Hoe zeg je “container” in het Engels?

Nederlands: (afval)container / Engels: wheelie bin (UK, Aus e.a.), trash can (VS, CAN)

Ik heb er weer één bedacht, een Engelsklinkend woord dat je niet zomaar in het Engels kunt gebruiken.

Een afvalcontainer is in het Amerikaans Engels een “trash can” of “garbage can“. Dat is in het algemeen hun woord voor een vuilnisbak, om het te specificeren kun je iets zeggen als “wheeled outdoor trash can” of “outdoor trash can“. Sowieso zeggen Amerikanen vaak iets als “throw it in the garbage outside”, zonder de container specifiek te benoemen. Op TV hoor je ook regelmatig “dumpster”, maar die is een stuk groter.

Voor Britten, Australiërs etc is het woord “can” verwarrend omdat ze dan iets verwachten dat uit metaal gemaakt is en rond is, zoals een blik. Aan de andere kant, iedereen die weleens Amerikaanse TV en films heeft gekeken weet wel dat “trash can” de plek is waar je iets weggooit, dus erg veel verwarring zal het niet veroorzaken.

De Amerikanen vinden dan weer de term “wheelie bin” behoorlijk lachwekkend, omdat dat “ie” klinkt als kindertaal. Bovendien is voor Amerikanen een “bin” eerder een plastic opslagbak dan een vuilnisbak. Toch is dit de meest gangbare term in de rest van de Engelstalige wereld. In Australië is het zelfs een tijdje een trend geweest om er luidsprekers in te monteren, een “wheelie bin sound system”, heet dat dan.

Op zoek naar een internationale term kwam ik erachter dat de officiële term in Amerika voor een afvalbak die je aan de straat zet curbside container” is. Met wieltjes wordt het dan “curbside cart container“. Ook in de UK wordt op hele specialistische websites van “waste container” gesproken.

Aha, dus toch “container”, Heddwen! Met je false friend!

Toch blijf ik het een false friend vinden. In de omgangstaal noemt namelijk niemand het een “container”. Maar als je op zoek bent naar een internationale term is “wheeled waste container” als professioneel klinkende term misschien de beste optie.

Ik ben er nog steeds niet erg blij mee. Ten eerste klinkt het voor mij alsof je het afval gaat bewaren in plaats van weggooien, ten tweede is het absoluut geen term die mensen in het dagelijks leven zouden gebruiken. Maar een goede andere optie voor het bin (uk) / can (us) probleem is er bij mijn weten niet. Ik sta voor andere suggesties open!

“Container” is overigens wel gewoon “container” in het Engels als je het hebt over zo’n transportcontainer.

Nederlands: (transport)container / Engels: (shipping) container

False friend

Als je in het Engels het woord “container” gebruikt in dagelijkse taal, dan zal een Engelstalige naar mijn mening denken aan een plastic Tupperware bakje of andersoortig verpakking, en niet aan een vuilnisbak. Toch een echte valse vriend, dus!

Nederlands: (plastic) bak / Engels: container (currently containing a cat)

False Friend Friday

Elke vrijdag is het op deze site “False Friend Friday”. Zelfs als je erg goed Engels spreekt, zijn valse vrienden goed om in de gaten te houden, want als je zo’n woord fout vertaalt, heb je het vaak zelf niet in de gaten terwijl je toehoorder zich achter de oren krabt. Vandaar dat ik er zoveel stukjes over schrijf!

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bronnen foto’s: afvalcontainer: flickr.com/photos/ashkyd, CC BY 2.0 / scheepscontainers: flickr.com/photos/45131642@N00, CC BY 2.0 / kat in bak: flickr.com/photos/gerriet, CC BY 2.0

Tips & Tricks Tuesday: “American grades” naar Nederlandse bassisschoolgroepen

Als je, net als ik, kleine kinderen hebt, kan het frustrerend zijn om Amerikaanse teksten te lezen die het telkens hebben over “first grader”, “third grader”, “when your child is in fifth grade” etc. Ik denk niet in “grades”, ik denk in “groepen”.

Ze zouden ook gewoon de leeftijd kunnen noemen en het de rest van de wereld veel makkelijker kunnen maken, denk ik dan.

Maar helaas, Amerikanen bedenken niet dat er ook nog mensen buiten Amerika meelezen en hebben het altijd over die “grades”. En jammergenoeg vallen die niet samen met het Nederlandse systeem.

Vlamingen hebben het makkelijker

Amerika begint met tellen als de kinderen “echt” met het onderwijs beginnen, als ze een jaar of 6/7 zijn en met zijn allen serieus gaan lezen en schrijven en rekenen. Dat is eigenlijk best logisch, en je ziet dan ook dat er meer landen zijn die het zo doen. Vlamingen hebben het daarom veel makkelijker, want hun basischoolklasnummering komt met de Amerikaanse overeen.

Duitsers kunnen al helemaal achteroverleunen, want die tellen net als de Amerikanen dóór als het kind op de middelbare school komt.

Oude Nederlanders hebben het ook makkelijker

Ook in Nederland begonnen we voor 1986 nog met tellen bij klas 1, als het kind 6 of 7 was. Zat je voor 1986 op de basisschool, dan kun je de Amerikaanse “grades” dus vergelijken met de basisschoolklassen van vroeger.

