Hoe zeg je “iemand bij de neus nemen” in het Engels?

“Bij de neus nemen” hoort thuis in het rijtje “spreekwoorden die klinken alsof ze best Engels zouden kunnen zijn”. *To grab by the nose* klinkt best plausibel. Maar helaas, zo zeggen we het niet in het Engels. Het is zelfs zo dat we in het Engels geen idioom hebben die precies hetzelfde betekent, al komen “to take someone for a ride” en “to pull someone’s leg” wel aardig in de buurt. Hieronder de vertaalopties op een rijtje.

Er zijn nogal veel manieren om in het Engels “voor de gek houden” te zeggen, en voor een niet-native speaker is het moeilijk te uitelkaar te houden. Ik heb hieronder een poging gedaan om ze op volgorde te zetten van “onschuldig” naar “echt vervelend als het je overkomt”. Maar het is lastig, want de context maakt ook weer uit…

to pull someone’s leg (= voor de gek houden als grapje)

to prank (= grapje met iemand uithalen) (US Engels)

to mislead (=liegen, om de tuin leiden)

to deceive (= bedriegen)

to cheat (=bedriegen)

to fool (=bedriegen, de ander voelt zich daarna dom)

to dupe (=bedriegen, de ander voelt zich daarna dom) (US Engels)

to take someone for a ride (= voor de gek houden)

to trick (=misleiden, voor de gek houden)

to pull a fast one (= misleiden, voor de gek houden, oplichten)

to mess someone about (=met iemand sollen, iemand het leven zuur maken)

to con (= oplichten)

Deze vertalingen vind ik niet goed

Ik zag ergens “to take the mickey”. Dit betekent dat je iemand plaagt, pest, de draak met iemand steekt. Meestal door diegene t.o.v. anderen te kleineren. Ik vind het geen goede vertaling. Bovendien is het erg Brits en zal het door veel Engelstaligen niet goed begrepen worden.

En verder is dit een voorbeeld van een uitdrukking die vaak misgaat omdat vertalers er zo graag die “neus” in willen houden. Als je een gezegde hebt met een bepaald voorwerp, of in dit geval een lichaamsdeel, dan kiezen vertalers vaak voor een Engels spreekwoord met datzelfde voorwerp, ook al betekent het heel iets anders. Ik zag het al eens bij “met de paplepel ingieten” en “met een sisser aflopen“. (Ik heb er een enorme hekel aan.)

Ik zie in online woordenboeken de vertaling “to lead by the nose”. Dit betekent dat je de volledige controle hebt over iemand. Vaak gaat het over “to let someone lead you by the nose”, dus dat je toelaat dat een ander jou domineert.

He always lets his mother lead him by the nose

I’m tired of you leading me by the nose!

De andere verkeerde neusgerelateerde vertaling die ik zie is “to put someone’s nose out of joint”. Dit betekent dat je iemand per ongeluk of expres beledigt of kwetst, en is dus niet hetzelfde.

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: Sarah Chai, Pexels (er wordt niet echt bij de neus “genomen” op dit plaatje, maar ik vond het ZO SCHATTIG OMG. Ik ben moeder van twee kleine kinderen, sue me.)

Hoe zeg je “inchecken” en “uitchecken” in het OV in het Engels?

Als je reist met het openbaar vervoer in Nederland dan vragen ze je om in te checken en uit te checken. Niet zoveel Nederlanders weten dat dit geen “echt” Engels is, in Engelstalige landen noemen ze het anders. In- en uitchecken doe je voor een Engelstalige in een hotel, niet in de bus.

Hoe noemen ze het dan wel? Dat verschilt per regio. In Londen (en daardoor ook de rest van het VK) hebben ze het over “to touch in” en “to touch out“. Eerst was dit “to tap in” en “to tap out“, maar dat hoor je nu veel minder. Men heeft blijkbaar besloten dat “touch” een duidelijkere term is.

In Canada en Australië zeggen ze “to tap on” en “to tap off“.

