Hoe zeg je “folder” in het Engels?

Nederlands: folders / Engels: brochures/ leaflets
Nederlands: (reclame)folder / Engels: (advertising) brochure, (sales) catalogue (UK), (sales) catalog (US)

Het woord “folder” komt uit het Engels, maar betekent in het Engels niet hetzelfde. Wij Nederlanders hebben het overgenomen uit het Engels om “vouwbaar boekje” te betekenen (neem ik aan, tenminste), maar de Engelsen zelf gebruiken deze betekenis niet.

In het Nederlands is een folder een goedkoop boekje met reclame of informatie. In het Engels heet zoiets een “brochure” (meestal wat groter en met meerdere pagina’s) of een “leaflet” (meestal wat kleiner en met maar één of twee pagina’s). Gaat het om een reclamefolder met producten dan zeggen Engelstaligen vaak “catalog” (US) of “catalogue” (UK).

Vraag je een Engelstalige om een “folder” dan zullen ze met een map aan komen zetten. Net als ons woord “map” wordt het woord “folder” in het Engels ook gebruikt om te verwijzen naar een map met computerbestanden.

Nederlands: map / Engels: folder
Nederlands: map / Engels: folder

NB. Een multomap is “ringbinder”, en niet “folder”. Voordat iemand dat verkeerd gebruikt en ze mij de schuld geven 😉

False Friend Friday

Elke vrijdag is het op deze site “False Friend Friday”. Zelfs als je erg goed Engels spreekt, zijn valse vrienden goed om in de gaten te houden, want als je zo’n woord fout vertaalt, heb je het vaak zelf niet in de gaten terwijl je toehoorder zich achter de oren krabt. Vandaar dat ik er zoveel stukjes over schrijf!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bronnen foto’s: Toeristenfolders: flickr.com/photos/peretzpup (cropped), CC BY-SA 2.0 / mappen: flickr.com/photos/rexroof, CC BY 2.0, folder PC: Wikimedia

Hoe zeg je “oldtimer” in het Engels?

Nederlands: oldtimer / Engels: classic car

Ik dacht dat ik al een artikeltje had geschreven over dit mooie nep-Engelse woord maar het blijkt niet zo te zijn. Tijd om dat te rectificeren!

Wat is een “oldtimer”?

In het Nederlands gebruiken we het nep-Engelse woord “oldtimer” om te verwijzen naar een auto, bromfiets of motorfiets die al meer dan 30 jaar niet meer gemaakt wordt.

Je hebt ook “youngtimer“. Dat is niet, zoals ik eerst even dacht, een gloednieuw voertuig, maar een auto die wel oud en bijzonder is, maar nog niet oud genoeg om een oldtimer te zijn.

Wat is het probleem?

Het woord “oldtimer” is een pseudoleenwoord. Als je het gebruikt in gesprek met een Engelstalige dan gaan ze je waarschijnlijk raar aankijken.

Nederlands: oude man / Engels: old-timer (VS), old man (UK)

In Amerika betekent “old-timer” een oud mens, meestal een oude man. Het woord kan neutraal zijn, maar kan ook negatief worden gebruikt “Shut up, old-timer, you don’t even know what the internet is.” Het is eigenlijk het woord voor “boomer” dat boomers gebruiken voor mensen die nog ouder zijn 😉

Let wel op dat dit echt informeel Amerikaans is. Veel Engelstaligen zullen het woord gewoon überhaupt niet kennen. Zonder verdere context zullen ze denken aan iemand die ergens veel tijd heeft doorgebracht “He’s an old-timer at this office, he’s been here since the nineties!“, maar dit is niet erg gangbaar Engels.

Hoe vertaal je “oldtimer” het beste naar het Engels?

Het gebruikelijke Engels voor “oldtimer” is “vintage car“, “antique car” of “classic car“.

