Hoe zeg je “dat is andere koek” in het Engels?

Nu dat het WK weer begonnen is staat het Engels van Louis van Gaal weer in de spotlights. De misser van afgelopen weekend, *we come an end*, heb ik gisteren besproken. Maar dé klassieker van Van Gaal is natuurlijk: *that is a different cook*. Van Gaal wil daarmee uitdrukken: dat is andere koek, maar zegt in plaats daarvan dat het een andere kok is. Maar hoe vertaal je “andere koek” dan wél naar het Engels?

Betekenis 1: de andere koek is indrukwekkend

In het Nederlands gebruiken we “zo, dát is andere koek” vaak als de situatie indrukwekkend is. De andere koek is héél moeilijk of héél bijzonder of héél mooi of héél gevaarlijk enzovoort.

In dit geval vind ik de beste vertaling “that’s a (whole) different ball game” het mooist. Deze klinkt mij wat Amerikaans in de oren, maar hij wordt overal goed begrepen. Had Van Gaal deze gebruikt, dan was het meteen ook een woordgrapje geweest, want voetbal is letterlijk “a ball game”. Ha, ha, ha. 😉

Dan hebben we ook het Brits klinkende, maar toch internationale, “that’s a different kettle of fish“. Klinkt leuk, want zo Engels, en wordt daarom vaak ingezet als vertaling. Te vaak, naar mijn mening, want die “kettle of fish” verwijst naar een situatie die moeilijk op te lossen is. Gaat je andere koek over iets anders dan een situatie, een activiteit bijvoorbeeld, dan is dit geen goede vertaling. (“A different kettle of plaice”(= een soort vis, namelijk schol) zie je ook weleens, maar die is veel onbekender, ik zou het niet doen.)

Betekenis 2: de andere koek is gewoon anders

Je kunt “andere koek” ook inzetten om aan te duiden dat iets gewoon anders is. Niet op een indrukwekkende manier, maar gewoon, anders. Dan kun je als vertaling “that’s a different story” gebruiken. Komt overeen met ons “dat is een ander verhaal”. Wil je wat sterker aanduiden dat het echt héél anders is, dan is “that’s another thing altogether” misschien beter.

Deze vertalingen zijn niet goed

Daar gaan we weer: vertalers gebruiken vertalingen omdat ze iets van “koek” erin hebben, terwijl die iets anders betekenen. (Ter verdediging van die vertalers: bij ondertiteling kan het zijn dat er iets van een koek in beeld is, en dan moet je natuurlijk wel. Weer een reden dat online woordenboeken zo slecht zijn.)

that’s the way the cookie crumbles = dat is nu eenmaal hoe het gaat

that takes the cake = dat is heel stom

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: flickr.com/photos/joostdh, CC BY-SA 2.0

Hoe zeg je “het zal me aan mijn reet roesten” in het Engels?

Niet echt het soort uitdrukking dat ik normaalgesproken behandel, maar onderstaand kaartje kwam lang op mijn social media en toen dacht ik, laat ik daar eens iets mee doen. Op het kaartje wordt de Engelse spreuk “zero f*cks given” naar het Nederlands “vertaald” met *it can oxidize on my ass* – het kan me aan mijn reet roesten.

Nu is “zero f*cks given” een internetspreuk, en niet iets dat de meeste Engelstaligen echt zouden zeggen. (Al zal de jonge TikTok generatie het waarschijnlijk wel in hun taalgebruik hebben opgenomen.) Bovendien betekent het net iets anders, want het gaat meestal om mensen in een filmpje, plaatje, of verhaal, die het niet kan schelen wat de buitenwereld van hen denkt. (“Look at that guy in that picture, eating alone in a restaurant. Zero fucks given.”)

Maar toch, ik dacht laat ik even een rijtje geven van Engelse uitdrukkingen die uitdrukken dat iets je niet kan schelen, die wél echt gebruikt worden.

I don’t give a X

of “who gives a X

waarbij X kan zijn:

toss” (UK), “damn” (US), “f*ck” (internationaal), “sh*t” (internationaal), “monkey’s” (UK), “flying f*ck” (eerder US), “flying duck” (gekuisde variant) “rat’s arse” (UK), “rat’s ass” (US)

Je mag ook zelf iets origineels voor X invullen, men zal het begrijpen omdat de vorm zo bekend is. Bijvoorbeeld “I don’t give a stroopwafel“, “I don’t give a flying Dutchman”. Wordt prima begrepen.

Verder hebben we

what do I care?