Echter, ik moet hierbij zeggen, dat ik “to check in” en “to check out” geen hele problematische termen vind in het Engels. Ben je een tekst aan het vertalen die voor Engelstaligen buiten Nederland bedoeld is, dan is het handig om “to touch in” en “to touch out” te gebruiken.

Maar schrijf je voor Engelstaligen die in Nederland wonen of op bezoek komen, dan denk ik dat je prima “to check in” en “to check out” kunt zeggen. Houd wel in de gaten dat 1) ze aanvankelijk aan een hotel zullen denken, dus maak duidelijk dat je het over een OV-chipkaart (= smartcard) hebt, en 2) “to check out” ook “iets bekijken/onderzoeken” én “niet meer opletten omdat je niet meer geïnteresseerd bent” kan betekenen, en dat het om die reden soms wat grappig over kan komen.

Maar ik ken een Engelstalige die wel “to check in” en “to check out” zegt

Dat is waarschijnlijk een Engelstalige die in Nederland woont. Het is natuurlijke nieuwe technologie en dus ook nieuwe terminologie. “To check in” en “to check out” is in principe prima Engels voor de handeling die het beschrijft. Het is gewoon toevallig niet de term die in Engelstalige landen gangbaar is geworden. Een Engelsman die al tien jaar in Nederland woont, heeft niet door dat het in zijn thuisland anders genoemd wordt. Een docent Engels in Nederland ook niet.

Het speudo-Engelse leenwoord “beamer” heeft hetzelfde verhaal.

Maar de NS zegt ook “to check in” en “to check out” in hun Engelstalige uitingen

En dat vind ik geen verkeerde keus. Zoals ik hierboven al zei: het is een prima keus voor de handeling die het beschrijft. Het is verstandig van de NS om bij de Neder-Engelse term te blijven, want dat is ook de term die zijn personeel automatisch gebruiken als ze Engels spreken. Anders ontstaat er verwarring alom, en die verwarring is nergens voor nodig.

Hard bewijs

Hieronder een paar plaatjes van Engelstalige vervoersbedrijven waar je kunt zien dat ik mijn vertalingen niet zomaar zelf verzin.

Londen. Bron: tfl.gov.uk, 02-11-2022
Zuid-Oost Engeland Bron: southeasternrailway.co.uk, 02-11-2022
Canada Bron: gotransit.com, 02-11-2022

Australië. Bron: transportnsw.info, 02-11-2022

Ken jij nog een andere term?

Er zijn honderden verschillende OV chipkaartsystemen in de wereld en waarschijnlijk nog tientallen andere Engelse termen voor “inchecken” en “uitchecken” die ik niet ken. Ken jij er een paar? Ik hoor het graag in de comments hieronder!

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: flickr.com/photos/117235653@N04 (cropped), CC BY 2.0

Hoe zeg je “herfst” in het Engels?

“Herfst” wordt in het Brits Engels “autumn” en in het Amerikaans Engels “fall“. Amerikanen begrijpen en gebruiken “autumn” ook, het is in Amerika het wat formelere woord. Andersom is het Amerikaanse woord “fall” bij andere Engelstaligen juist NIET bekend. Mijn advies is daarom om altijd de vertaling “autumn” te kiezen, tenzij je 100% zeker weet dat je gehele doelgroep uit Amerikanen bestaat. (Als je appt met een Amerikaanse vriendin, bijvoorbeeld. Dan weet je dat aardig zeker.)

Hoe zit het met de hoofdletter?

Net als in het Nederlands krijgen seizoenen in het Engels GEEN hoofdletter. (Tenzij ze worden gepersonifieerd, dus als een soort “mens” een rol hebben in het verhaal: “I wanted to stay in bed all week, but Autumn had other plans for me. She rustled her leaves and sent a squirrel to my garden, reminding me of the joys of fresh air and the tickle of rain on the skin.” Bla bla bla, van dat hoogdravende werk.

