Hoe zeg je “oldtimer” in het Engels?

Nederlands: oldtimer / Engels: classic car

Ik dacht dat ik al een artikeltje had geschreven over dit mooie nep-Engelse woord maar het blijkt niet zo te zijn. Tijd om dat te rectificeren!

Wat is een “oldtimer”?

In het Nederlands gebruiken we het nep-Engelse woord “oldtimer” om te verwijzen naar een auto, bromfiets of motorfiets die al meer dan 30 jaar niet meer gemaakt wordt.

Je hebt ook “youngtimer“. Dat is niet, zoals ik eerst even dacht, een gloednieuw voertuig, maar een auto die wel oud en bijzonder is, maar nog niet oud genoeg om een oldtimer te zijn.

Wat is het probleem?

Het woord “oldtimer” is een pseudoleenwoord. Als je het gebruikt in gesprek met een Engelstalige dan gaan ze je waarschijnlijk raar aankijken.

Nederlands: oude man / Engels: old-timer (VS), old man (UK)

In Amerika betekent “old-timer” een oud mens, meestal een oude man. Het woord kan neutraal zijn, maar kan ook negatief worden gebruikt “Shut up, old-timer, you don’t even know what the internet is.” Het is eigenlijk het woord voor “boomer” dat boomers gebruiken voor mensen die nog ouder zijn šŸ˜‰

Let wel op dat dit echt informeel Amerikaans is. Veel Engelstaligen zullen het woord gewoon Ć¼berhaupt niet kennen. Zonder verdere context zullen ze denken aan iemand die ergens veel tijd heeft doorgebracht “He’s an old-timer at this office, he’s been here since the nineties!“, maar dit is niet erg gangbaar Engels.

Hoe vertaal je “oldtimer” het beste naar het Engels?

Het gebruikelijke Engels voor “oldtimer” is “vintage car“, “antique car” of “classic car“.

Heb je met echte kenners te maken, dan kan het belangrijk zijn welk woord je kiest. Helaas hebben niet alle kenners dezelfde terminologie. Na een beetje googlen lijkt het erop dat “vintage car” een auto is die gemaakt is tussen 1919 en 1930. Een “antique car” is ouder dan 45 jaar en een “classic car” is ouder dan 20 jaar. Maar dit kan dus ook anders begrepen worden, dus vraag het even aan je gesprekspartner, anders hebben jullie het misschien over heel iets anders!

(Hoe je “youngtimer” in het Engels dan noemt, weet ik niet zo goed. Ik zou zeggen: “collectible car“? Heeft iemand een betere vertaling, ik hoor het graag in de comments!)

Zeg Heddwen, mijn Google-foo/ docent/ Engelstalige vriend zegt dat “oldtimer” wĆ©l een Engels woord is voor een oude auto

Daar kunnen drie verschillende redenen voor zijn:

Reden 1: het internet zit vol met Nederlanders (en Duitsers!)

“Oldtimer” is niet alleen in Nederland een pseudoleenwoord. Ook de Duitsers zeggen “oldtimer”. Dus krijg je veel foto’s online van oldtimers met Engelse teksten erbij, maar die zijn dus geschreven door een Duitser of Nederlander.

Reden 2: leraren maken ook fouten

“Oldtimer” klinkt als een prima Engels woord voor een oude auto, dus docenten Engels Ć©n Engelstaligen die al een hele poos in Nederland (of Duitsland) wonen, gaan ervan uit dat het een Engels woord is en gebruiken het ook zo. “Beamer” heeft ditzelfde probleem.

Reden 3: Engelstaligen zijn beleefd

Stel, je rijdt in Amerika rond in een gehuurde oldtimer en je zegt tegen de mensen waar je op bezoek bent “I rented an old-timer”. Dan verstaan die Amerikanen dus “ik heb een oude man gehuurd”.

Die denken dus dat je die auto liefdevol “oude man” noemt en zullen dat waarschijnlijk leuk en aandoenlijk vinden. Misschien nemen ze de benaming zelfs van je over. Of ze hebben geen verstand van oude auto’s en nemen van je aan dat zo’n auto “oldtimer” wordt genoemd.

Hoe dan ook zullen ze je niet verbeteren (Engelstaligen zijn sowieso niet zo van het verbeteren). Dus dan denk jij dat je het juiste woord hebt gebruikt terwijl het niet zo is.