I couldn’t care less

it doesn’t make a difference

Het zal me aan mijn reet roesten wat hij ervan vindt.

Het kan me niet schelen wat hij ervan vindt.

Het zal me een worst wezen wat hij ervan vindt.
I don’t give a … what he thinks about it.

Who gives a … what he thinks about it.

I couldn’t care less what he thinks.

It doesn’t make a damn bit of difference to me what he thinks.

I don’t care what he thinks.
Die schulden kunnen me aan mijn reet roesten.I don’t give a ... about those debts. (etcetera, zie hierboven)

Screw those debts.

F*ck those debts.

“I could care less” of “I couldn’t care less”

Een van de manieren om te zeggen dat het je niets kan schelen is dus “I couldn’t care less“. (= het kan me niet minder schelen dan dit, want ik ben al bij het absolute minimum, namelijk 0) Dit is wat ze in de UK en de meeste Engelstalige gebieden zeggen.

In Amerika is sinds de jaren ’50 een beweging gaande dat sommige mensen “I could care less” zeggen. Betekent (voor die mensen) gewoon hetzelfde. Deze manier van zeggen wekt bij sommigen heftige emoties op, omdat ze het zo onlogisch vinden. Echter: taal is taal en niet altijd logisch.

Voor Nederlandstaligen raad ik de term “I couldn’t care less” aan omdat die overal goed begrepen wordt, óók in Amerika, en niemand boos maakt.

Deze vertalingen vind ik niet zo goed

“You can shove it up your ass” is een gevalletje van “de vertaler wil graag die kont erin houden”. Maar deze uitdrukking betekent natuurlijk “steek het in je reet”. In andere woorden, “je kunt er de pot mee op” of “donder op”. Dat is niet hetzelfde als “het kan me niets schelen” en dus geen goede vertaling.

Daarbij is er gewoon een mooie vertaling waar een kont in voorkomt, namelijk: “I don’t give a rat’s arse” (UK, US: ass). Net als de X in “I don’t give a X“, kun je voor die rat ook andere dieren invullen. Zo zag ik online “I couldn’t care a yak’s arse” – geen bestaande uitdrukking, wel mooi gevonden.

Als het om een mens gaat die je niets kan schelen kun je ook nog zeggen “that guy can crawl up his own arse” (UK, US: ass).

Genoeg opties om er een achterwerk in te houden, dus!

Ben ik er eentje vergeten?

Er zijn zoveel manieren om in het Engels uit te drukken dat het je allemaal niet uitmaakt, ik ben er vast wat vergeten. Laat het me weten in de comments!

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: KoolShooters, Pexels

Hoe zeg je “iemand bij de neus nemen” in het Engels?

“Bij de neus nemen” hoort thuis in het rijtje “spreekwoorden die klinken alsof ze best Engels zouden kunnen zijn”. *To grab by the nose* klinkt best plausibel. Maar helaas, zo zeggen we het niet in het Engels. Het is zelfs zo dat we in het Engels geen idioom hebben die precies hetzelfde betekent, al komen “to take someone for a ride” en “to pull someone’s leg” wel aardig in de buurt. Hieronder de vertaalopties op een rijtje.

Er zijn nogal veel manieren om in het Engels “voor de gek houden” te zeggen, en voor een niet-native speaker is het moeilijk te uitelkaar te houden. Ik heb hieronder een poging gedaan om ze op volgorde te zetten van “onschuldig” naar “echt vervelend als het je overkomt”. Maar het is lastig, want de context maakt ook weer uit…

to pull someone’s leg (= voor de gek houden als grapje)

to prank (= grapje met iemand uithalen) (US Engels)

to mislead (=liegen, om de tuin leiden)

to deceive (= bedriegen)

to cheat (=bedriegen)

to fool (=bedriegen, de ander voelt zich daarna dom)

to dupe (=bedriegen, de ander voelt zich daarna dom) (US Engels)

to take someone for a ride (= voor de gek houden)

to trick (=misleiden, voor de gek houden)

to pull a fast one (= misleiden, voor de gek houden, oplichten)

to mess someone about (=met iemand sollen, iemand het leven zuur maken)

to con (= oplichten)

Deze vertalingen vind ik niet goed

Ik zag ergens “to take the mickey”. Dit betekent dat je iemand plaagt, pest, de draak met iemand steekt. Meestal door diegene t.o.v. anderen te kleineren. Ik vind het geen goede vertaling. Bovendien is het erg Brits en zal het door veel Engelstaligen niet goed begrepen worden.