Het Nederlands krijgt in dit geval de logicapunten: bij ons krijgen de namen van dagen, maanden én seizoenen geen hoofdletter. In het Engels krijgen de namen van de dagen en de maanden wél een hoofdletter, maar de seizoenen niet.  ¯\_(ツ)_/¯ 

Grappig plaatje

Deze is dus alleen grappig voor Amerikanen. Elke keer dat hij op social media voorbij komt, ontstaat er discussie in de comments. Amerikanen snappen niet dat anderen hem niet snappen, niet-Amerikanen worden boos dat Amerikanen denken dat hun Engels het enige Engels is… Elke keer weer een gezellige boel.

RemasterDirector_V0

Heb je een moeilijk te vertalen woord?

Is er een woord of uitdrukking waarvan je altijd denkt “hoe zeg ik dat nou in het Engels?” Laat het me dan weten! Dat kan gewoon hieronder in de comments of op mijn contactpagina.

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: Pixabay

Hoe zeg je “wintertijd” in het Engels?

Een slimme Engelstalige zal met even nadenken waarschijnlijk wel begrijpen wat je bedoelt, maar in het Engels is het niet gebruikelijk om “winter time” te zeggen. Hoe vertaal je “wintertijd” dan wel naar het Engels? Dat is ingewikkelder dan je zou denken…

Eerst even voor de duidelijkheid: in het Nederlands hebben we het over “wintertijd” en “zomertijd”, maar eigenlijk is wintertijd de “normale” tijd, of “standaardtijd” in goed Nederlands. Vroeger was het altijd wintertijd, om het zo maar te zeggen, totdat in 1916 werd besloten de klokken ’s zomers een uur vooruit te zetten.

In het Engels maakt de taal dat nog steeds duidelijk. Zomertijd heet daar “daylight saving time“. (Je mag er ook een “s” achter zetten, “daylight savings time”, of afkorten naar “DST”.) De tijd wordt aangepast om daglicht te “sparen”. In andere woorden, om beter gebruik te maken van het daglicht.

En wintertijd? Dat is dus “standard time“. Maar dat zeggen ze niet zo vaak. Ze maken meestal zinnen als “the clocks go back in October” of “daylight saving time ends on Sunday“.

Hieronder een paar vertaalopties

Denk eraan, vanaf zondag is het weer wintertijd!Remember, the clocks go back an hour Sunday morning!

Remember, daylight saving time ends Sunday morning!

Remember to adjust your clock back to Greenwich Meantime on Sunday! (alleen UK en sowieso minder gebruikelijk)
Waarom bestaat zomer- en wintertijd eigenlijk?Why does daylight saving time exist?

Why do the clocks go forwards?

Why do we switch between daylight saving time and standard time?
Ugh, ik haat wintertijd. Het wordt ’s avonds zo vroeg donker. Ugh, I hate that the clocks have gone back again. It’s dark so soon in the evenings.

Ugh, I wish it were still daylight saving time. I hate how early it gets dark in the evenings.
Deze klok schakelt automatisch van zomertijd naar wintertijd.This clock automatically adjusts to daylight saving time and back.
De aanvang is om 11:30 (wintertijd) of 10:30 (zomertijd).The event starts at 11:30 (standard time) or 10:30 (daylight saving).

Maar ik zie online veel voorbeelden met “wintertime”

Ja, ik ook, en dat vind ik best erg. “Wintertime” (met of zonder spatie) verwijst in het Engels naar de periode dat het winter is. “De wintermaanden”, zeg maar.

Kijk, een Engelstalige zal het vaak wel begrijpen, zeker als je iets hebt van “your smartphone will switch from summer to winter time automatically”. Dat kunnen ze dan wel uitvogelen, natuurlijk. Maar goed Engels is het niet. (Ik zie veel voorbeelden op Duitse sites, trouwens, dus mijn theorie is dat het ligt aan het feit dat er in Duitstalig gebied veel klokken en horloges gemaakt worden, en dat de Duitse vertalers de mist in zijn gegaan.)

En als er alléén “winter time” in de zin staat, zonder duidelijke aanwijzingen dat het om een tijdsverschuiving gaat, dan gaan ze het toch echt verkeerd begrijpen, vrees ik.