De truc? Tel er twee bij op

Mijn persoonlijke truc als ik een Amerikaanse tekst lees over basisschoolkinderen is om er twee bij op te tellen, dan kom ik namelijk uit bij het Nederlandse groepensysteem. Omdat ik zelf in dat systeem ben opgegroeid, vind mijn hoofd het maar lastig om op een andere manier te denken. Ik moet altijd omrekenen.

Voor mensen die daar niet mee geholpen zijn heb ik deze tabel gemaakt. Hij is natuurlijk niet helemaal perfect, in Amerika wil het nog weleens per staat anders zijn hoe de scholen in elkaar zitten, maar dit is wel het algemene beeld.

Schoolsoort VSVerenigde StatenNederlandVlaanderen Leeftijd
Pre-KPre-Kgroep 1kleuterschool4/5
Elementary schoolKindergartengroep 2kleuterschool5/6
Elementary school1st gradegroep 31e leerjaar6/7
Elementary school2nd gradegroep 42e leerjaar7/8
Elementary school3rd gradegroep 53e leerjaar8/9
Elementary school4th gradegroep 64e leerjaar9/10
Elementary school5th gradegroep 75e leerjaar10/11
Middel
school
6th gradegroep 86e leerjaar11/12
Middle
school
7th gradebrugklas1e graad12/13
Middle
school
8th grade2e klas1e graad13/14
High school9th grade
(Freshman)
3e klas2e graad14/15
High school10th grade (Sophomore)4e klas2e graad15/16
High school11th grade
(Junior)
5e klas3e graad16/17
High school12th grade
(Senior)
6e klas3e graad17/18

Engelsen doen het nog weer anders

Voor Engeland geldt dat de nummers weer een stapje versprongen zijn, zij beginnen namelijk met tellen bij groep 2. Year 1 is dus als de kinderen 5/6 jaar oud zijn. Bovendien gebruikt Engeland zogenaamde “key stages”. Als je Engelse onderwijzers hoort praten hebben ze het meestal over “Key stage 1” of “key stage 2” etc.

Om het nog ingewikkelder te maken doen Schotland, Noord Ierland en Wales niet mee met dit systeem. De Wikipediapagina over onderwijs in Schotland heeft een mooie vergelijking met leeftijden en groepen voor Engeland, Wales, Schotland en Noord-Ierland, en de Wikipediapagina over Engeland legt de Key Stages mooi uit.

Voor andere landen: wikipedia & Nuffic

Wikipedia heeft een prachtige pagina waar per land besproken wordt hoe het basisonderwijs in elkaar zit. (Behalve België? Hup Belgen, zet jullie land er even bij! Ik heb me rotgezocht om de tabel hierboven voor jullie in te vullen!)

Verder hebben we in Nederland het Nuffic, een organisatie die zich bezighoudt met internationaal onderwijs. Ze hebben een prachtige website met onder andere uitgebreide besprekingen van onderwijssystemen in andere landen en hoe die met het Nederlandse systeem vergeleken kunnen worden.

Tips&Tricks Tuesday

Elke dinsdag is het Tips&Tricks Tuesday op hoezegjeinhetEngels.nl. De naam zegt het al, ik geef dan een tip over taal of cultuur voor Nederlandstaligen die Engels schrijven en/of spreken.

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Bron foto: Arthur Krijgsman/ Pexels

Hoe zeg je “grillen” in het Engels?

In de categorie “verrassende false friends” hebben we “to grill”, die alleen in bepaalde omstandigheden hetzelfde betekent als het Nederlandse “grillen”.

Ik laat de plaatjes eerst maar even het werk doen:

Nederlands: grillen / Engels: to grill (UK), to broil (US)
Nederlands: grillen, barbecueën / Engels: to grill (US), to barbecue (UK & US)
Nederlands: grillen / Engels: to grill (UK & US)

Zoals je kunt zien is er onenigheid tussen Britten en Amerikanen over het woord “to grill“. Voor een Brit is “to grill” als de hitte van boven komt, terwijl dat voor een Amerikaan “to broil” heet. Komt de hitte van onder dan is het voor een Amerikaan “to grill” maar voor een Brit weer niet, die noemen het alleen “to barbecue“.

Dit weten veel Engelstaligen niet, dus het kan best weleens tot verwarring leiden. Schrijf je voor een internationaal publiek, maak dan even extra duidelijk wat je bedoelt “for the last three minutes you can grill the casserole to make the cheese melt on top (that’s broiling if you are from the US!)”

Ik ben zelf Brits en heb dit verschil pas kortgeleden geleerd. In Amerikaanse films en series kwam weleens het woord “to broil” voorbij en ik hoorde daar altijd het woord “to boil” in, waardoor ik dacht dat het waarschijnlijk iets was als pocheren. Ik vroeg me al af waarom ze dat zo vaak deden, die Amerikanen…

Zo’n grillpan als op het laatste plaatje is trouwens wat minder bekend in de Engelstalige wereld. Wat zij dan weer hebben is een “griddle”. Als je ooit een Amerikaanse TV-serie hebt gezien waar “burgers geflipt” worden (ah, The Gilmore Girls, jeugdsentiment!) dan weet je wat ik bedoel. Van die dikke “breakfast pancakes” maken ze er ook op. In dat geval spreken ze niet van grillen, maar van “to cook on a griddle“. Een grillpan (met ribbels) is dan weer alleen in de UK een “griddle”.