Heb je met echte kenners te maken, dan kan het belangrijk zijn welk woord je kiest. Helaas hebben niet alle kenners dezelfde terminologie. Na een beetje googlen lijkt het erop dat “vintage car” een auto is die gemaakt is tussen 1919 en 1930. Een “antique car” is ouder dan 45 jaar en een “classic car” is ouder dan 20 jaar. Maar dit kan dus ook anders begrepen worden, dus vraag het even aan je gesprekspartner, anders hebben jullie het misschien over heel iets anders!

(Hoe je “youngtimer” in het Engels dan noemt, weet ik niet zo goed. Ik zou zeggen: “collectible car“? Heeft iemand een betere vertaling, ik hoor het graag in de comments!)

Zeg Heddwen, mijn Google-foo/ docent/ Engelstalige vriend zegt dat “oldtimer” wél een Engels woord is voor een oude auto

Daar kunnen drie verschillende redenen voor zijn:

Reden 1: het internet zit vol met Nederlanders (en Duitsers!)

“Oldtimer” is niet alleen in Nederland een pseudoleenwoord. Ook de Duitsers zeggen “oldtimer”. Dus krijg je veel foto’s online van oldtimers met Engelse teksten erbij, maar die zijn dus geschreven door een Duitser of Nederlander.

Reden 2: leraren maken ook fouten

“Oldtimer” klinkt als een prima Engels woord voor een oude auto, dus docenten Engels én Engelstaligen die al een hele poos in Nederland (of Duitsland) wonen, gaan ervan uit dat het een Engels woord is en gebruiken het ook zo. “Beamer” heeft ditzelfde probleem.

Reden 3: Engelstaligen zijn beleefd

Stel, je rijdt in Amerika rond in een gehuurde oldtimer en je zegt tegen de mensen waar je op bezoek bent “I rented an old-timer”. Dan verstaan die Amerikanen dus “ik heb een oude man gehuurd”.

Die denken dus dat je die auto liefdevol “oude man” noemt en zullen dat waarschijnlijk leuk en aandoenlijk vinden. Misschien nemen ze de benaming zelfs van je over. Of ze hebben geen verstand van oude auto’s en nemen van je aan dat zo’n auto “oldtimer” wordt genoemd.

Hoe dan ook zullen ze je niet verbeteren (Engelstaligen zijn sowieso niet zo van het verbeteren). Dus dan denk jij dat je het juiste woord hebt gebruikt terwijl het niet zo is.

False Friend Friday

Elke vrijdag is het op deze site “False Friend Friday”. Zelfs als je erg goed Engels spreekt, zijn valse vrienden goed om in de gaten te houden, want als je zo’n woord fout vertaalt, heb je het vaak zelf niet in de gaten terwijl je toehoorder zich achter de oren krabt. Vandaar dat ik er zoveel stukjes over schrijf!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: auto: flickr.com/photos/sebilden, CC BY 2.0, oude man: juan mendez, Pexels

Hoe zeg je “hometrainer” in het Engels?

Nederlands: hometrainer / Engels: exercise bike

Ik heb er weer eentje gevonden, een Engelsklinkend Nederlands woord dat geen Engels is!

Wat in Nederland een “hometrainer” wordt genoemd heet in gangbaar Engels een “exercise bike” of, als het er zo eentje is voor spinning, een “spinning bike“.

Volgens Wikipedia is de officiële term “stationary bicycle (= stilstaande fiets) – dat is een duidelijke term die de meeste native speakers wel zullen begrijpen, maar ik vind het niet echt een woord voor een praatje met de buurman.

Welke vertalingen vind ik niet zo goed?

Wikipedia geeft ook nog “exercycle”; dit is een oude term uit de jaren ’50 die nu vooral lachwekkend overkomt.

Een “ergometer” is in het Engels een fitnessapparaat waarbij je hartslag enzo wordt gemeten, maar niet per se een hometrainer. Kan ook een loopband zijn, of iets dergelijks.

Maar wat is een “home trainer” in het Engels dan wel?