Maar ze zeggen wel “summertime”

Zoals een reageerder hieronder terecht opmerkte: in de UK zeggen ze wel “summer time” voor zomertijd. Ze zeggen zelfs “BST”, “British Summer Time”. Maar ze zeggen géén *winter time* voor wintertijd, dan zeggen ze “standard time” of “Greenwich meantime“.

“Wintertijd” in de betekenis van “de tijd dat het winter is”

Heb je het over wintertijd in de andere betekenis, namelijk de tijd dat het winter is, dan heb je het wél over “wintertime“. Of over “the winter months” of “the winter period

De wintertijd is een goed moment om aan onderhoud te doen.The winter months are an ideal time to carry out maintenance jobs.

The winter period is great for keeping up with maintenance.

Wintertime is ideal for maintenance.

Relevant ezelsbruggetje

In het Engels heb je wel het beste ezelsbruggetje om te onthouden of de klok een uur vooruit of achteruit gaat: “Spring forward, fall back.”

Spring forward (=”lente voorwaarts” maar ook “spring voorwaarts”)

Fall back (= “herfst achterwaarts” maar ook “terugvallen” of “terugtrekken”)

Relevant grappig plaatje

Bron: stephencollinsillustration.com (Brits Engels, BST = British Summer Time)

Help je mee dit artikel te verbeteren?

Ik ben ook maar een mens, en soms heb ik iets mis. Weet jij een vertaling die ik nog niet had verzonnen, of heb je iets anders over dit artikel aan te merken? Ik hoor het heel graag! Laat het me hieronder weten, of stuur een mail naar info (a) hoezegjeinhetEngels.nl. Ik pas zo nodig mijn artikel aan, zodat bezoekers aan mijn site altijd de best mogelijke informatie krijgen!

Dit artikel is op 03-11-2022 bijgewerkt met het relevante grappige plaatje en het stukje over “summertime”

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: flickr.com/photos/suckamc (cropped), CC BY-SA 2.0

Hoe zeg je “Engelse drop” in het Engels?

Toen ik een klein Engels meisje in Nederland was vond men het altijd grappig dat ik ze niet lustte, die Engelse drop1. Mijn Britse moeder was vooral verbaasd, want om nu te zeggen dat dat soort drop in Engeland bijzonder populair was, nou nee. Waarom heette dat spul in Nederland dan Engelse drop?

En hoe heten de dropjes in het Engels?

Die tweede vraag zal ik snel beantwoorden, want daar is mijn website tenslotte voor: in het Engels heten de snoepjes “liquorice allsorts“, kortweg “allsorts“. (liquorice = drop, allsorts = (in dit geval) allerlei soorten door elkaar)

Bekend in het VK, Zuid Afrika, Canada, Australië en Ierland, veel minder bekend in de Verenigde Staten en andere Engelstalige landen. Ze moeten er wel verkocht worden, willen de mensen ze kennen, natuurlijk.

Maar, zoals ik al zei, het is sowieso geen enorm bekend snoepje, dus het zou me niet verbazen als je een Brit of Australiër treft die ze niet kent.

En waarom heet het bij ons Engelse drop? Wikipedia geeft antwoord: omdat ze in Engeland zijn bedacht, en aanvankelijk dus ook uit Engeland werden geïmporteerd. Tegenwoordig zijn er natuurlijk ook Nederlandse bedrijven die de dropjes maken.

Ze zijn bij ons het populairst, meent Wikipedia verder, met de Scandinavische landen (waar ze de snoepjes vertaald ook “Engelse drop” noemen) op de tweede plaats.

Grappig plaatje

Bron: Facebook
De grap is dat er Engelse drop op de vloer van de bus ligt, dus je ziet letterlijk “allsorts on the bus”. Maar het is ook een bekende Engelse uitspraak om te zeggen “you see all sorts on the bus” = je ziet allerlei soorten mensen op de bus: rijk, arm, gek, dik, dun etc.

1Ik vind ze nog steeds vies. Bah!

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: flickr.com/photos/jonathanbeard, CC BY 2.0

Hoe zeg je “koolzaadolie” in het Engels?

