Zo’n normaal beestje dat je ziet als je ergens een steen optilt. Ik was er vroeger altijd gefascineerd van: pissebedden. Tegelijk ook een diertje waarvan maar weinig Nederlandstaligen weten hoe ze hem in het Engels moeten noemen. En dan zoek je het op, en dan krijg je een of andere technische term. “Dat kan toch niet kloppen?” Denk je dan. Nou, je hebt gelijk, hoor. Ik leg het uit:
De gewone pissebed in het Engels
Die beestjes die we in Nederland en België als “pissebedden” kennen, die van het plaatje hierboven, heten in het Engels “woodlice“. Dat is een onregelmatig meervoud: one woodlouse, several woodlice. Op Wikipedia kun je controleren dat de vertaling echt klopt.
Maar waarom vond ik dan “isopoda” online?
Pissebedden zijn geen insect, maar een soort kreeft (echt waar!), en in het water heb je nog veel meer soorten, die meer lijken op kreeften dan op die kleine beestjes in onze tuin. In het Nederlands heten die grote kreeften óók officieel “pissebedden”. Wil je naar specifiek die beestjes in de tuin verwijzen, dan moet je heel officieel “gewone pissebed” of “ruwe pissebed” zeggen.
In het Engels is de benaming voor alle pissebedden samen “isopoda” (meervoud) en “isopod” (enkelvoud). Maar dat kleine bruin-grijze beestje in de tuin heet in het Engels dus een “woodlouse”, wat dan weer een soort “isopod” is.
De gemiddelde Engelstalige weet wat een woodlouse is (aangenomen dat ze uit een land komen waar gewone pissebedden voorkomen en normaal zijn), maar weet níet wat een isopod is.
Pissebed in het Engels in een handige tabel
| Nederlands | Engels |
| pissebed (zoals in de foto hierboven) | woodlouse |
| gewone pissebed (de officiële niet-wetenschappelijke naam) | common woodlouse |
| ruwe pissebed (de andere officiële niet-wetenschappelijke naam – nog steeds hetzelfde diertje) | rough woodlouse (ook wel common rough woodlouse) |
| Porcellio scaber (de wetenschappelijke naam van de gewone pissebed) | Porcellio scaber |
| pissebed (de overkoepelende soortnaam) | isopod |
Maar een ‘louse’ is toch geen pissebed?
Louse is het Engelse woord voor ‘luis’, zoals hoofdluis of schaamluis. Dat zijn hele andere dieren. In de Engelstalige wereld worden pissebedden al sinds minstens de vroege 17e eeuw “woodlice” genoemd – iemand zal gewoon gedacht hebben dat de diertjes best wel wat van luizen weghebben. Of dat ze aan stenen kriebelen zoals luizen bij mensen kriebelen? We zullen het nooit precies weten, helaas.
Meer van dit soort meervouden
Ik zeg altijd tegen mijn leerlingen: het Engelse meervoud is heel makkelijk, je plakt bijna overal gewoon een s aan vast. We hebben een heel kort rijtje onregelmatige meervouden, en die moet je uit je hoofd leren. louse-lice is er één van. Het zijn vaak hele oude, veelgebruikte woorden, die nog overgebleven zijn van toen het Engels een oude Germaanse taal was die stikte van de onregelmatige meervouden (net zoals het Duits nu nog). De jaren ertussen waren vooral de Middeleeuwen, en toen waren dieren natuurlijk erg belangrijk – die woorden werden zo vaak gebruikt, dat die meervouden bewaard bleven en niet regelmatig werden. Ze hadden het dus blijkbaar vaak over luizen in de Middeleeuwen (iew).
person- people
man – men
woman – women
foot – feet
mouse – mice
louse – lice
woodlouse – woodlice
goose – geese
ox – oxen
deer – deer
sheep – sheep
Heddwen Newton geeft Engelse en Nederlandse les, en schrijft over taal.
Haar nieuwsbrief English and the Dutch kijkt in het Engels naar alle manieren waarop het Engels en het Nederlands samenkomen. Geschiedenis, vertalingen, grapjes en meer. Bijna 2000 leden al, het zou leuk zijn als je erbij komt! Abonneer je hier
Of volg me op je favoriete kanaal:
Meer lezen? GA NAAR EEN WILLEKEURIG ARTIKEL
Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.
Bron foto: Magnus Hagdorn