl lerares is op deze site al twee keer voorbij gekomen. Ik heb toen telkens een paar video’s op een rijtje gezet, maar deze keer doe ik er maar ééntje. Dit clipje laat zien: Engels is best moeilijk.

Deze video is minder gericht op mensen die Engels als tweede taal spreken en meer op native speakers die vinden dat Engels toch zó makkelijk is.

Mocht je een native speaker tegenkomen die je graag op hooghartige toon wijst op je fouten (dat soort mensen zijn er niet veel, maar ze bestaan), laat ze dan dit filmpje zien. Onze dame maakt op een snelle en grappige manier duidelijk hoeveel valkuilen er in het Engels wel niet zijn, en hoe weinig native speakers eigenlijk afweten van hun eigen taal.

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.