En verder is dit een voorbeeld van een uitdrukking die vaak misgaat omdat vertalers er zo graag die “neus” in willen houden. Als je een gezegde hebt met een bepaald voorwerp, of in dit geval een lichaamsdeel, dan kiezen vertalers vaak voor een Engels spreekwoord met datzelfde voorwerp, ook al betekent het heel iets anders. Ik zag het al eens bij “met de paplepel ingieten” en “met een sisser aflopen“. (Ik heb er een enorme hekel aan.)

Ik zie in online woordenboeken de vertaling “to lead by the nose”. Dit betekent dat je de volledige controle hebt over iemand. Vaak gaat het over “to let someone lead you by the nose”, dus dat je toelaat dat een ander jou domineert.

He always lets his mother lead him by the nose

I’m tired of you leading me by the nose!

De andere verkeerde neusgerelateerde vertaling die ik zie is “to put someone’s nose out of joint”. Dit betekent dat je iemand per ongeluk of expres beledigt of kwetst, en is dus niet hetzelfde.

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: Sarah Chai, Pexels (er wordt niet echt bij de neus “genomen” op dit plaatje, maar ik vond het ZO SCHATTIG OMG. Ik ben moeder van twee kleine kinderen, sue me.)

Hoe zeg je “kleur bekennen” in het Engels?

Ik heb het gedaan!

“Kleur bekennen” is zo’n uitdrukking die in het Nederlands niet helemaal eenduidig gebruikt wordt, waardoor de vertaling naar het Engels ook lastig is. Hieronder de betekenissen die de term in het Nederlands kan hebben, en de bijbehorende mogelijke Engelse vertalingen.

Betekenis 1: (politieke) mening publiek maken

Dit thema speelt al een tijdje in de maatschappij en onze vereniging moet nu kleur bekennen.This subject has been a societal issue for a while, and it is time for our club to take sides.

(…) to state our position in clear terms.

(…) to commit to a position.

(…) to nail our colours to the mast. (=je maakt je positie bekend, én bent bereid er tot de laatste snik voor te vechten)

(…) to show our true colours. (=onze ware aard te laten zien)
Als je de politiek in wil, moet je wel bereid zijn kleur te bekennen.If you want to work in politics, you have to have courage in your convictions.

(…) you have to be willing to take sides.

(…) you have to be willing to state your position in clear terms.

Betekenis 2: een geheim (standpunt) prijsgeven

Ik heb het jarenlang geheim gehouden, maar nu moet ik kleur bekennen.I’ve kept it secret for years, but now I have to come clean.

(…) now I have to admit the truth.

(…) now I have to confess the truth.

(…) now I have to lay my cards on the table.

(…) now I have to show my hand.

Betekenis 3: je ware identiteit laten zien

Vanbinnen ben je een feestbeest, en vanavond is het tijd om kleur te bekennen!You’re a party animal on the inside, and tonight is the night to show your true colours!

(…) to show them what you are made of!

Betekenis 4: gebruik als grapje want het verhaal gaat over kleur

Ik heb bijna het gevoel dat “kleur bekennen” vaker wordt gebruikt als grapje dan in de “echte” betekenis. In dat geval heb je als vertaler een Engels idioom nodig dat over kleur gaat, en dat zo goed mogelijk in de context past. Hieronder een paar opties. Ik heb ze niet dikgedrukt omdat het geen echte vertalingen zijn.

Het is tijd om kleur te bekennen: welke haarkleur kies jij deze zomer?It’s time to show your true colours…

Time to lend colour to your life …

Colour yourself happy and …

You’ll pass with flying colours if you…

Let op met uitdrukkingen met “colours”

Vertalers kiezen vaak als vertaling een Engelse uitdrukking waar ook qua letterlijke betekenis iets vergelijkbaars aan is, en in dit geval zijn er voor “kleur bekennen” twee Engelse uitdrukkingen die in de buurt komen en ook met kleur te maken hebben: “nail one’s colours to the mast” en “show one’s true colours”.

“To nail one’s colours to the mast” (ook wel “to pin”) is in dit geval een goede vertaling, al kleeft er wel een extra betekenis aan vast: schepen gaven zichzelf vroeger over door de vlag te strijken. Nagelde ze hun vlag aan de mast vast, dan betekende dat dat ze bereid waren te vechten tot de laatste snik. Die laatste snik, die zit niet in het Nederlandse “kleur bekennen”. Ook ben ik een beetje bang dat niet-native Engelsen deze uitdrukking niet zullen kennen of begrijpen.