False Friend Friday

Elke vrijdag is het op deze site “False Friend Friday”. Zelfs als je erg goed Engels spreekt, zijn valse vrienden goed om in de gaten te houden, want als je zo’n woord fout vertaalt, heb je het vaak zelf niet in de gaten terwijl je toehoorder zich achter de oren krabt. Vandaar dat ik er zoveel stukjes over schrijf!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van Ć©Ć©n mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: auto: flickr.com/photos/sebilden, CC BY 2.0, oude man: juan mendez, Pexels

Hoe zeg je “het bloed onder de nagels vandaan halen” in het Engels?

We hebben in het Engels een flink aantal uitdrukkingen om uit te drukken dat iemand rete-irritant is:

he was being a pain in the neck (arse, backside (UK), ass, butt (US)

he was being a real pain

he really rubbed me (up) the wrong way

he (almost) made me flip my lid/ fly off the handle/ lose it/ lose my cool/ see red

he made my blood boil

he drove me up the wall

he drove me crazy/ mad (UK)/ bananas

he really got on my nerves

Wat betekent “iemand het bloed onder de nagels vandaan halen”?

Als je iemand het bloed onder de nagels vandaan haalt, dan irriteer je die ander enorm. Je hoort het gezegde meestal vanuit de geĆÆrriteerde, dan zeg je dus “die persoon haalt me het bloed onder de nagels vandaan”.

Mijn zoontje haalde me vandaag het bloed onder de nagels vandaan, hij wilde zijn pyjama niet aantrekken, zijn tanden niet poetsen, had op alles een grote mond. Vreselijk.

Welke vertalingen vind ik niet zo goed?

To get under someone’s skin” kan onder bepaalde omstandigheden een goede vertaling zijn. Veel Amerikanen gebruiken hem op precies dezelfde manier als “iemand het bloed onder de nagels vandaan halen”, en de beeldspraak is natuurlijk aardig vergelijkbaar, waardoor het ook goed voelt als vertaling.

Toch raad ik aan om hem niet te gebruiken, en wel om twee redenen: 1) het is een Amerikaanse uitdrukking die buiten Amerika minder bekend is, en 2) “to get under someone’s skin” kan Ć³Ć³k betekentn dat die ander door je geobsedeerd raakt OF dat diegene je heel goed heeft leren kennen.

De zin “Carola really got under Peter’s skin” kan dus drie volledig andere dingen betekenen: Peter is geĆÆrriteerd door Carola, Peter is geobsedeerd door Carola, of Peter heeft Carola heel goed leren kennen. Als Brit zou ik aan het tweede denken zonder verdere context, maar ik zou wel twijfelen.

In andere woorden, het is een waardeloos spreekwoord als de context niet goed duidelijk maakt waar het over gaat, en omdat Nederlanders vaak Engels gebruiken voor communicatie met mensen uit allerlei landen, raad ik dit soort onduidelijke uitdrukkingen af.

Heb je een moeilijk te vertalen woord?

Is er een woord of uitdrukking waarvan je altijd denkt “hoe zeg ik dat nou in het Engels?” Laat het me dan weten! Dat kan gewoon hieronder in de comments of op mijn contactpagina.

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van Ć©Ć©n mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: Andrea Piacquadio, Pexels

Hoe zeg je “gasfornuis” in het Engels?

Een poos geleden schreef ik een stukje over “gas” en toen bedacht ik dat “gasfornuis” ook erg tricky is in het Engels, omdat de vertaling verschilt per regio.

In het Nederlands kan een gasfornuis verwijzen naar alleen het bovenste stuk van het fornuis, waar je de pan op zet, maar ook naar het hele ding, inclusief oven. De Engelse vertaling hangt af van welk deel je bedoelt Ć©n waar je doelgroep woont.

Hoe vertaal je “gasfornuis” het beste naar het Engels?

Veel van de spullen die we dagelijks gebruiken hebben in verschillende Engelstalige landen verschillende benamingen, en gasfornuis is er een van.

De meningen verschillen nogal, maar dit is een samenvatting van mijn eigen kennis en wat ik zoal op het Internet heb gevonden.

Amerikaans/ Canadees: hele ding: “stove” of “range” (“range” is wel wat ouderwets) bovenkant: “stovetop” of “cooktop” gasring: “gas burner

Brits: hele ding: “hob” of “cooker” bovenkant: “hob” gasring: “(gas) burner” of “gas ring

Australisch: hele ding: “stove” bovenkant: “cooktop” gasring “(gas) burner

Internationaal: ik zou kiezen voor “stove“, “cooktop” en “gas burner“. Ook al gebruiken Britten andere woorden, dit zullen ze wel begrijpen. Andersom zullen de Britse woorden “hob” en “cooker” internationaal voor veel verwarring zorgen, dus die kun je beter vermijden.