Geen olie die we in Nederlandstalig gebied vaak gebruiken, maar er zijn taalkundig niet één maar vier interessante dingen over te zeggen, dus ik behandel hem lekker toch: “koolzaadolie”. De Engelse vertaling is tegenwoordig vrijwel overal “canola oil“. Maar dat was tot voor kort niet zo…

Interessant ding 1 – rape oil

De correcte vertaling voor “koolzaadolie” is eigenlijk “rapeseed oil“. In de UK en Ierland heet het ook nog steeds zo.

Vroeger heette het zelfs “rape oil“.

Dat zit zo: de plant heette vroeger “rape” (taalkundig gezien een broertje van ons woord “raap”, een wortelknol. Biologisch gezien een broertje van de mosterdplant.).

Had niets met verkrachting te maken, de twee woorden waren gewoon toevallig hetzelfde. Maar omdat men zich er ongemakkelijk bij was gaan voelen, werd de plant vaak “rapeseed plant” genoemd. En de olie “rapeseed oil”.

Echte, onbewerkte koolzaadolie is heel ongezond, de zuren kunnen je hartspieren aantasten. De olie werd vroeger heel beperkt gegeten en in de jaren ’70 zelfs verboden voor menselijke consumptie. Koolzaadolie werd vooral gebruikt voor olielampen.

Interessant ding 2 – merknaam “Canola”

Met een chemisch proces heeft men er toen een wél eetbare vorm van gemaakt, met minder van die gevaarlijke zuren (=acids) erin. Een bedrijf in Canada noemde hun eetbare olie “Canola oil”. Canola staat voor Canada Oil Low Acid1.

Voordeel 1: het verschil met de oude niet-eetbare olie was goed duidelijk
Voordeel 2: de naam klonk leuk Italiaans
Voordeel 3: niet meer dat akelige “rape” in de naam

De naam was blijkbaar zo goed gekozen dat “Canola oil” van een merknaam nu een algemeen gangbare benaming is geworden (in het Engels heet dit “genericization”, in het Nederlands “merkverwatering“). Niet alleen in Canada, maar ook in de VS, Australië en eigenlijk overal behalve Europa.

In het VK en Ierland noemen ze de olie gewoon nog vrolijk “rapeseed oil”. Ik vraag me af hoe lang nog…

Interessant ding 3 – niet raapzaadolie

Naast koolzaadolie bestaat in het Nederlands ook raapolie/raapzaadolie. Die twee zijn bijna hetzelfde maar net niet.

Je zou denken koolzaadolie = cabbage seed oil en raapzaadolie = rapeseed oil, maar dat is niet zo. Onze “raapzaad” is een andere plant dan de “rapeseed plant”.

Ik ben geen plantenbioloog dus ik ga dit niet verder uitleggen (vooral omdat ik het zelf stiekem niet zo goed snap). Maar hiermee zijn “rapeseed oil” en “raapzaadolie” wel false friends, dus ze gaan op mijn lijstje.

Interessant ding 4 – Italiaans

Engelstaligen hebben vaak geen idee van de geschiedenis van de naam “canola oil” en gaan ervan uit dat het een Italiaanse naam is. In het Italiaans heet dit soort olie echter “colza”, en dat komt dan weer uit het Nederlands 🙂

Over andere talen gesproken, ik woon in Duitsland en hier is “Rapsöl” (wat dan weer wél de juiste vertaling is voor “rapeseed oil) ook een hele normale olie. Maar in Nederland kook ik nooit met “koolzaadolie”. Heb ik het gewoon even gemist en is koolzaadolie bij ons ook normaal? En als de olie bij ons inderdaad onbekend is, waarom? Groeit die plant bij ons niet goed? Laat het me weten in de comments!

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

1Voor de echte taalnerds: dit is een voorbeeld van redundantie, want eigenlijk staat er dus “Canada lage-zuur olie olie”. Net als PIN nummer (persoonlijk identificatie nummer nummer). Sommige mensen krijgen het hier heel warm van 😉

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: flickr.com/photos/taedc

Hoe zeg je “twee vliegen in één klap” in het Engels?