“To show one’s true colours” betekent “je ware aard laten zien” en is vaak negatief in betekenis. “I thought I loved her, but then she showed her true colours and now I know how manipulative she is.” Soms een bruikbare vertaling, maar vaak ook niet.

(Overigens, als je Amerikaans Engels gebruikt, schrijf je “colors”. Maar dat wist je waarschijnlijk al!)

Eigenlijk heeft het met kaarten te maken

“Kleur bekennen” komt eigenlijk van het spelen met kaarten, het gaat erom dat je in een kaartspel gedwongen wordt te laten zien welke kleur kaarten je in je hand hebt, Qua historische betekenis zijn de vertalingen “to show your hand” en “to lay your cards on the table” eigenlijk het mooist, want die hebben dezelfde betekenis: laten zien welke kaarten je in je hand hebt. Maar voor het huidige gebruik van “kleur bekennen” zijn ze niet altijd de juiste keuze. Toch leuk om te weten!

Bedankt aan de vragensteller!

Deze vraag is gesteld via Ko-Fi, door een vragensteller die ook nog eens een kopje koffie voor me heeft betaald. Kijk, dat zien we natuurlijk graag 😉 Maar voor de arme sloebers onder ons: vragen stellen kan ook gewoon via het contactformulier!

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: FransA, Pexels

Hoe zeg je “hersens kraken” in het Engels?

Je hersens kraken (of laten kraken) betekent dat je hersenen hard moeten werken, zo hard dat je ze “kunt horen kraken” (niet echt, hoor). *to hear your brain crackle* of (nog leuker) *to crack your brain* is geen goede Engelse vertaling, maar hoe vertaal je deze leuke Nederlandse uitdrukking dan wel naar het Engels?

Hij is zo dom. Ik hoorde zijn hersens kraken tijdens dat proefwerk!He’s so stupid. I could see his wheels turning during that test.

He’s so stupid. I could tell that test made his brain hurt.

(…) that test almost fried his brain.

He’s so stupid. I could hear the gears grinding in his brain during that test. (let op: dit is geen bestaande uitdrukking, zal wel goed begrepen worden)
Ik kraak mijn hersens al de hele dag over dat probleem, maar ik heb nog steeds geen oplossing.I’ve been racking my brain all day to try to come up with a solution, but I still haven’t found one.

I’ve been thinking long and hard all day (…)

I’ve been puzzling over this problem all day (…)

I’ve been trying to wrap my head around this problem all day (…) (= je probeert het te begrijpen)

I’ve been busting my head on this problem all day (…) (US Engels. geen officiële uitdrukking, zal wel goed begrepen worden)
Deze escape room zal je hersens doen kraken.This escape room will get your neurons firing. (=geen officiële uitdrukking, zal wel goed begrepen worden)

This escape room will challenge your brain.

This escape room will flex your brain muscles.

This escape room requires full brain power.

Be sure to have your thinking cap on when you enter this escape room!
Sophie’s hersenen kraakten terwijl ze de nieuwe informatie probeerde te verwerken.Sophie’s brain struggled to process the new information.

Sophie’s mind was racing as she struggled to process the new information.

Welke vertalingen vind ik niet goed?

Het is zo’n uitdrukking die in Engelse vertalingen vaak misgaat, omdat vertalers Engels die het Nederlands als tweede taal spreken hem verkeerd interpreteren. Daardoor staat er ook veel onzin in online woorden “make your brain crackle”, bijvoorbeeld.

In het Engels kun je ook wel het woord “crackle” of “crack” gebruiken in samenhang met de hersenen, maar dan gaat het om gezondheidsproblemen. Een krakend geluid in de hals of oren waar iemand zich zorgen om maakt, bijvoorbeeld, of het statische geluid van een hersenscan.

*Cracking my brain* is ook zeker geen goed Engels. Misschien denk je dat het als goed Engels klinkt, maar dat komt omdat het lijkt op “racking my brain” (alternatieve spelling: “wracking my brain”).

En als je dacht dat dat erg was, dan presenteer ik de volgende machinevertaling die ik in 2020 kreeg voorgeschoteld:

Erg he?

Heb je een moeilijk te vertalen woord?

Is er een woord of uitdrukking waarvan je altijd denkt “hoe zeg ik dat nou in het Engels?” Laat het me dan weten! Dat kan gewoon hieronder in de comments of op mijn contactpagina.

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: emre keshavarz, Pexels

Hoe zeg je “ik zie geen hand voor ogen” in het Engels?