Help je mee dit artikel te verbeteren?

Ik ben ook maar een mens, en soms heb ik iets mis. Weet jij een vertaling die ik nog niet had verzonnen, of heb je iets anders over dit artikel aan te merken? Ik hoor het heel graag! Laat het me hieronder weten, of stuur een mail naar info (a) hoezegjeinhetEngels.nl. Ik pas zo nodig mijn artikel aan, zodat bezoekers aan mijn site altijd de best mogelijke informatie krijgen!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van Ć©Ć©n mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: flickr.com/photos/tnarik

Hoe zeg je “metro” in het Engels?

In Nederland hebben Amsterdam en Rotterdam een metro. Ergens tussen een trein en een tram in, rijdt in Nederland vooral bovengronds maar ook ondergronds.

Ik pleit ervoor om in het Engels naar de Nederlandse metro te verwijzen met het woord “metro“. In Engelstalig gebied is dit een woord geworden om te verwijzen naar ondergrondse treinen in Europese steden, vooral Parijs, maar ook Amsterdam.

Amsterdam en Rotterdam kiezen zelf ook voor de vertaling “metro” in hun officiĆ«le Engelstalige uitingen.

De meeste Engelstaligen zullen het begrijpen, en het heeft iets cools en werelds. Heb je te maken met een minder wereldse doelgroep, bijvoorbeeld Amerikanen die Amerika nooit uit geweest zijn, geef er dan even een uitleg of een plaatje bij.

Een algemene vertaling als je iets droogs nodig hebt, is trouwens “rapid (mass) transit system“. Wikipedia heeft er een prachtig artikel over, mĆ©t nog een bespreking van de terminologie wereldwijd, voor het geval mijn site je vandaag van te weinig metro-input heeft voorzien.

“Subway” en “underground” zijn problematisch

Maar hoe zit het dan met “subway” en “the underground”? Die vertalingen zijn problematisch, ik leg hieronder uit waarom.

Probleem 1: Amerikaans vs Brits Engels

Het grootste probleem met de vertaling van “metro” naar het Engels is dat er in de Engelstalige wereld geen enigheid is over de naam van zo’n treinstelsel. In Londen heet het “the underground” (officeel: “the underground train“) of, in de omgangstaal, “the tube“. In Amerika heet het “the subway” (officieel: “the subway train“).

In oude schoolboeken staat dat het woord “subway” bij Britten tot verwarring zal leiden, omdat een “subway” voor hen een voetgangerstunnel is. Dat is nog steeds wel zo, maar het Amerikaanse “subway” is door televisie en film zĆ³ bekend dat ik me niet kan voorstellen dat het bij een Brit nog tot verwarring zou leiden. Ze gebruiken het woord zelf zo niet, maar begrijpen echt wel wat er bedoeld wordt.

Andersom is het niet zo, de gemiddelde Amerikaan zal bij het woord “the underground” of “the tube” niet begrijpen dat er een trein bedoeld wordt. Zeg je “underground train” dan is dat natuurlijk wel duidelijk.

Probleem 2: een “underground” die niet onder de grond is

In Nederland rijdt de metro toch vooral bovengronds, waardoor “underground train” voor veel Engelstaligen klinkt als iets wat het niet is.

Voor Londenaren is dit overigens geen probleem, de London Underground rijdt namelijk ook flinke stukken bovengronds – maar niet alle Engelstaligen wonen in Londen. (Al zijn sommige Engelsen uit dit gebied wel van mening dat zij het enige correcte Engels spreken!1)

“Subway” heeft dit probleem ook (sub way betekent letterlijk “a way under the ground”, dus een ondergrondse passage). Maar die letterlijke betekenis zullen veel Engelstaligen niet zo op hun scherm hebben, dus dat is weer een punt voor “subway“.

Heb je een moeilijk te vertalen woord?

Is er een woord of uitdrukking waarvan je altijd denkt “hoe zeg ik dat nou in het Engels?” Laat het me dan weten! Dat kan gewoon hieronder in de comments of op mijn contactpagina.

1 Ik kom uit de regio Londen. Ik denk niet dat ik het enige correcte Engels spreek, maar mijn familie denkt dat soms wel! Mijn moeder zei vroeger altijd minachtend, als ik een woord of uitdrukking naar haar mening verkeerd gebruikte, “Oh darling, that’s American.”

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van Ć©Ć©n mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bronnen foto’s: metro Japan: flickr.com/photos/tamaiyuya, CC BY 2.0

Hoe zeg je “leefbaar” in het Engels?