Een “home trainer” heeft in het Engels geen duidelijke betekenis. Ik zou denken aan een “personal trainer”, een mens dus, die bij je thuis komt.

Geen Engelstalige zal je begrijpen als je “home trainer” zegt om te verwijzen naar een nepfiets om op te sporten.

Wat een Engelstalige zou denken bij “home trainer”

False Friend Friday

Elke vrijdag is het op deze site “False Friend Friday”. Zelfs als je erg goed Engels spreekt, zijn valse vrienden goed om in de gaten te houden, want als je zo’n woord fout vertaalt, heb je het vaak zelf niet in de gaten terwijl je toehoorder zich achter de oren krabt. Vandaar dat ik er zoveel stukjes over schrijf!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto’s: hometrainer: flickr.com/photos/judemasti, CC BY 2.0, thuistrainer: Andres Ayrton, Pexels

Hoe zeg je “container” in het Engels?

Nederlands: (afval)container / Engels: wheelie bin (UK, Aus e.a.), trash can (VS, CAN)

Ik heb er weer één bedacht, een Engelsklinkend woord dat je niet zomaar in het Engels kunt gebruiken.

Een afvalcontainer is in het Amerikaans Engels een “trash can” of “garbage can“. Dat is in het algemeen hun woord voor een vuilnisbak, om het te specificeren kun je iets zeggen als “wheeled outdoor trash can” of “outdoor trash can“. Sowieso zeggen Amerikanen vaak iets als “throw it in the garbage outside”, zonder de container specifiek te benoemen. Op TV hoor je ook regelmatig “dumpster”, maar die is een stuk groter.

Voor Britten, Australiërs etc is het woord “can” verwarrend omdat ze dan iets verwachten dat uit metaal gemaakt is en rond is, zoals een blik. Aan de andere kant, iedereen die weleens Amerikaanse TV en films heeft gekeken weet wel dat “trash can” de plek is waar je iets weggooit, dus erg veel verwarring zal het niet veroorzaken.

De Amerikanen vinden dan weer de term “wheelie bin” behoorlijk lachwekkend, omdat dat “ie” klinkt als kindertaal. Bovendien is voor Amerikanen een “bin” eerder een plastic opslagbak dan een vuilnisbak. Toch is dit de meest gangbare term in de rest van de Engelstalige wereld. In Australië is het zelfs een tijdje een trend geweest om er luidsprekers in te monteren, een “wheelie bin sound system”, heet dat dan.

Op zoek naar een internationale term kwam ik erachter dat de officiële term in Amerika voor een afvalbak die je aan de straat zet curbside container” is. Met wieltjes wordt het dan “curbside cart container“. Ook in de UK wordt op hele specialistische websites van “waste container” gesproken.

Aha, dus toch “container”, Heddwen! Met je false friend!

Toch blijf ik het een false friend vinden. In de omgangstaal noemt namelijk niemand het een “container”. Maar als je op zoek bent naar een internationale term is “wheeled waste container” als professioneel klinkende term misschien de beste optie.

Ik ben er nog steeds niet erg blij mee. Ten eerste klinkt het voor mij alsof je het afval gaat bewaren in plaats van weggooien, ten tweede is het absoluut geen term die mensen in het dagelijks leven zouden gebruiken. Maar een goede andere optie voor het bin (uk) / can (us) probleem is er bij mijn weten niet. Ik sta voor andere suggesties open!

“Container” is overigens wel gewoon “container” in het Engels als je het hebt over zo’n transportcontainer.

Nederlands: (transport)container / Engels: (shipping) container

False friend

Als je in het Engels het woord “container” gebruikt in dagelijkse taal, dan zal een Engelstalige naar mijn mening denken aan een plastic Tupperware bakje of andersoortig verpakking, en niet aan een vuilnisbak. Toch een echte valse vriend, dus!