Hoera, onze S10 in de finale!

Het liedje is mooi, en doet het ook goed bij de “bookmakers”, dus gaan anderstaligen op zoek naar de betekenis van de tekst. En wat doen websitemakers die graag hogere bezoekersaantallen willen dan? Die plempen een machinevertaling van het liedje op hun site, of laten vrijwilligers vertalen. En dan krijg je dus dit soort onzin. Aargh!

Oh yes, that would always be like that so
(Bron: lyricstranslate.com, versie 4 is overigens wel heel goed)

Ik heb uiteindelijk gelukkig wel een hele mooie vertaling gevonden, daarover heb ik woensdag een stuk geschreven. In dit artikel ga ik het over de uitdrukking “geen hand voor ogen zien” hebben, want die ging het vaakst mis!

Wat betekent “geen hand voor ogen zien”?

Als je geen hand voor ogen ziet, dan zie je zelfs je eigen hand niet als je hem direct voor je ogen houdt. Dit hoeft misschien niet 100% letterlijk waar te zijn, maar wel bijna. Je zicht is echt behoorlijk slecht als je deze uitdrukking gebruikt. Je gebruikt hem dus als het heel donker is, als je je bril kwijt bent, als het mistig is, sneeuwt, of (zoals S10 hierboven) als het heel erg regent.

Toen mijn ruitenwissers kapot gingen, ben ik maar langs de weg gaan staan. Ik zag geen hand meer voor ogen, doodeng!

Hoe vertaal je “geen hand voor ogen zien” het beste naar het Engels?

De Engelse vertaling is in de meeste gevallen “I can’t see a thing“. Dit is namelijk wat Engelstaligen gefrustreerd uitroepen als ze geen hand voor ogen kunnen zien. Als de situatie ernaar is zal een Engelstalige hier zeker nog wat kleur aan geven, “I can’t see a bloody thing” zou ik bijvoorbeeld als Britse zeggen. Een Amerikaan zou “I can’t see a damn thing” zeggen. (Zie ook mijn stukje over schelden in het Engels.)

Soms werkt die vertaling niet, dan moet je het anders oplossen. In het liedje van S10 werd dat het simpele maar doeltreffende “I can’t see where I’m going“.

Als je je bril kwijt bent dan zeg je in het Engels “I’m blind as a bat without my glasses.”

There’s no visibility” is een formele vertaling.

Wordt de uitdrukking wat minder sterk bedoeld, dus dat je echt wil aangeven dat je niet verder kunt kijken dan een meter of wat, dan kom je uit bij zinnen als “I couldn’t see further than an arm’s length” of “we can’t see further than a few feet ahead“, “they can’t see more than three feet ahead“. Dat is wat houterig, maar wel goed Engels.

Welke vertalingen vind ik niet zo goed?

Het moge duidelijk zijn dat “I don’t see a hand in front of my eyes” voor Engelstaligen betekenisloos is, en heel raar, ook. Ook vertalingen als “when I stretched out my arm I couldn’t see my hand” vind ik houterig en onnodig, er zijn hierboven betere oplossingen.

Spotlight Saturday

Elke zaterdag is het op deze site Spotlight Saturday. Ik bespreek dan een woord of uitdrukking uit de actualiteit. Zie je een Nederlandse term voorbijkomen in het nieuws dat goed op deze site zou passen? Laat het me weten op mijn contactpagina!

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: still uit S10’s optreden tijdens de eerste half-finale van het Eurovisie Songfestival 2022.

Hoe zeg je “met een sisser aflopen” in het Engels?

Hoe zou dat aflopen? Met een knal, of met een sisser?

Utrecht in het nieuws! De Utrechtse politie postte op zijn Instagram over een vier-jarig jongetje dat er in zijn uppie met de autosleutels op uit ging om een stukje te rijden en het nieuws werd opgepikt door de nationale én internationale media.

Het verhaal “liep met een sisser af”, in andere woorden, er is niets ergs gebeurd, maar dat had wél gekund. Ik zag dat de Engelstalige media dit vertaald hadden met “with a sizzle”, wat ik geen goede vertaling vond, maar toen ik in deze Nederlandse uitdrukking dook, bleek dat het een bijzonder lastig te vertalen geval te zijn!

Vlaams versus Nederlands

Het blijkt dat mijn uitleg hierboven van “met een sisser aflopen” een Nederlandse uitleg is. In Nederland betekent “met een sisser aflopen” dat iets geen ernstige gevolgen heeft (terwijl dat wel had gekund). In België betekent het dat iets op een teleurstelling of een mislukking uitloopt.