Wat betekent “leefbaar”?

“Leefbaar” is in het Nederlands een nogal vaag begrip. Als het over een plek gaat dan betekent het op zijn smalst “bewoonbaar”, dat het mogelijk is om ergens te leven (lees: wonen), op zijn breedst betekent het dat het prettig is om ergens te zijn. Die brede betekenis is naar mijn mening tegenwoordig de meest gebruikte.

De ontwerpers hebben van het station een leefbare plek gemaakt: er zijn comfortabele wachtruimtes, alles is schoon en er zijn gezellige winkeltjes en kioskjes.

Hoe vertaal je “leefbaar” het beste naar het Engels als het gaat om een plek?

De vertaling is “liveable” (Britse spelling) of “livable” (Amerikaanse spelling)1.

Ook in het Engels is die beweging gaande dat het niet alleen meer gaat of je ergens Ć¼berhaupt kunt wonen (bewoonbaar, dus, dat is in het Engels “habitable“) maar vooral ook of het prettig is om ergens te wonen.

Er zijn echter twee verschillen: in het Engels gaat het nog echt over wonen, en niet over verblijven. Het voorbeeld hierboven met het station kun je niet naar “liveable” vertalen omdat je niet woont op een station.

Het andere verschil is dat het in het Engels wat minder een marketing- en modewoord is als in het Nederlands. Een Engelstalige zal het vreemd vinden als het in een tekst steeds weer opduikt.

In sommige situaties kun je daarom beter als vertaling een Engels woord kiezen dat die prettigheid uitdrukt, zoals “pleasant“, “welcoming“, “friendly“, “agreeable“.

The designers turned the station into a pleasant space; there are comfortable waiting rooms, everything is clean and there are welcoming shops and kiosks.

Hoe vertaal je “leefbaar” het beste naar het Engels als het gaat om een situatie?

Als je het hebt over een situatie dan heb je nog steeds die onduidelijkheid. Is de situatie alleen draaglijk, of is het ook op een prettige manier te dragen?

De situatie is leefbaar, maar ik zou het liever anders zien.

De situatie is leefbaar, we hebben het fijn met z’n allen.

Naar mijn mening heeft het Engelse “livable” precies dezelfde onduidelijkheid.

The situation is livable, but I wish it were different.

The situation is livable, we get along well together.

Een prima vage vertaling voor een vage term, dus šŸ˜‰

Help je mee dit artikel te verbeteren?

Ik ben ook maar een mens, en soms heb ik iets mis. Weet jij een vertaling die ik nog niet had verzonnen, of heb je iets anders over dit artikel aan te merken? Ik hoor het heel graag! Laat het me hieronder weten, of stuur een mail naar info (a) hoezegjeinhetEngels.nl. Ik pas zo nodig mijn artikel aan, zodat bezoekers aan mijn site altijd de best mogelijke informatie krijgen!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

1 Het is niet helemaal eenduidig wie dit woord hoe spelt. De spellingschecker van Word en bijvoorbeeld deze site bevestigen dat “livable” Amerikaans is en “liveable” Brits. Maar mijn favoriete woordenboek Collins geeft aan dat “livable” ook in de UK beter is. Ik vind “livable” zelf ook mooier staan, dus bij twijfel zou ik die spelling kiezen.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van Ć©Ć©n mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: Pixabay

Sunday Funday: A Guide to Imperial Measurements

Toen ik naar mijn wekelijkse Podcast More or Less luisterde (erg aan te raden als je van statistiek, factchecking Ć©n Britse humor houdt) kwam er een stukje audio voorbij waarvan ik dacht: dĆ­e is goed voor mijn volgende Sunday Funday.

En hoera, hij blijkt ook op YouTube als video te staan.

Heb je ooit gedacht dat het oude Britse meetsysteem, met feet, yards en miles enzo, minder handig is dan ons metrische systeem? Matt Parker legt uit dat het eigenlijk allemaal best logisch is.

Toen ik dit stukje de eerste keer hoorde, dacht ik dat hij er toch echt een paar idiote meeteenheiden zelf bijverzonnen had, maar nee. Het blijkt echt allemaal zo samen te hangen. Hier is nog een plaatje om het te “verduidelijken”:

Maar even serieus

Voor de duidelijkheid: dit was vroeger zo. De UK is alweer een paar decennia over op ons metrische systeem, wat tot de rare situatie leidt dat de jongere generatie in meters en kilogram denkt, en de oudere generatie in yards en pounds. Dit leidt echter tot minder problemen dan je zou verwachten, iedereen is eraan gewend.