Nederlands: grillen (???) / Engels: to cook on a griddle

False Friend Friday

Elke vrijdag is het op deze site “False Friend Friday”. Zelfs als je erg goed Engels spreekt, zijn valse vrienden goed om in de gaten te houden, want als je zo’n woord fout vertaalt, heb je het vaak zelf niet in de gaten terwijl je toehoorder zich achter de oren krabt. Vandaar dat ik er zoveel stukjes over schrijf!

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Foto gasoven: flickr.com/photos/lumachrome, CC BY-SA 2.0/ barbecue: flickr.com/photos/neeta_lind, CC BY 2.0 / grilpan: flickr.com/photos/rjw1, CC BY-SA 2.0, American pancakes: flickr.com/photos/dvortygirl, CC BY-SA 2.0

Hoe zeg je “mijn vriend” of “mijn vriendin” in het Engels?

Hier zijn heel veel mensen al eens tegenaan gelopen: in het Engels is er geen fatsoenlijke manier om naar je levenspartner te verwijzen als je niet getrouwd bent.

In de Nederlandse cultuur is het heel normaal om niet getrouwd te zijn maar wel een serieuze relatie te hebben, met kinderen en een hypotheek enzo. In het Nerderlands is er niets raars aan om in die situatie naar je partner te verwijzen met de term “mijn vriend” of “mijn vriendin”.

Ik en mijn vriend hebben twee kinderen,” is een hele normale zin in het Nederlands.

In het Engels is het raar om in de context van zo’n stabiele relatie te spreken van “my boyfriend” of “my girlfriend”. Een “boyfriend” of “girlfriend” is iets voor tieners of twintigers, voor de fase dat het nog niet zo serieus is allemaal.

Ben je niet getrouwd maar wel lang en stabiel samen, dan spreek je in principe van “my partner“, maar dat klinkt dan weer naar een zakenpartner en/of naar een levenspartner van hetzelfde geslacht (dat tweede is natuurlijk niet erg, maar kan wel verwarrend zijn).

Dit is niet alleen een probleem voor Nederlanders die Engels spreken. Ook in Engelstalige landen wordt het normaler om niet te trouwen, en je ziet daarom dat er een zoektocht is naar nieuwe terminologie. Onderaan dit artikel heb ik een paar opmerkingen van Twitter gehaald van native speakers waarin je duidelijk kunt zien: Die zoektocht is nog lang niet afgerond.

Hoe vertaal je “mijn vriend” of “mijn vriendin” het beste naar het Engels?

Engelstaligen hebben een paar oplossingen bedacht, maar het hangt van de context en regio af welke term je het beste kunt gebruiken. Persoonlijk vind ik ze allemaal net niet, maar ja, je moet wat.

SituatieTerm
Je bent nog jong, de relatie is (nog) niet zo heel serieus.my boyfriend/ girlfriend
In een formeel gesprek, briefmy partner
my significant other (dit is nieuwerwets, dus niet bij communicatie met ouderen)
Informeel gesprekmy partner (beetje formeel, en mensen kunnen denken dat jehet over een zakenpartner hebt)
my better half (soort van grapje, vaak toch een goede optie, vind ik)
my other half (idem)
my person (beetje sentimenteel, wel)
my companion (in de ene betekenis sentimenteel, in de andere betekenis kanhet ook ‘medereiziger’ betekenen)
my sweetheart (zo ouderwets en sentimenteel dat het nu als grappig wordt gezien)
my guy/ bloke/ man (ook deze komt grappig over. Let op dat “my woman” echt niet kan, en dat “my man” iets betekent als “mijn gozer” en NIET “mijn man”)
(of gewoon de naam zeggen, en je gesprekspartner zal begrijpen dat het je vriend/ vriendin is)
Op het internetmy significant other
my SO

Ruzie op Twitter

Ik wist het niet eens, maar blijkbaar zijn er in de LGBTQ+ gemeenschap mensen die vinden dat heteroseksuelen het woord “partner” niet mogen gebruiken omdat dat cultural appropriation zou zijn. Dit artikel erover is goed uitgewogen, vind ik, met aan het eind een mooi argument waarom het wel begrijpelijk is dat sommige mensen dit zo voelen (maar niet praktisch).

Hoe het ook zij, deze discussie levert ook uitwisselingen op met suggesties voor andere termen, en daar gaan mijn mogelijke-Engelse-vertalingen voelsprieten van tintelen!

Help je mee dit artikel te verbeteren?

Ik ben ook maar een mens, en soms heb ik iets mis. Weet jij een vertaling die ik nog niet had verzonnen, of heb je iets anders over dit artikel aan te merken? Ik hoor het heel graag! Laat het me hieronder weten, of stuur een mail naar info (a) hoezegjeinhetEngels.nl. Ik pas zo nodig mijn artikel aan, zodat bezoekers aan mijn site altijd de best mogelijke informatie krijgen!

Dit artikel werd oorspronkelijk op 3 maart 2021 gepost, ik heb hem op 16 mei 2022 opnieuw gepubliceerd omdat ik er vanalles aan heb toegevoegd.

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

“You say ‘potayto’ and I say ‘patahto'” – waarom klopt dat liedje niet?

Tomayto, tomahto, potayto, potahto, let’s call the whole thing off!

Het “tomayto, tomahto” liedje, wie kent hem niet?