Nederlands: (plastic) bak / Engels: container (currently containing a cat)

False Friend Friday

Elke vrijdag is het op deze site “False Friend Friday”. Zelfs als je erg goed Engels spreekt, zijn valse vrienden goed om in de gaten te houden, want als je zo’n woord fout vertaalt, heb je het vaak zelf niet in de gaten terwijl je toehoorder zich achter de oren krabt. Vandaar dat ik er zoveel stukjes over schrijf!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bronnen foto’s: afvalcontainer: flickr.com/photos/ashkyd, CC BY 2.0 / scheepscontainers: flickr.com/photos/45131642@N00, CC BY 2.0 / kat in bak: flickr.com/photos/gerriet, CC BY 2.0

Hoe zeg je “blog” in het Engels?

Nederlands: blog / Engels: blog

Uhm, wat, Heddwen? Hoe zeg je “blog” in het Engels? Ik weet dat je graag Engelsklinkende instinkers bespreekt, maar “blog” is toch gewoon “blog”?

Nee dus. Oh, lieve lezer, “blog” gaat voor Nederlanders regelmatig fout, en dat hebben jullie met z’n allen collectief niet in de gaten, dus ik ga het hierbij even uitleggen:

In het Nederlands is het zo gegroeid dat het woord “blog” kan verwijzen naar een hele website, zoals de website waar je nu bent beland, bijvoorbeeld. Maar het kan ook verwijzen naar één artikel uit een blog, zoals dit artikel dat je nu leest.

In het Engels kan dat tweede niet. “Blog” verwijst naar een website, of in ieder geval naar een collectie artikelen, NIET naar één artikel. Als je in het Engels dus zegt “read our blogs here”, dan verwacht de bezoeker een overzicht van verschillende websites.

Het correcte woord als je verwijst naar een artikel is in het Engels “blog post” of, als je wat journalistieker wil overkomen, “(blog) article“.

Nederlands: blog / Engels: blog post

False Friend Friday

Elke vrijdag is het op deze site “False Friend Friday”. Zelfs als je erg goed Engels spreekt, zijn valse vrienden goed om in de gaten te houden, want als je zo’n woord fout vertaalt, heb je het vaak zelf niet in de gaten terwijl je toehoorder zich achter de oren krabt. Vandaar dat ik er zoveel stukjes over schrijf!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Hoe zeg je “grillen” in het Engels?

In de categorie “verrassende false friends” hebben we “to grill”, die alleen in bepaalde omstandigheden hetzelfde betekent als het Nederlandse “grillen”.

Ik laat de plaatjes eerst maar even het werk doen:

Nederlands: grillen / Engels: to grill (UK), to broil (US)
Nederlands: grillen, barbecueën / Engels: to grill (US), to barbecue (UK & US)
Nederlands: grillen / Engels: to grill (UK & US)

Zoals je kunt zien is er onenigheid tussen Britten en Amerikanen over het woord “to grill“. Voor een Brit is “to grill” als de hitte van boven komt, terwijl dat voor een Amerikaan “to broil” heet. Komt de hitte van onder dan is het voor een Amerikaan “to grill” maar voor een Brit weer niet, die noemen het alleen “to barbecue“.

Dit weten veel Engelstaligen niet, dus het kan best weleens tot verwarring leiden. Schrijf je voor een internationaal publiek, maak dan even extra duidelijk wat je bedoelt “for the last three minutes you can grill the casserole to make the cheese melt on top (that’s broiling if you are from the US!)”

Ik ben zelf Brits en heb dit verschil pas kortgeleden geleerd. In Amerikaanse films en series kwam weleens het woord “to broil” voorbij en ik hoorde daar altijd het woord “to boil” in, waardoor ik dacht dat het waarschijnlijk iets was als pocheren. Ik vroeg me al af waarom ze dat zo vaak deden, die Amerikanen…

Zo’n grillpan als op het laatste plaatje is trouwens wat minder bekend in de Engelstalige wereld. Wat zij dan weer hebben is een “griddle”. Als je ooit een Amerikaanse TV-serie hebt gezien waar “burgers geflipt” worden (ah, The Gilmore Girls, jeugdsentiment!) dan weet je wat ik bedoel. Van die dikke “breakfast pancakes” maken ze er ook op. In dat geval spreken ze niet van grillen, maar van “to cook on a griddle“. Een grillpan (met ribbels) is dan weer alleen in de UK een “griddle”.