De echte raro’s zijn de Amerikanen, die vrijwel als enige niet over zijn op het metrische systeem.

Sunday Funday

Deze site, hoezegjeinhetEngels.nl, bespreekt Nederlandse woorden die moeilijk naar het Engels te vertalen zijn, zoals hoeveelste en zweverig. Maar zondag is het tijd voor ontspanning en dan zet ik een iets leuks op mijn blog dat met taal of cultuur te maken heeft. Want dat is leuk! šŸ˜‰

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Hoe zeg je “Pinksteren” in het Engels?

Wat betekent “Pinksteren”?

Pinksteren is een Christelijke feestdag die 50 dagen na Pasen plaatsvind en die gedenkt dat de Heilige Geest (dat vlammetje boven de hoofden in het plaatje hierboven) indaalde in Maria en de Apostelen. Ik vind het zelf nogal een ingewikkeld verhaal, en ben dankbaar dat er kinderbijbels bestaan.

Praktisch gezien is Pinksteren een lang weekend, want de maandag is in Nederland en Belgiƫ een feestdag. Behalve hier en daar een pinkstervuur wordt er niet zoveel gevierd, het is gewoon een vrije dag waarop de winkels dicht zijn. Ik keek vroeger altijd Pinkpop op TV als Pinkstertraditie, maar ze plannen tegenwoordig het festival een paar weken later omdat de bands zo vroeg in het jaar nog niet op tournee zijn.

Hoe vertaal je “Pinksteren” het beste naar het Engels?

Als het op de Engelse vertaling van Pinksteren aankomt, is er een korte uitleg en een lange uitleg.

De korte uitleg

De korte uitleg is dat Pinksterzondag in het Verenigd Koninkrijk (vooral Engeland) “Whitsun” wordt genoemd, of “Whitsunday“. Pinkstermaandag heet dan “Whitmonday“.

De rest van de wereld zegt “Pentecost” voor beide dagen. (Of “Pentecost Sunday” en “Pentecost Monday“).

Heb je een internationale vertaling nodig, kies dan “Pentecost“.

Zo. Als je alleen een snelle vertaling nodig had, dan ben je nu klaar šŸ™‚

De lange uitleg

De lange uitleg is dat de heilige dag die viert dat de Heilige Geest indaalde in alle Engelstalige Christelijke landen “Pentecost” heet, Ć³Ć³k in Engeland. Zoals je aan het woord kunt zien is dit ook de directe tegenhanger van ons “Pinksteren”, beide woorden komen van “pentēkostē”, het Griekse woord voor “vijftigste dag”.

Vanaf de Middeleeuwen is daar in Engeland een naam bijgekomen, namelijk “Whitsunday“, waarschijnlijk (maar niet zeker) vernoemd naar de witte gewaden van de mensen die op die dag traditioneel gedoopt werden. “Whitsunday” werd na verloop van tijd “Whitsun” (je spreekt de “u” haast niet uit, dus je zegt iets als “wit-sn”).

Ze hebben sinds de middeleeuwen nogal een boel veroverd, die Engelsen, dus er zijn ook wel andere plekken waar de term “Whitsun” gebruikt wordt, maar dan zie je eigenlijk altijd dat de term “Pentecost” Ć³Ć³k gebruikt wordt, zoals op de site van deze basisschool in Zuid Afrika.

Als je het gevoel heb dat “Whitsun” natuurlijker klinkt dan “Pentecost”, dan is dat waarschijnlijk omdat dat de term is die je op school hebt geleerd. De Engelse lessen op Nederlandse scholen richten namelijk voornamelijk op de UK.

Tot de jaren ’70 waren Whit Sunday en Whit Monday feestdagen in de UK en Ierland, dus oudere Britten en Ieren kennen die term nog als vrije dag. Voor oudere Britten in Nederland is “Whitsun” daarom de intuĆÆtieve vertaling voor “Pinksteren”, en via deze route is (vermoed ik) de vertaling “Whitsun” in de Nederlandse schoolboeken terechtgekomen voor “Pinksteren”.

“Whitsuntide” is overigens de week na Pinksteren, die in de Middeleeuwen belangrijk was, maar dit woord is zo sterk verouderd dat zelfs die oude Britten hem niet meer kennen šŸ˜‰

Let op: Pinksteren is in Engelstalige landen geen vrije dag

Pinkstermaandag is volgens Wikipedia behalve in Nederland een vrije dag in BelgiĆ«, Denemarken, Duitsland, Oostenrijk, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, IJsland, Luxemburg, Noorwegen, RoemeniĆ«, OekraĆÆne, Spanje, Togo, Ivoorkust, en een rits kleinere landjes.