Voor het geval je niet weet waar ik het over heb als ik “potato, potato” zeg: we gaan het hebben over het klassieke musicalliedje “Let’s call the whole thing off”. Het refrein is erg bekend omdat hij regelmatig in de media voorbijkomt, zoals hier in The Simpsons

Veel mensen zullen vooral de versies van Ella Fitzgerald of Bing Crosby kennen, maar de oorspronkelijke versie van het liedje zat in de musical “Shall We Dance” uit 1937. Het liedje is geschreven door George en Ira Gershwin.

Maar Britten zeggen toch helemaal geen “poh-tah-to”?

Ik verbaas me al sinds mijn kindertijd over dit liedje. Hij lijkt te gaan over de verschillen tussen Brits en Amerikaans Engels, en zo wordt hij ook vaak in de media gepresenteerd, maar behalve het “tomayto, tomahto”-verschil lijkt er weinig van te kloppen. Ik ben Brits, maar ik zeg echt gewoon “potayto” en niet “potahto”. Veel mensen denken daarom dat het liedje is geschreven door “domme Amerikanen” die het Britse accent niet goed genoeg kenden toen ze het liedje schreven.

Alles werd mij eindelijk duidelijk toen ik het geweldige boek “You Say Potato” van Ben en David Crystal1 las, over Engelse accenten. (Echt een aanrader als je een Engels-nerd bent, zoals ik.) Helemaal aan het eind van het boek legt David het uit:

Zowel de man als de vrouw van het stelletje in de clip hierboven waar het liedje voor geschreven is, zijn Amerikaans. We weten dus meteen dat dit niet gaat over het vergelijken van een Amerikaans met een Brits accent.

De twee Amerikanen hebben simpelweg andere accenten omdat ze uit andere regio’s komen. In de jaren 1930 waren er wel degelijk nog plekken in Amerika waar “tomahto” op zijn Brits werd uitgesproken, en er waren ook mensen die “potahto” zeiden, een woord waarin het Spaanse “patata” nog doorklinkt. Intussen zeggen vrijwel alle Amerikanen “tomayto” en zegt vrijwel iedereen “potayto”.

Verder is het ook zo, volgens mij, dat er niet al te lang over dit liedje is nagedacht, het was vooral een snel grapje. De accentverschillen die benoemd worden zijn niet consequent en je kunt aan de acteurs horen dat ze woorden aan het zingen zijn in een uitspraak die tegennatuurlijk is voor ze.

Op een gegeven moment komt zelfs een uitspraak van “oyster” voorbij (“erster“) die er naar mijn idee bijverzonnen is omdat ze nog een woord tekortkwamen (maar ik ben geen Amerikaan uit de jaren ’30, dus wellicht heb ik het mis).

“Tomayto, tomahto” als uitdrukking

“Tomayto, tomahto” is intussen een uitdrukking geworden die iets betekent als “we gebruiken andere woorden, maar we hebben het over hetzelfde”, of “deze dingen komen uiteindelijk op hetzelfde neer”.

(Grappig detail overigens: als mensen deze uitdrukking uitschrijven nemen ze hun eigen accent als basis. Iemand met een Brits of bv Australisch accent (zoals ik) zal dus schrijven “tomayto, tomato” terwijl een Amerikaan zal schrijven “tomato, tomahto”.)

When it comes to high-end supermarkets in the Netherlands it’s a case of tomayto, tomato; you just go to the one that is closest.”

Grappig plaatje

Uitleg: “I love you from my head to my toes”

Mixed Monday

De maandag is op hoezegjeinhetEngels.nl een vergaarbak van termen die geen uitdrukking (donderdag) maar ook geen woord (woensdag) zijn, en andere onderwerpen die bij me op kwamen die ik nergens anders kwijt kon. Een cadeautje uit de grabbelbak om je week mee te beginnen 🙂

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

1 – Als afstuderend student met het Nederlands-Engelse accent als mijn onderwerp heb ik nog e-mailcontact gehad met David Crystal, en hij reageerde snel en was allervriendelijkst. Mijn begeleider had echt zoiets van “wíe heb je gemaild?!” haha. Hij is best een grote naam in het vak, zeg maar 😉

In bovenstaand artikel staan een of meerdere links naar Bol.com. Als je via deze links iets koopt dan verdien ik daar een klein beetje geld mee. Voor jou kost het niets extra; het is precies even duur als wanneer je direct naar Bol.com was gesurfd.

Bron foto: eigen werk. Gebruik staat vrij, wel graag met verwijzing naar deze site.

Hoe zeg je “schema” in het Engels?

Het Nederlandse woord “schema” is in het Engels nooit “scheme”, maar ze liggen wel dicht bij elkaar qua betekenis waardoor deze false friend wat lastig uit te leggen is. Ik ga toch maar eens een poging doen.

Betekenis 1: een schematisch overzicht

Nederlands: schema / Engels : diagram, chart

In de meeste gevallen is de vertaling “diagram“. Met pijltjes, streepjes en vakjes wordt schematisch duidelijk gemaakt hoe iets werkt of in elkaar zit.

Electriciens etc. hebben het nog weleens over een “schematic diagram“, wat dan in de omgangstaal afgekort kan worden naar “schematic”. Maar dat is dus jargon, en geen gangbaar Engels.

Sommige Engelstaligen gebruiken dan ook wel het woord “chart“, wat meestal “grafiek” betekent, maar ook wel een schema kan zijn. Wikipedia geeft een mooi overzicht van mogelijke “charts”.