Nederlands: grillen (???) / Engels: to cook on a griddle

False Friend Friday

Elke vrijdag is het op deze site “False Friend Friday”. Zelfs als je erg goed Engels spreekt, zijn valse vrienden goed om in de gaten te houden, want als je zo’n woord fout vertaalt, heb je het vaak zelf niet in de gaten terwijl je toehoorder zich achter de oren krabt. Vandaar dat ik er zoveel stukjes over schrijf!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Foto gasoven: flickr.com/photos/lumachrome, CC BY-SA 2.0/ barbecue: flickr.com/photos/neeta_lind, CC BY 2.0 / grilpan: flickr.com/photos/rjw1, CC BY-SA 2.0, American pancakes: flickr.com/photos/dvortygirl, CC BY-SA 2.0

Alle tot nu toe besproken false friends op alfabet

Een Valse vriend: lijkt best op wat je bedoelt, toch een heel ander effect als je hem gebruikt!

Je denkt dat je het juiste Engelse woord te pakken hebt, maar helaas is dat niet zo… Het is een valse vriend.

Hieronder alle false friends die ik al besproken heb op alfabet. Ik zal deze lijst om de zoveel weken telkens updaten.

Het ligt vrijwel altijd genuanceerder dan ik het hieronder presenteer, dus voordat je boos wordt: klik op het eerste woord voor het artikel, lees dat artikel, en besluit dan pas of je het met me eens bent of niet. (En zo niet: laat vooral een commentaar achter!)

achterkant – back (niet backside)

adequaat – appropriate (niet adequate)

agenda – planner (niet agenda)

airtrampoline – jumping pillow (niet air trampoline)

animatie – entertainment team (niet animation)

atletiek – track and field (niet athletics)

beamer – projector (niet beamer)

Beste relatie, – Dear business associate, (niet Dear relation,)

biljoen – trillion (niet billion)

biologisch – organic (niet biological)

box – playpen (niet box)

brutaal – rude (niet brutal)

bundel – plan (niet bundle)

bureau – desk (niet bureau)

burger – citizen (niet burger)

cake – pound cake (niet cake)

camping – campsite (niet camping)

chance – luck (niet chance)

college – lecture (niet college)

concurrentie – competition (niet concorrence)

data – dates (niet data)

defect – defective (niet defect)

directie – management (niet direction)

dramatisch – tragic (niet dramatic)

fabriek – factory (niet fabric)

fanatiek – enthusiastic (niet fanatical)

fitnessen – to work out (niet to fitness)

formulier – form (niet formula)

fotograaf – photographer (niet photograph)

fout – wrong (niet false)

gas – natural gas (niet gas)

geniaal – brilliant (niet genial)

globaal – general (niet global)

gum – eraser (niet gum)

gunfactor – likeability factor (niet gun factor)

hernia – slipped disk (niet hernia)

hogeschool – college (niet high school)

kleine kaart – lunch menu (niet small menu)

klooster – monastery (niet cloister)

knop – button (niet knob)

loon – salary (niet loan)

merk – brand (niet mark)

middag – afternoon (niet midday)

middeleeuws – medieval (niet middle aged)

neef – cousin (niet nephew)

nicht – cousin (niet niece)

novelle – story (niet novel)

occasion – used car (niet occasion)

ondernemer – entrepreneur (niet undertaker)

zich oriënteren – to consider options (niet to orient oneself)

overzicht – overview (niet oversight)

overzien – grasp (niet oversee)

parking – car park (niet parking)

partytent – pop-up gazebo (niet party tent)

planning – schedule (niet planning)

punt – full stop/period (niet point)