Als je met één handeling twee doelstellingen behaalt, dan zeg je in het Nederlands “hee, handig, twee vliegen met één klap”. In het Engels hebben we het over vogels in plaats van vliegen: “two birds with one stone“. Het volle spreekwoord is “to kill two birds with one stone“. Dit wordt echter tegenwoordig door veel Engelstaligen als akelig ervaren, dus misschien kun je beter één van onderstaande alternatieven gebruiken.

Speelse alternatieve spreekwoorden

Het internet zit vol met alternatieve ideeën voor bovenstaand spreekwoord. Dit zijn geen bestaande Engelse uitdrukkingen, maar men zal de vorm en de betekenis makkelijk herkennen. (Zo’n zelfde soort rijtje heb ik ook besproken bij “more than one way to skin a cat“.)

Het beste alternatief is, vind ik “to hit two targets with one arrow“, of “hit two targets with one shot“. Deze is vrij “stoer” en heeft daarom niet het probleem van onderstaande alternatieven.

Waar het bij de kat namelijk zo is dat het instussen vrij normaal is om een alternatief te kiezen, is het bij “to kill two birds with one stone” zo dat dit nog een vrij normaal spreekwoord is in het Engels. Een alternatief gebruiken kan daarom gezien worden als te extreem dierenlievend.

Hieronder nog wat opties, maar zoals ik al zei, ik vind ze niet allemaal even geslaagd. Ze zijn wat tammetjes en kinderlijk, allemaal.

To feed two birds with one scone (deze komt van PETA)
To free two birds with one key
To free two birds from one cage
To light two candles with one flame
To catch two fish with one worm
To stop two gaps with one bush
To make two friends with one gift
To mash two potatoes with one fork
To flutter two hearts with one look
To pull two weeds in one go
To water two plants with one hose

Laat je tekst het toe, dan kun je het ook met een grapje oplossen. “To kill two bugs with one line of code” als je in de IT zit, of “to plow two fields with one tractor” als je boer bent. Zoiets.

En je kunt natuurlijk ook nog iets zeggen als “as we say in Dutch, we can kill two flies with one swat/ blow”. Het nadeel hieraan is, is dat die “klap” zo moeilijk te vertalen is. “Swat” (=mep) is een betere vertaling, maar een wat onnatuurlijk en moeilijk uit te spreken woord voor veel Nederlandstaligen. “Blow” klinkt ook wat raar, maar is wel beter, denk ik. “Hit” of “slap” klinken allebei te raar.

Conclusie: “to hit two targets with one shot” blijft mijn favoriet.

Alternatieve bestaande spreekwoorden

Als je het in het Engels niet wilt hebben over het vermoorden van vogels, maar je wilt ook geen alternatief grapje maken, dan kun je ook nog een ander bestaand spreekwoord als alternatief nemen:

To have your cake and eat it” – dit betekent bijna hetzelfde, alleen is het wat sterker. Het oorspronkelijke spreekwoord is “you can’t have your cake and eat it, too”. Dit betekent: je kunt niet een taart bezitten en hem ook opeten, want als je hem opgegeten hebt, bezit je hem niet meer.

Als je zegt “let’s have our cake and eat it, too”, dan verwijs je naar een situatie waarvan de meeste mensen zouden zeggen dat het onmogelijk is om beide positieve uitkomsten waar te maken. Maar jij besluit dat je toch een manier hebt verzonnen om deze onmogelijke situatie te bereiken. “Twee vliegen in één klap” is dan toch wat alledaagser.

Een andere optie is “in one fell swoop” (=in één snelle zwaaibeweging – hij verwijst naar een roofvogel die met één snelle beweging zijn prooi vangt). Komt van Shakespeare, dus je klinkt lekker pretentieus als je hem gebruikt. Een hele zin zou dan bijvoorbeeld kunnen zijn

“If we do this, we’ll solve both problems in one fell swoop!”

Je kunt ook het korte “two for one” kiezen. Dit is kort voor “two for the price of one,” die ook een optie is.

“If we do this, we’ll solve both problems. Two for one!