Nederlands: (stroom)schema, beslisboom / Engels: flow chart
(Bron: xkcd)

Betekenis 2: de planning

Als je in het Nederlands zegt “we liggen nog op schema” dan heb je het over de planning. Daarover heb ik eerder al een heel stuk geschreven. Het Engels is in dit geval “we’re still on schedule“.

Maar wat betekent “scheme” dan wel?

Een “scheme” is in het Brits Engels een regeling vanuit de overheid. “Pension scheme” is een pensioenregeling, bijvoorbeeld.

De betekenis die in Amerika het meest wordt gebruikt is die van een lange-termijnplan. “Sustainability scheme” is een duurzaamheidsplan en “get-rich-quick scheme” is een programma om snel rijk te worden. Vaak zit er een negatieve klank aan, een andere vertaling voor “scheme” is dan ook een “list”.

George concocted a scheme to slowly poison his mother.

Hier ontstaat de verwarring, want om een plan duidelijk te maken kun je natuurlijk best een schema tekenen. Maar het woord “scheme” verwijst dan naar het plan en niet naar de tekening zelf. Heel officieel zou je dan in het Engels moeten zeggen “look, this is a diagram of the scheme” maar ze zeggen natuurlijk vaak “look, this is the scheme”.

Dit is overigens ook het geval bij de mogelijke vertaling “model“. Van een model, bijvoorbeeld een economisch model, kun je best een tekening maken, dan heb je dus “a diagram of the model”. Zelfde verhaal.

Maar in het woordenboek vind ik wel scheme = schema

Ja, dat vind ik dus ook verwarrend. In Linguee staat bijvoorbeeld dit:

Voor mijn taalgevoel betekenen deze twee zinnen iets anders. In de Nederlandse zin is het schema een tijdsplan, in de Engelse zin is het woord “schema” een lange-termijn plan met een bepaald doel, maar gaat het niet om wat de werker van uur tot uur of van dag tot dag doet.

In Collins staat dit

Ik kan alleen maar zeggen dat ík het woord “scheme” zo niet ken. Ik ben extra nog een Engels corpus ingedoken, en daar zie ik mezelf bevestigd. De woordenboekmakers zullen het niet zelf bedacht hebben, maar dit gebruik is volgens mij zo zeldzaam dat ik Nederlanders ten zeerste aanraad om bij de vertaling “scheme” voor “schema” weg te blijven.

Ik weet het niet hoor, als iemand er andere een mening over heeft, hoor ik het graag!

False Friend Friday

Elke vrijdag is het op deze site “False Friend Friday”. Zelfs als je erg goed Engels spreekt, zijn valse vrienden goed om in de gaten te houden, want als je zo’n woord fout vertaalt, heb je het vaak zelf niet in de gaten terwijl je toehoorder zich achter de oren krabt. Vandaar dat ik er zoveel stukjes over schrijf!

Dit artikel is op 24-08-2022 aangepast omdat in de comments “schematic diagram” werd genoemd. Hartelijk dank!

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron groen schema: flickr.com/photos/9226582@N02, CC BY-SA 2.0 /

Tips&Tricks Tuesday: de datum

De Engelse datumvolgorde is vreselijk onduidelijk

Het zal je niet ontgaan zijn bij je Engelse lessen op school, of gewoon bij het consumeren van Engelstalige media: bij het opschrijven van een datum schrijven Amerikanen de maand eerst.

Ofwel met alleen getallen:

9/11/2001

Ofwel met de maand uitgeschreven:

September 11, 2001

(Historisch gezien een naar voorbeeld, sorry daarvoor. Maar qua onthouden is het nu eenmaal handig, omdat we 9/11 allemaal kennen.)

De meeste andere landen, waaronder Nederland en de UK, prefereren de volgorde dag – maand – jaar. Nederland doet dat met liggende streepjes, België met puntjes of schuine streepjes, de UK met schuine streepjes:

11/9/2001

Of met de maand uitgeschreven:

11 September 2001

Maar het is zeker niet zo dat Amerika het op die ene manier doet, en de rest van de wereld zoals ons. Er zijn ook landen, met name China, die het jaar voorop zetten. Dus dan krijg je 2001/9/11.

Uiteindelijk doet elk land het op zijn eigen manier. Er zijn zelfs veel landen waar binnen het land zelf geen enigheid bestaat. Wikipedia heeft een hele mooie kaart en daaronder een prachtig overzicht per land.

Oplossing: schrijf de maand uit

Als je naar de bovenstaande voorbeelden kijkt dan zie je vanzelf het probleem: zonder uitgeschreven maand weet je niet zeker wat er bedoeld wordt. Voor Nederlanders die Engels schrijven voor meerdere nationaliteiten geldt dat het altijd een gedoe is met die datum.

De oplossing is simpel: schrijf de maand altijd uit. Dus 11 September in plaats van 11/9. Als het per se kort moet, dan kun je de maand afkorten naar de eerste drie letters, dus Jan, Feb, Mar, Apr, May, Jun, Jul, Aug, Sep, Oct, Nov, of Dec.

Engelstalige publicaties schrijven bijna altijd de maand uit, die hebben al vaker met dit bijltje gehakt. Ga maar eens googlen naar Engelstaligen kranten, dan zie je wat ik bedoel.