rode draad – recurring theme (niet red thread)

schema – diagram (niet scheme)

slipper – slide sandal (niet slipper)

smoking – tuxedo (niet smoking)

solliciteren – to apply for a job (niet to sollicit)

staafmixer – hand blender (niet hand mixer)

stage – traineeship (niet stage)

stroom – power (niet stream)

succes – good luck (niet success)

terras – outdoor seating (niet terrace)

tie-wrap – cable tie (niet tie wrap)

touringcar – bus (niet touring car)

traject – roadmap (niet trajectory)

vals – mean (niet false)

voetbal – soccer (niet football)

warenhuis – department store (niet warehouse)

waterrat – water lover (niet water rat)

wokken – to stir fry (niet to wok)

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Bron foto: flickr.com/photos/bpprice, CC BY 2.0

Hoe zeg je “concurrentie” in het Engels?

Nederlands: concurrenten / Engels: competitors

Wat betekent “concurrentie”?

Als twee of meer bedrijven hetzelfde doen, en klanten dus kunnen kiezen, dan zijn het concurrenten. Jumbo en Albert Heijn zijn concurrenten, CoolBlue en Mediamarkt, de Efteling en Bobbejaanland, etc etc. Concurrenten “vechten” met elkaar om klanten te krijgen, bijvoorbeeld door leukere reclame te maken of de prijzen te verlagen.

Je kunt concurrentie ook breder gebruiken. “Pas op Jan, je hebt concurrentie, die gozer is met je vriendin aan het flirten!”

Wat is het probleem?

“Concurrentie” is een false friend met het Engelse “concurrence”, maar dat betekent iets heel anders. “Concurrence” is als twee dingen tegelijk gebeuren, bijvoorbeeld: “What a remarkable concurrence of events!” (Wat een bijzondere samenloop van gebeurtenissen.) Het wordt ook vaak gebruikt als mensen het met elkaar eens zijn (omdat hun meningen tegelijk gebeuren, zeg maar). “There is a concurrence (of opinion) that this programme should be cancelled.” (Er is een overeenstemming dat het programma geschrapt moet worden.)

Hoe vertaal je “concurrentie” het beste naar het Engels?

De juiste vertaling van concurrentie is “competition” (het concurreren) of “competitor” (de concurrent). Bijvoorbeeld “Jumbo and Albert Heijn are competitors.” of “Watch out Jan, you’ve got competition, that goy’s flirting with your girlfriend.”

False Friend Friday

Elke vrijdag is het op deze site “False Friend Friday”. Zelfs als je erg goed Engels spreekt, zijn valse vrienden goed om in de gaten te houden, want als je zo’n woord fout vertaalt, heb je het vaak zelf niet in de gaten terwijl je toehoorder zich achter de oren krabt. Vandaar dat ik er zoveel stukjes over schrijf!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: flickr.com/photos/adactio, CC BY 2.0

Hoe zeg je “schema” in het Engels?

Het Nederlandse woord “schema” is in het Engels nooit “scheme”, maar ze liggen wel dicht bij elkaar qua betekenis waardoor deze false friend wat lastig uit te leggen is. Ik ga toch maar eens een poging doen.

Betekenis 1: een schematisch overzicht

Nederlands: schema / Engels : diagram, chart

In de meeste gevallen is de vertaling “diagram“. Met pijltjes, streepjes en vakjes wordt schematisch duidelijk gemaakt hoe iets werkt of in elkaar zit. Sommige Engelstaligen gebruiken dan ook wel het woord “chart“, wat meestal “grafiek” betekent, maar ook wel een schema kan zijn. Wikipedia geeft een mooi overzicht van mogelijke “charts”.

Nederlands: (stroom)schema, beslisboom / Engels: flow chart
(Bron: xkcd)

Betekenis 2: de planning

Als je in het Nederlands zegt “we liggen nog op schema” dan heb je het over de planning. Daarover heb ik eerder al een heel stuk geschreven. Het Engels is in dit geval “we’re still on schedule“.