(In Amerika korten ze dit ook wel af naar “twofer”, dus dan zeg je iets als “great, that was a twofer”. Deze raad ik echter af omdat hij in de rest van de Engelstalige wereld te onbekend is.)

Vertalingen zonder idioom

Andere opties zijn iets als “this offers the double benefit of X and X”, “this pays off twice“, “this solves one problem, and as a bonus it solves the other problem, too”.

Of je doet het gewoon helemaal letterlijk en kiest voor “to solve/tackle two problems at once” (solve= oplossen, tackle= aanpakken).

Meerdere vliegen

Net als in het Nederlands kun je vrijwel alle bovenstaande zegswijzen aanpassen als er sprake is van meer dan twee vliegen. “Hit several targets with one shot”, “pays off several times”, “the triple benefit”, “five for the price of one” enzovoort. Allemaal prima.

Genoeg om uit te kiezen, dus!

Dit is misschien wel mijn winnaar voor vertaalopties, en ik heb ze niet eens allemaal gegeven!

Heb je een moeilijk te vertalen woord?

Is er een woord of uitdrukking waarvan je altijd denkt “hoe zeg ik dat nou in het Engels?” Laat het me dan weten! Dat kan gewoon hieronder in de comments of op mijn contactpagina.

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: flickr.com/photos/conall (cropped)

Hoe zeg je “pocket” in het Engels?

Nederlands: pocket / Engels: paperback

Een pseudo-Engels woord dat niet meer zo actueel is, net als het eerder besproken pick-up en fancy fair: “pocketboek”, ook wel kortweg “pocket”. Zo worden in Nederland kleiner formaat paperbacks genoemd.

Ik hoor dat woord niet zo vaak meer en ik denk zelf dat dat komt omdat ze niet meer zoveel verkocht worden. De boeken bij de Bruna in het station zijn toch wat groter, tegenwoordig, en Bouquetromannetjes zijn misschien wel pocketboeken, ze worden niet vaak meer zo genoemd.

Een beetje internetrecherche leert echter dat de term in de zakenwereld nog wel wordt gebruikt om aan te geven dat iets in een klein formaat boekje is uitgebracht. Dus misschien toch nog wel actueel.

De correcte vertaling voor “pocketboek” is “paperback“. In het Engels is een “paperback” een boek met een zachte kaft, maakt niet uit hoe groot. Als je duidelijk wil maken dat deze wat kleiner zijn zeg je gewoon “small paperback“. Je hebt ook “pocket edition“, maar dan heb je het over een boek dat ook in een “normal edition” is uitgebracht.

Het zal je niet verbazen dat “pocket” in het Engels broekzak betekent. Wat je misschien wél zal verbazen is dat het Engelse woord “pocketbook” voor Britten en Amerikanen naar twee hele verschillende en best onverwachte zaken verwijst.

Voor een Brit is een “pocketbook” een wat ouderwetse term voor een notitieboekje.

Voor een Amerikaan is een “pocketbook” een handtas, vaak zo’n platte die wat op een boek lijkt, óf een portemonnee, ook een plattere variant, afhankelijk van de regio in Amerika. Het is sowieso wat ouderwets.

Nederlands: (broek)zak / Engels: pocket
Nederlands: notitieboekje / Engels: pocket book (UK), notebook (UK, US)
Nederlands: handtasje / Engels: pocketbook (US), purse (US), clutch (US,UK)

Dwaze False Friend Dagen

September 2022 is voor mij het moment om alle valse vrienden die ik nog klaar had staan te bespreken. Allemaal eruit, twee voor de prijs van één, hoppa!

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bronnen foto’s: boek: Teja Klinar, Pexels, broekzak: jasmin chew, Pexels, notitieboekje: Tirachard Kumtanom, Pexels, handtasje: Hải Nguyễn, Pexels

Hoe zeg je “flat” in het Engels?