September 11, of 11 September?

Hierboven heb je dus geleerd dat September 11 Amerikaans is en 11 September Brits, en dat het handig is om “September” uit te schrijven. Maar dan moet je nog steeds kiezen of je de dag vóór de maand zet, or erna.

Dus welke vorm kies je? Het officiële antwoord is dat je de conventie moet volgen die past bij de spelling die je kiest. In het Brits Engels komt de dag voorop, dus “11 September”, in het Amerikaans Engels wordt de dag achter de maand gezet “September 11”.

Als je niet zo goed weet welk Engels je gebruikt (of zou moeten gebruiken), ik heb hier een quizje voor je gemaakt om het uit te zoeken, en ik heb hier een stukje geschreven over het verschil tussen Amerikaans en Brits Engels.

In de praktijk is dit geen heel belangrijk verschil. Alle Engelstaligen begrijpen beide vormen. Als je de maand maar uitschrijft kan er geen verwarring ontstaan. Taalnerds zoals ik vinden het vervelend als je niet consequent bent binnen één tekst, en in een belangrijke tekst zou ik dat zeker niet doen, maar in een informele email kan ook dat niet zoveel kwaad.

“1 September”, “1st September” of “1st of September”?

Dan zijn we nog niet van de problemen af, want het Engels kent ook nog eens een aantal extraatjes als het op de datum aankomt. Je kunt namelijk kiezen uit:

Brits EngelsAmerikaans Engels
1 SeptemberSeptember 1
1st SeptemberSeptember 1st
1st of September
the 1st of September

Hier geldt: in je geschreven tekst mag je kiezen. Ik heb de variant die het meeste gekozen wordt in geschreven teksten schuingedrukt. Ik heb de variant die je zegt dikgedrukt.

Als je schrijft mag je helemaal zelf kiezen welke variant je gebruikt.

Maar als je de tekst voorleest zeg je altijd “the first of September” voor Brits Engels en “September first” voor Amerikaans Engels ONAFHANKELIJK VAN WAT ER STAAT. Ja, dat is stom. Nee, ik kan er ook niets aan doen.

De verschillen met het Nederlands op een rijtje

NederlandsEngels
Datum met streepje:
31-11-2022
(schuine streep of puntjes voor Belgen)
Datum met schuine streep:
31/11/2022 (UK)
11/31/2022 (US)
Meestal de 0 erbij:
06-05-2022
(zonder kan ook)
Meestal zonder de 0 erbij:
6/5/2022 (UK)
5/6/2022 (US)
(met kan ook)
Maand meestal niet uitgeschreven.
06-05-2022
Zo wel, geen komma
6 mei 2022
Maand meestal uitgeschreven, om verwarring te voorkomen.
6 May 2022 (UK) (meestal geen komma voor het jaar, mag wel: 6 May, 2022)
May 6, 2022 (US) (altijd komma voor het jaar)
maand met kleine lettermaand met hoofdletter
je zegt het gewoon hoe je het schrijft “zes mei tweeduizendtweeëntwintig”je zegt het altijd als “the sixth of May twenty twentytwo”(UK) of “May sixth, twenty twentytwo”, onafhankelijk van hoe het geschreven is.

Oh, Canada

Ik tikte “sad Canadian” in en dit is wat ik kreeg, haha

Als je denkt dat het maar ingewikkeld is, met die datums, pink dan maar een traantje weg voor Canada.

Canadese spelling is min of meer Brits, omdat Canada langer bij The British Empire hoorde dan de Verenigde Staten, maar qua taalgebruik doet Canada toch vooral met de VS mee. Dus bestonden aanvankelijk de twee datumvolgordes naast elkaar.

Vervolgens heeft de Canadese overheid geprobeerd eenheid te scheppen door te bepalen dat het jaar voorop moet, zoals de Chinezen doen. Met als conclusie dat nu alledrie de systemen naast elkaar bestaan en niemand meer weet wat nu echt de bedoeling is.

Grappige plaatjes

Dat die Amerikaanse volgorde maar raar is, dat vinden meer mensen. Er bestaan dan ook behoorlijk wat grapjes over.

Bron: xkcd

Tips&Tricks Tuesday

Elke dinsdag is het Tips&Tricks Tuesday op hoezegjeinhetEngels.nl. De naam zegt het al, ik geef dan een tip over taal of cultuur voor Nederlandstaligen die Engels schrijven en/of spreken.

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Bron foto’s: kalendertje: flickr.com/photos/plenty, CC BY-SA 2.0, huilende Canadees: Pexels, Yan Krukov

Hoe zeg je “betaalrekening” in het Engels?

Wat is een betaalrekening?

Je betaalrekening is je bankrekening waar je dagelijks of wekelijks geld op en afboekt. Als je in de supermarkt pint dan komt het geld van je betaalrekening af. In België heet het een zichtrekening. Andere termen zijn rekening-courant of lopende rekening.

Tegenover de betaalrekening staat de spaarrekening, daar staat het geld “stil”, je zet er misschien maandelijks wat op en haalt het er af en toe af als je wat nodig hebt.

Wat is het probleem?

Verschillende Engelstalige gebieden hebben verschillende woorden voor dit soort rekening, en zelfs binnen die gebieden kan het zijn dat de ene (soort) bank een andere term hanteert dan de andere.

Hoe vertaal je “betaalrekening” het beste naar het Engels?