(In deze landen komt de lokale benaming voor Pinksteren ook van dat Griekse “pentēkostē”, waardoor ook voor deze mensen “Pentecost” een begrijpelijkere Engelse term is. Dat is dus nog een argument om “Pentecost” als vertaling te kiezen.)

Pinksteren is dus gĆ©Ć©n vrije dag in de UK en Ierland (sinds de jaren ’70 niet meer), Amerika, Canada, AustraliĆ«, Nieuw Zeeland, en andere Engelstalige landen waarvan je het misschien wel zou verwachten. Ook in de kerk is het minder belangrijk dan Pasen en Kerst. Dat betekent dat veel Engelstaligen die niet heel Christelijk zijn geen idee hebben wat Pinksteren is, onafhankelijk van welk woord je ervoor gebruikt.

Aan de andere kant is het wel zo dat “Pentecost” best wel religieus klinkt en dat veel mensen de term wel ooit gehoord zullen hebben, als is het alleen al van de “Pentecostal Church” of “Pentecostalism” (waar bv de Pinkstergemeenschap bij hoort).

Dit is nog een reden dat ik “Pentecost” als internationale vertaling aanraad. Als je zegt “I won’t be working on Monday because it is Pentecost here in the Netherlands” dan zullen de meeste Engelstaligen denk ik wel begrijpen dat het om een nationale feestdag gaat met een religieuze achtergrond.

Spotlight Saturday

Elke zaterdag is het op deze site Spotlight Saturday. Ik bespreek dan een woord of uitdrukking uit de actualiteit. Zie je een Nederlandse term voorbijkomen in het nieuws dat goed op deze site zou passen? Laat het me weten in de comments!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van Ć©Ć©n mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: flickr.com/photos/jonathanaquino (cropped), CC BY 2.0

Hoe zeg je “container” in het Engels?

Nederlands: (afval)container / Engels: wheelie bin (UK, Aus e.a.), trash can (VS, CAN)

Ik heb er weer Ć©Ć©n bedacht, een Engelsklinkend woord dat je niet zomaar in het Engels kunt gebruiken.

Een afvalcontainer is in het Amerikaans Engels een “trash can” of “garbage can“. Dat is in het algemeen hun woord voor een vuilnisbak, om het te specificeren kun je iets zeggen als “wheeled outdoor trash can” of “outdoor trash can“. Sowieso zeggen Amerikanen vaak iets als “throw it in the garbage outside”, zonder de container specifiek te benoemen. Op TV hoor je ook regelmatig “dumpster”, maar die is een stuk groter.

Voor Britten, AustraliĆ«rs etc is het woord “can” verwarrend omdat ze dan iets verwachten dat uit metaal gemaakt is en rond is, zoals een blik. Aan de andere kant, iedereen die weleens Amerikaanse TV en films heeft gekeken weet wel dat “trash can” de plek is waar je iets weggooit, dus erg veel verwarring zal het niet veroorzaken.

De Amerikanen vinden dan weer de term “wheelie bin” behoorlijk lachwekkend, omdat dat “ie” klinkt als kindertaal. Bovendien is voor Amerikanen een “bin” eerder een plastic opslagbak dan een vuilnisbak. Toch is dit de meest gangbare term in de rest van de Engelstalige wereld. In AustraliĆ« is het zelfs een tijdje een trend geweest om er luidsprekers in te monteren, een “wheelie bin sound system”, heet dat dan.

Op zoek naar een internationale term kwam ik erachter dat de officiĆ«le term in Amerika voor een afvalbak die je aan de straat zet curbside container” is. Met wieltjes wordt het dan “curbside cart container“. Ook in de UK wordt op hele specialistische websites van “waste container” gesproken.

Aha, dus toch “container”, Heddwen! Met je false friend!

Toch blijf ik het een false friend vinden. In de omgangstaal noemt namelijk niemand het een “container”. Maar als je op zoek bent naar een internationale term is “wheeled waste container” als professioneel klinkende term misschien de beste optie.

Ik ben er nog steeds niet erg blij mee. Ten eerste klinkt het voor mij alsof je het afval gaat bewaren in plaats van weggooien, ten tweede is het absoluut geen term die mensen in het dagelijks leven zouden gebruiken. Maar een goede andere optie voor het bin (uk) / can (us) probleem is er bij mijn weten niet. Ik sta voor andere suggesties open!