Nederlands: flat / Engels: flat (UK), high-rise (US), apartment building (US)

Een speciale categorie onder de false friends, de halve false friend: in het ene soort Engels geen probleem, in het andere wel. Vandaag: zo’n hoog gebouw waar mensen in wonen heet in het Nederlands én in het Brits Engels een “flat“, maar bij de Amerikanen gaat het mis.

Amerikanen noemen een “flat” geen “flat”, en kennen dat woord ook niet (tenzij veel Britse TV-series kijken). In plaats daarvan zeggen ze, van laag naar hoog, “apartment block“, “apartment building” of “high rise“.

(Let op die “p” in “apartment”, waar er in het Engels echt maar ééntje van is!)

Wat betekent “flat” in het Amerikaans Engels dan wel?

Zeg je tegen een Amerikaan “look, a flat”, dan zullen ze denken aan een lekke band, want Amerikanen verwijzen vaak naar “a flat tire” met simpelweg de term “a flat”.

(“Flat” betekent in beide soorten Engels natuurlijk ook gewoon “plat”, zoals in de zin “He thinks the Earth is flat.”)

Nederlands: lekke band / Engels: flat tyre (UK), flat (US)

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: flatgebouw: Andrea Piacquadio, Pexels, lekke band: Georgi Petrov, Pexels

Hoe zeg je “panty” in het Engels?

Nederlands: panty / Engels: pantyhose (US), tights (UK)

In het rijtje “woorden die Engels klinken, maar het niet zijn“, mag “panty” niet ontbreken. We hebben het woord uit het Engels overgenomen, maar hebben daarbij een stukje afgeknipt. Daarmee hebben we een situatie gecreëerd waar een Nederlandstalige aardig mee de mist in kan gaan.

In het Amerikaans Engels heet een panty namelijk “pantyhose“. “Panties” betekent “damesonderbroek” of “slipje”, waardoor dit geen handige fout is om te maken in het Engels.

Die “hose” (uitspraak: “hooz”) is een heel oud woord voor “broek” (als je Duits spreekt had je dat al herkend), en “panties” is dus hoe Amerikanen sinds 1908 een damesonderbroek noemen. Je had eerst alleen lange kousen met jarretels, en ze bedachten in de jaren ’50 pas dat je die lange nylon kousen ook aan een onderbroek vast kon naaien waardoor je ze als een soort broek aan kon trekken. Vandaar dus “onderbroek-broek”.

Het Brits Engels kent intussen alleen het woord “tights“. Voor niet-Amerikanen zijn dit allerlei soorten panty’s, van allerlei diktes. Voor Amerikanen zijn “tights” alleen de dikkere variant, dus wat wij een maillot zouden noemen. Wil je in het Brits Engels duidelijk maken dat je het over van die dunne, doorzichtige panty’s hebt, dan zeg je “sheer tights“. (Sheer = heel dun).

Nederlands: onderbroek, slip / Engels: panties (US), knickers (UK)

Engelstaligen zeggen “panties” altijd in het meervoud, net als “pants” en “trousers”. Ik heb dit woord ook besproken in mijn artikel over het Nederlandse woord “slip”.

Maar dat meervoud betekent niet dat een Engelstalige de link niet zal leggen tussen “panty” en “panties”. Het enkelvoud zie je bijvoorbeeld in het woord “panty liner” (= inlegkruisje).

Pantyhose = meervoud

“Pantyhose” is altijd meervoud, net als “tights”, “trousers”, “pants”, scissors”, “glasses” etc. Het is, voor zover ik kan vinden, het enige woord in deze vorm die niet op “s” eindigt. (En op het hele weide internet heb ik niemand kunnen vinden die dit ook opmerkt – vreemd!)

Een gemiddelde Engelstalige zal dit niet kunnen uitleggen, maar het toch intuïtief goed doen

“Can you pass me my pantyhose? They’re in my dresser.”

Dwaze False Friend Dagen

September 2022 is voor mij het moment om alle valse vrienden die ik nog klaar had staan te bespreken. Allemaal eruit, twee voor de prijs van één, hoppa!

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: panty: flickr.com/photos/oneras (cropped), CC BY-SA 2.0, onderbroek: flickr.com/photos/pamspanties, CC BY 2.0