In Amerika heet een betaalrekening meestal een “checking account” en in de UK heet hij meestal “current account“.

Wikipedia geeft als overkoepelende term het duidelijkere “transaction account“, maar ik vind het Australische “everyday account” ook wel mooi als term die men makkelijk begrijpt. Ik zag ook ergens “everyday transaction account“, dan heb je ze allebei.

Basic bank account for day-to-day banking” is een mooie omschrijving.

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: flickr.com/photos/skyfire (cropped)

Hoe spreek ik dit Engelse woord uit? Zoek het hier op (en hier niet).

And now let’s look at the revenoo-ee split

Als je een geschreven woord tegenkomt in een Engelse tekst, en je weet niet hoe je hem uit moet spreken, en je hebt niet toevallig een specialist voor je neus zitten, dan zul je het moeten opzoeken.

Tip 1: kijk in een gerenommeerd online woordenboek

Online woordenboeken hebben tegenwoordig bij elk woord een luidsprekertje staan zodat je kunt luisteren hoe het woord wordt uitgesproken.

Er is veel te kiezen in online woordenboekland. Als je puur geïnteresseerd bent in uitspraak raad ik de Oxford Learner’s Dictionary aan, want die heeft mooie audio-fragmenten en geeft zowel de Britse als Amerikaanse uitspraak. Zo ontdek je dat je voor “revenue” kunt kiezen uit “reve-new” (Brits) of “reve-noo” (Amerikaans).

Wil je naast de uitspraak ook een uitgebreide bespreking van het woord dan verwijs ik naar mijn favoriete online woordenboek, Collins. Die geeft ook zowel de Britse (bovenaan) als de Amerikaanse uitspraak (iets naar beneden scrollen), en geeft ook de uitspraak voor alle voorbeeldzinnen.

Andere woordenboeken zijn bijvoorbeeld Cambridge en Longman, die geven ook de UK en US uitspraak, of MacMillan (alleen UK). Ik vind de audio bij deze woordenboeken net iets minder, of ze hebben wat minder woorden, maar dat is muggenziften.

Tip 2: gebruik YouGlish

YouGlish is een hele slimme site die YouTube filmpjes doorzoekt en precies het woord vindt dat je moet hebben. Je kunt filteren op Amerikaans, Brits én Australisch Engels.

Het voordeel van YouGlish is dat je hoort hoe échte mensen het woord uitspreken terwijl ze normaal aan het praten zijn. Ik vind YouGlish geweldig en raad het iedereen aan.

3. Negeer YouTube links

Als je in Google zoekt op bijvoorbeeld “logophile, pronunciation” dan krijg je korte filmpjes op YouTube zoals in het plaatje hiernaast.

Deze filmpjes zijn door amateurs gemaakt om geld te verdienen en geven erg vaak de verkeerde uitspraak! Daar komt bij dat je vaak reclame moet uitzitten, en als je pech hebt ook nog gezwets in het filmpje zelf. Niet gebruiken, dus.

4. Negeer sites als howtopronounce.com

Howtopronounce.com is een crowdsourcing site waar mensen hun uitspraak kunnen uploaden en anderen dan weer kunnen stemmen op of het klopt of niet. Theoretisch zou dat moeten werken, als er maar genoeg mensen meedoen, maar in de praktijk kom ik op deze site enorm vaak onzin tegen.

Ook niet gerenommeerde online woordenboeken, zoals thefreedictionary.com, bab.la, glosbe, leveren maar matige kwaliteit.

Bonus: deze online woordenboeken vind ik minder geschikt

Véél minder erg dan die YouTube filmpjes en howtopronounce.com, maar voor de volledigheid wil ik ook de andere grote online woordenboeken even noemen, want dat is tenslotte ook uitspraakreferentiemateriaal.

Dictionary.com (van Random House) en Merriam-Webster geven alleen de Amerikaanse uitspraak, lexico.com (van Oxford) geeft alleen de Britse. Dat is in principe niet zo erg, maar ze geven niet duidelijk aan met welke van de twee je te maken hebt, en dat vind ik stom.

De Google definitie (de eerste hit als je bijvoorbeeld op “logophile definition” zoekt en die meestal uit een goede bron komt) geeft bij mij alleen de Britse uitspraak, zonder aan te geven dat dat zo is. Dat ligt waarschijnlijk aan locatie en instellingen, maar ik vind het ook stom. Het zou altijd duidelijk moeten zijn met welke variant van het Engels je te maken hebt.

Tips&Tricks Tuesday

Elke dinsdag is het Tips&Tricks Tuesday op hoezegjeinhetEngels.nl. De naam zegt het al, ik geef dan een tip over taal of cultuur voor Nederlandstaligen die Engels schrijven en/of spreken.

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Photo by Pavel Danilyuk: https://www.pexels.com/photo/a-woman-presenting-charts-on-projector-screen-8761527/

Tips&Tricks Tuesday: Amerikaans of Brits Engels, welke kies je?

Naarmate de globalisering toeneemt wordt ons Engels steeds internationaler. Toch moet iedereen die een serieuze Engelse tekst schrijft een keus maken tussen Amerikaanse en Britse spelling. Waarom dat zo is en waarom het beter is om niet bijvoorbeeld Australisch Engels te kiezen, lees je hier.

Maar hoe maak je die keus?