Maar wat betekent “scheme” dan wel?

Een “scheme” is in het Brits Engels een regeling vanuit de overheid. “Pension scheme” is een pensioenregeling, bijvoorbeeld.

De betekenis die in Amerika het meest wordt gebruikt is die van een lange-termijnplan. “Sustainability scheme” is een duurzaamheidsplan en “get-rich-quick scheme” is een programma om snel rijk te worden. Vaak zit er een negatieve klank aan, een andere vertaling voor “scheme” is dan ook een “list”.

George concocted a scheme to slowly poison his mother.

Hier ontstaat de verwarring, want om een plan duidelijk te maken kun je natuurlijk best een schema tekenen. Maar het woord “scheme” verwijst dan naar het plan en niet naar de tekening zelf. Heel officieel zou je dan in het Engels moeten zeggen “look, this is a diagram of the scheme” maar ze zeggen natuurlijk vaak “look, this is the scheme”.

Dit is overigens ook het geval bij de mogelijke vertaling “model“. Van een model, bijvoorbeeld een economisch model, kun je best een tekening maken, dan heb je dus “a diagram of the model”. Zelfde verhaal.

Maar in het woordenboek vind ik wel scheme = schema

Ja, dat vind ik dus ook verwarrend. In Linguee staat bijvoorbeeld dit:

Voor mijn taalgevoel betekenen deze twee zinnen iets anders. In de Nederlandse zin is het schema een tijdsplan, in de Engelse zin is het woord “schema” een lange-termijn plan met een bepaald doel, maar gaat het niet om wat de werker van uur tot uur of van dag tot dag doet.

In Collins staat dit

Ik kan alleen maar zeggen dat ík het woord “scheme” zo niet ken. Ik ben extra nog een Engels corpus ingedoken, en daar zie ik mezelf bevestigd. De woordenboekmakers zullen het niet zelf bedacht hebben, maar dit gebruik is volgens mij zo zeldzaam dat ik Nederlanders ten zeerste aanraad om bij de vertaling “scheme” voor “schema” weg te blijven.

Ik weet het niet hoor, als iemand er andere een mening over heeft, hoor ik het graag!

False Friend Friday

Elke vrijdag is het op deze site “False Friend Friday”. Zelfs als je erg goed Engels spreekt, zijn valse vrienden goed om in de gaten te houden, want als je zo’n woord fout vertaalt, heb je het vaak zelf niet in de gaten terwijl je toehoorder zich achter de oren krabt. Vandaar dat ik er zoveel stukjes over schrijf!

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron groen schema: flickr.com/photos/9226582@N02, CC BY-SA 2.0 /

Hoe zeg je “terras” in het Engels?

Ik kreeg een email van collegavertaler Miles dat het hem was opgevallen dat ik het woord “terras” nog niet besproken had, terwijl dat echt een enorme instinker is. En hij had helemaal gelijk, “terras” staat al een tijd op mijn lijstje van woorden om te bespreken.

Wat is een terras?

Ik wil het hebben over een terras in de zin van een groep tafels en stoelen bij een restaurant of kroeg. Dit dus: 

Wat is er moeilijk aan de vertaling van “terras” naar het Engels? 

Het probleem is dat je in het Engels best kunt zeggen “drinks are served on the terrace”, en je hebt in Engelstalige landen ook bordjes bij café’s die adverteren met een “terrace” waarbij ze schijnbaar precies hetzelfde bedoelen als een “terras”. Maar toch is dat niet zo….

Een “terrace” is geen terras, en ik ga je hieronder uitleggen waarom, met behulp van heel veel plaatjes. 

Eerste plaatje. Dit is een “terrace”. Volgens het woordenboek “a level paved area next to a building” 

Hieronder zie een terras op een “terrace”. De tafels en stoelen staan op een apart stenen stuk dat duidelijk bij de kroeg hoort. Die kroeg zal dus ook adverteren met iets als “we have a lovely terrace”. 