“Container” is overigens wel gewoon “container” in het Engels als je het hebt over zo’n transportcontainer.

Nederlands: (transport)container / Engels: (shipping) container

False friend

Als je in het Engels het woord “container” gebruikt in dagelijkse taal, dan zal een Engelstalige naar mijn mening denken aan een plastic Tupperware bakje of andersoortig verpakking, en niet aan een vuilnisbak. Toch een echte valse vriend, dus!

Nederlands: (plastic) bak / Engels: container (currently containing a cat)

False Friend Friday

Elke vrijdag is het op deze site “False Friend Friday”. Zelfs als je erg goed Engels spreekt, zijn valse vrienden goed om in de gaten te houden, want als je zo’n woord fout vertaalt, heb je het vaak zelf niet in de gaten terwijl je toehoorder zich achter de oren krabt. Vandaar dat ik er zoveel stukjes over schrijf!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van Ć©Ć©n mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bronnen foto’s: afvalcontainer: flickr.com/photos/ashkyd, CC BY 2.0 / scheepscontainers: flickr.com/photos/45131642@N00, CC BY 2.0 / kat in bak: flickr.com/photos/gerriet, CC BY 2.0

Tips & Tricks Tuesday: “American grades” naar Nederlandse bassisschoolgroepen

Als je, net als ik, kleine kinderen hebt, kan het frustrerend zijn om Amerikaanse teksten te lezen die het telkens hebben over “first grader”, “third grader”, “when your child is in fifth grade” etc. Ik denk niet in “grades”, ik denk in “groepen”.

Ze zouden ook gewoon de leeftijd kunnen noemen en het de rest van de wereld veel makkelijker kunnen maken, denk ik dan.

Maar helaas, Amerikanen bedenken niet dat er ook nog mensen buiten Amerika meelezen en hebben het altijd over die “grades”. En jammergenoeg vallen die niet samen met het Nederlandse systeem.

Vlamingen hebben het makkelijker

Amerika begint met tellen als de kinderen “echt” met het onderwijs beginnen, als ze een jaar of 6/7 zijn en met zijn allen serieus gaan lezen en schrijven en rekenen. Dat is eigenlijk best logisch, en je ziet dan ook dat er meer landen zijn die het zo doen. Vlamingen hebben het daarom veel makkelijker, want hun basischoolklasnummering komt met de Amerikaanse overeen.

Duitsers kunnen al helemaal achteroverleunen, want die tellen net als de Amerikanen dĆ³Ć³r als het kind op de middelbare school komt.

Oude Nederlanders hebben het ook makkelijker

Ook in Nederland begonnen we voor 1986 nog met tellen bij klas 1, als het kind 6 of 7 was. Zat je voor 1986 op de basisschool, dan kun je de Amerikaanse “grades” dus vergelijken met de basisschoolklassen van vroeger.

De truc? Tel er twee bij op

Mijn persoonlijke truc als ik een Amerikaanse tekst lees over basisschoolkinderen is om er twee bij op te tellen, dan kom ik namelijk uit bij het Nederlandse groepensysteem. Omdat ik zelf in dat systeem ben opgegroeid, vind mijn hoofd het maar lastig om op een andere manier te denken. Ik moet altijd omrekenen.

Voor mensen die daar niet mee geholpen zijn heb ik deze tabel gemaakt. Hij is natuurlijk niet helemaal perfect, in Amerika wil het nog weleens per staat anders zijn hoe de scholen in elkaar zitten, maar dit is wel het algemene beeld.

Schoolsoort VSVerenigde StatenNederlandVlaanderen Leeftijd
Pre-KPre-Kgroep 1kleuterschool4/5
Elementary schoolKindergartengroep 2kleuterschool5/6
Elementary school1st gradegroep 31e leerjaar6/7
Elementary school2nd gradegroep 42e leerjaar7/8
Elementary school3rd gradegroep 53e leerjaar8/9
Elementary school4th gradegroep 64e leerjaar9/10
Elementary school5th gradegroep 75e leerjaar10/11
Middel
school
6th gradegroep 86e leerjaar11/12
Middle
school
7th gradebrugklas1e graad12/13
Middle
school
8th grade2e klas1e graad13/14
High school9th grade
(Freshman)
3e klas2e graad14/15
High school10th grade (Sophomore)4e klas2e graad15/16
High school11th grade
(Junior)
5e klas3e graad16/17
High school12th grade
(Senior)
6e klas3e graad17/18

Engelsen doen het nog weer anders

Voor Engeland geldt dat de nummers weer een stapje versprongen zijn, zij beginnen namelijk met tellen bij groep 2. Year 1 is dus als de kinderen 5/6 jaar oud zijn. Bovendien gebruikt Engeland zogenaamde “key stages”. Als je Engelse onderwijzers hoort praten hebben ze het meestal over “Key stage 1” of “key stage 2” etc.