Heeft je bedrijf al eerder Engelstalige teksten gepubliceerd? Waren die in Amerikaans Engels of Brits Engels?

Je bedrijf heeft wellicht een Engelstalig blog of Engelstalige nieuwsbrief. Dat zijn regelmatige Engelse teksten en dat betekent dat er al eens iemand een keus heeft gemaakt. Het is goed om bij die keuze te blijven.

De persoon die het weet is jullie (oude) vertaler, tekstschrijver of content manager. Als die persoon niet beschikbaar is, dan kun je even naar een lap tekst kijken of er Amerikaanse of Britse spelling is gebruikt. Hoe je dat doet, lees je hier.

Heeft je bedrijf geen Engelstalige teksten? Zeker weten? Denk bijvoorbeeld aan de Engelse vertaling van de autoreply, de email die verstuurd wordt als iemand niet aanwezig is, of andere standaard Engelse emails die in het bedrijf rondzweven.

Welke kies je als er geen precedent is?

Misschien waren er geen oude teksten zijn om naar te kijken, of je hebt naar oude teksten gekeken maar die bleken soms Brits, soms Amerikaans Engels te zijn (komt vaak voor!).

Dan zul je moeten kiezen. Hieronder een paar punten die je in overweging kunt nemen.

Wat voor Engels schrijf je van nature?

Als jij of je collega’s zelf Engels gaan schrijven, dan is het handig om te kijken wat voor Engels je van nature schrijft.

Schrijf je het Engels dat je vroeger op school hebt geleerd? Dat is vrijwel zeker Brits Engels geweest. Tegenwoordig wordt in de Engelse les meer aandacht geschonken aan andere vormen van Engels, en komen Amerikaanse spelling en woorden ook aan bod, maar de tendens is zelfs nu nog dat de meeste scholen primair op Brits Engels inzetten1.

Was je op school niet zo’n ster in Engels, en heb je vooral Engels geleerd van TV, gamen of Internet? Dan is je Engels waarschijnlijk wat Amerikaanser.

Je vindt hier een oefening om te testen welk Engels je van nature prefereert, voor de mensen die echt geen idee hebben.

Wat is je doelgroep?

Schrijf je uitsluitend voor Amerikanen, dan kies je natuurlijk Amerikaans Engels. Schrijf je voor Britten, dan Brits.

Maar voor de meeste Nederlanders geldt dat hun Engelstalige teksten voor een internationale doelgroep bestemd zijn, en welke vorm kies je dan?

Hoe oud is je doelgroep?

De volgende uitspraak zal bij een aantal Engelstaligen kritiek opwekken, want de realiteit is genuanceerder, maar toch even héél kort door de bocht:

Is je doelgroep jong en hip? Kies dan Amerikaans Engels. Denk aan festivals, cafés, influencers, maar ook IT-, marketing- en designbedrijven kiezen vaak voor Amerikaans Engels.

Is je doelgroep degelijk en wat ouder (boven de 40)? Kies dan Brits Engels. Zeker in Europa hebben de wat oudere mensen Brits Engels op school geleerd, en veel mensen vinden dat het “correctere” Engels. (Wat niet waar is, maar het wordt wel gedacht.)

Waar woont je doelgroep?

Bij twijfel kun je nog naar de locatie kijken. Zoals hierboven genoemd hebben Europeanen op school vooral Brits Engels geleerd, dus als je markt in Europa ligt en weinig erbuiten, dan is Brits Engels nog altijd aan te raden.

Als de UK een belangrijk deel van je markt is, dan is dat ook een reden om te kiezen voor Brits Engels, want daar wonen (helaas) aardig wat mensen die het op zal vallen dat er Amerikaans Engels wordt gebruikt en die dat stom vinden. Ook hier weer, dat zijn vooral de wat oudere mensen.

Amerikaans wordt de nieuwe standaard (en dat is okee)

Is je markt wereldwijd? Dan is Amerikaans Engels aan te raden, want procentueel is dat het grotere Engels. Azië en Zuid-Amerika leren over het algemeen Amerikaans Engels op school, in Afrika is het een mix, en Australië en Nieuw Zeeland zijn ook prima gewend aan Amerikaans Engels, ook al is hun eigen spelling overwegend Brits.

Ook in Nederland zie je een verschuiving naar Amerikaans Engels. Nederlanders hebben ook steeds vaker een Amerikaans accent als ze Engels spreken, wat ze ook beter ligt, vind ik. Dus ook al ben ik zelf Brits: er zijn heel veel redenen om voor Amerikaans Engels te kiezen.

Succes!

Succes met de keuze. Heb je nog vragen, of weet je een argument dat ik niet heb genoemd? Laat het me dan weten in de comments!

Tips&Tricks Tuesday

Elke dinsdag is het Tips&Tricks Tuesday op hoezegjeinhetEngels.nl. De naam zegt het al, ik geef dan een tip over taal of cultuur voor Nederlandstaligen die Engels schrijven en/of spreken.

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

1 – ik heb dit nagevraagd in een Facebookgroep met Engels docenten in Nederland en België. Geen heel wetenschappelijk onderzoek, maar ik denk dat ik dit toch zo kan stellen.

Bron foto: zelfgemaakt, vrij te gebruiken, wel graag met vermelding naar deze site. Die boeken zijn nog van mijn studie en zijn intussen heel erg oud. Ricky Martin was toen blijkbaar het summum van de Amerikaanse cultuur 😉