Zoals onderstaande Engelse kroeg ook doet.

Als je het hele plaatje ziet, zie je dat ze geen terras hebben in Nederlandse zin – ze hebben het over een binnenplaats. Vertaald staat hieronder dus “spelletjes, snacks en een binnenplaats in de open lucht”. 

Het terras hieronder staat niet op een “terrace”, want er liggen geen tegels. 

En dit terras hieronder staat óók niet op een “terrace”, want hier staan de tafels en stoelen op de stoep. Een Engelsman zal het verwarrend vinden als je het plaatje hieronder een “terrace” zou noemen.

En zeg je iets als: “We had a lovely holiday, there were so many great terraces!” dan denkt de Engelstalige dit:

Hoe vertaal je “terras” het beste naar het Engels?

Ik hoop dat ik duidelijk heb kunnen maken dat de vertaling “terrace” voor “terras” alleen juist is als je het hebt over 1) een betegeld stuk grond dat bij een gebouw hoort, of 2) een vlak stukje landbouwgrond op een heuvel. Voor zitgelegenheid buiten bij een café klopt het niet. Ik zou dan ook bij deze aan alle vertalers willen vragen om er subiet mee op te houden, want ik lees het héél vaak!

Maar hoe vertaal je het dan wel? Dat is lastig. Hieronder een paar opties:

pavement café – dit vind ik een hele mooie. Jammer eraan is dat het Brits Engels is, want Amerikanen spreken over “sidewalk café“. Daarom is de internationale term 

outdoor café misschien wel beter. (Bedankt aan collegavertaler Miles voor de suggestie!) 

(Café kan in het Engels trouwens met of zonder streepje op de “e”, mag je zelf kiezen. )

Bij bovenstaande termen denk je misschien dat het héle café buiten moet zijn, maar dat hoeft niet per se, er mag ook een binnengedeelte zijn.  

Andere oplossingen zijn: 

outdoor dining area – voor restaurants. “Outdoor drinking area” voor cafés zou leuk zijn, maar dat doet echt aan een alcoholfestijn denken, daarom beter het neutralere: 

outdoor seating area – klinkt erg formeel, is toch vaak een goede oplossing naar mijn mening. 

Dan hebben we nog:

pub garden – in Engeland hebben ze vaak tafels in het gras staan, in dat geval heet het een “pub garden” 

beer garden – van het Duitse biergarten. Dit woord wordt in de Engelstalige wereld meer gebruikt dan je zou denken. Je het dan wel echt over van die lange houten tafels met banken op grind. 

Miles opperde verder nog dat je in sommige situaties “outdoor dining and drinking” als werkwoord kunt gebruiken, zo heeft zijn vertaalbureau Het Vertaalcollectief het bijvoorbeeld voor Het Parool opgelost. 

Relevante tweet

(Ze bedoelen dus dat er een terras binnen de omheining is, maar wel nog steeds buiten. Inderdaad erg onduidelijk!)

False Friend Friday

Elke vrijdag is het op deze site “False Friend Friday”. Zelfs als je erg goed Engels spreekt, zijn valse vrienden goed om in de gaten te houden, want als je zo’n woord fout vertaalt, heb je het vaak zelf niet in de gaten terwijl je toehoorder zich achter de oren krabt. Vandaar dat ik er zoveel stukjes over schrijf!

Dit artikel is op 02-05-2022 bijgewerkt met een nieuw format en de relevante tweet

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bronnen foto’s: terras witte parasols: flickr.com/photos/zoetnet/, roze terras naast schuur: flickr.com/photos/avanloon/ , restaurant: flickr.com/photos/camperdown/, Riflemans Arms: flickr.com/photos/benbobjr/ , terras in tuin: flickr.com/photos/andrew-garton/, terras op stoep: flickr.com/photos/dominicspics/ , rijstvelden: flickr.com/photos/caitriana/