Om het nog ingewikkelder te maken doen Schotland, Noord Ierland en Wales niet mee met dit systeem. De Wikipediapagina over onderwijs in Schotland heeft een mooie vergelijking met leeftijden en groepen voor Engeland, Wales, Schotland en Noord-Ierland, en de Wikipediapagina over Engeland legt de Key Stages mooi uit.

Voor andere landen: wikipedia & Nuffic

Wikipedia heeft een prachtige pagina waar per land besproken wordt hoe het basisonderwijs in elkaar zit. (Behalve Belgiƫ? Hup Belgen, zet jullie land er even bij! Ik heb me rotgezocht om de tabel hierboven voor jullie in te vullen!)

Verder hebben we in Nederland het Nuffic, een organisatie die zich bezighoudt met internationaal onderwijs. Ze hebben een prachtige website met onder andere uitgebreide besprekingen van onderwijssystemen in andere landen en hoe die met het Nederlandse systeem vergeleken kunnen worden.

Tips&Tricks Tuesday

Elke dinsdag is het Tips&Tricks Tuesday op hoezegjeinhetEngels.nl. De naam zegt het al, ik geef dan een tip over taal of cultuur voor Nederlandstaligen die Engels schrijven en/of spreken.

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Bron foto: Arthur Krijgsman/ Pexels

Hoe zeg je “grillen” in het Engels?

In de categorie “verrassende false friends” hebben we “to grill”, die alleen in bepaalde omstandigheden hetzelfde betekent als het Nederlandse “grillen”.

Ik laat de plaatjes eerst maar even het werk doen:

Nederlands: grillen / Engels: to grill (UK), to broil (US)
Nederlands: grillen, barbecueƫn / Engels: to grill (US), to barbecue (UK & US)
Nederlands: grillen / Engels: to grill (UK & US)

Zoals je kunt zien is er onenigheid tussen Britten en Amerikanen over het woord “to grill“. Voor een Brit is “to grill” als de hitte van boven komt, terwijl dat voor een Amerikaan “to broil” heet. Komt de hitte van onder dan is het voor een Amerikaan “to grill” maar voor een Brit weer niet, die noemen het alleen “to barbecue“.

Dit weten veel Engelstaligen niet, dus het kan best weleens tot verwarring leiden. Schrijf je voor een internationaal publiek, maak dan even extra duidelijk wat je bedoelt “for the last three minutes you can grill the casserole to make the cheese melt on top (that’s broiling if you are from the US!)”

Ik ben zelf Brits en heb dit verschil pas kortgeleden geleerd. In Amerikaanse films en series kwam weleens het woord “to broil” voorbij en ik hoorde daar altijd het woord “to boil” in, waardoor ik dacht dat het waarschijnlijk iets was als pocheren. Ik vroeg me al af waarom ze dat zo vaak deden, die Amerikanen…

Zo’n grillpan als op het laatste plaatje is trouwens wat minder bekend in de Engelstalige wereld. Wat zij dan weer hebben is een “griddle”. Als je ooit een Amerikaanse TV-serie hebt gezien waar “burgers geflipt” worden (ah, The Gilmore Girls, jeugdsentiment!) dan weet je wat ik bedoel. Van die dikke “breakfast pancakes” maken ze er ook op. In dat geval spreken ze niet van grillen, maar van “to cook on a griddle“. Een grillpan (met ribbels) is dan weer alleen in de UK een “griddle”.

Nederlands: grillen (???) / Engels: to cook on a griddle

False Friend Friday

Elke vrijdag is het op deze site “False Friend Friday”. Zelfs als je erg goed Engels spreekt, zijn valse vrienden goed om in de gaten te houden, want als je zo’n woord fout vertaalt, heb je het vaak zelf niet in de gaten terwijl je toehoorder zich achter de oren krabt. Vandaar dat ik er zoveel stukjes over schrijf!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van Ć©Ć©n mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Foto gasoven: flickr.com/photos/lumachrome, CC BY-SA 2.0/ barbecue: flickr.com/photos/neeta_lind, CC BY 2.0 / grilpan: flickr.com/photos/rjw1, CC BY-SA 2.0, American pancakes: flickr.com/photos/dvortygirl, CC BY-SA 2.0