Vrijwel omgekeerde betekenissen dus!

Die sisser verwijst overigens naar vuurwerk dat niet knalt, maar een sissend geluid maakt. Het is maar waar je dat vuurwerk afsteekt, denk ik dan.

Nederlanders zeggen blijkbaar: “Oh jee, vuurwerk in huis! Dat had naar kunnen knallen, gelukkig was het uiteindelijk maar een sisser” terwijl Belgen zeggen “Hee, kijk, vuurwerk, wat leuk! (2 minuten later) Oh, ik had gehoopt op mooie knallen, maar het was maar een sisser, wat een teleurstelling.” (Dit heb ik zelf bedacht, maar het lijkt me zo.)

Hoe vertaal je “met een sisser aflopen” voor Nederlanders het beste naar het Engels?

The Guardian en The Independent kiezen voor “it ended with a sizzle“, maar dat vind ik geen goed gelukte vertaling. Bij “sizzle” denk ik aan het geluid dat een worst maakt in een pan. Een duik in een Engelstalig corpus leert mij ook dat het geen gebruikte uitdrukking is. Ik denk dat Engelstaligen “it ended with a sizzle” niet goed zullen begrijpen.

Er is ook geen andere leuke Engelse uitdrukking die hetzelfde betekent. Ik pleit daarom voor een saaie vertaling in de trant van “he was lucky, it could have been much worse.” of “it could have ended in tears, but it didn’t“.

In het verhaal van het jongetje hierboven hadden ze ook kunnen kiezen voor “all’s well that ends well” (=eind goed, al goed).

In bepaalde contexten is “to blow over” een goede vertaling – een situatie leek vervelend te worden, maar gelukkig is men het kort daarop weer vergeten.

To get off lightly” betekent dat je een zware straf had kunnen krijgen, maar dat de straf uiteindelijk wel meevalt. In sommige contexten dus ook een mogelijke vertaling.

Maar goed, je zult het met me eens zijn dat alle mogelijke vertalingen niet echt het sjeu hebben van het origineel, en/of erg beperkt inzetbaar zijn. Ik ben met geen enkele vertaling echt tevreden, en zet daarom deze uitdrukking in mijn categorie “vrijwel onmogelijk te vertalen”.

Hoe vertaal je “met een sisser aflopen” voor Belgen het beste naar het Engels?

Als iets op een teleurstelling of mislukking uitloopt, dan hebben Engelstaligen ineens wel wat uitdrukkingen om uit te kiezen. Zou Nederland vol zitten met optimisten terwijl België en de hele Engelstalige wereld vrij pessimistisch is? Wie weet!

Een vergelijkbare uitdrukking met dezelfde beeldtaal van een teleurstellend stuk vuurwerk is “to go up in smoke“. “Her dreams went up in smoke.”

Een andere optie is “it all came to nothing“. We had high hopes for that project, but it all came to nothing. Of “it was a let-downWe had high hopes for that project, but in the end, it was a let-down.Well, that was an anticlimax. Of natuurlijk het letterlijke “it was a disappointment” of “we were disappointed” of “we were disillusioned“. (disillusioned = teleurgesteld)

Een leuke uitdrukking om mee te spelen is misschien “to be all dressed up with nowhere to go“. Je had je op iets verheugd, maar dat gaat nu niet door.

Ze passen niet allemaal in alle contexten, hier twee voorbeelden:

We hadden ons verheugd, maar het event werd afgelast, dus de avond liep met een sisser af.We were looking forward to it, but the event was cancelled, so it was quite a let-down.
(…), so it was a bit of an anti-climax.
(…), so we ended up being all dressed up with no place to go.
(…), so we ended up being quite disappointed.
Haar droom om astronaut te worden liep met een sisser af.Her dreams to become an astronaut went up in smoke.
Her dreams all came to nothing.

Deze vertalingen vind ik niet zo goed

Behalve het “to end with a sizzle” dat ik hierboven besprak en niet erg gelukt vind, zie ik ook veel de vertaling “to fizzle out”. Deze vertaling is zowel voor de Nederlandse als voor de Belgische betekenis niet juist. “To fizzle out” betekent dat er langzaamaan minder energie in iets zit, dat bijvoorbeeld een roddel langzaam uitsterft omdat de interesse verloren gaat. “Een langzame dood sterven” of “langzaam uitdoven” zou je in het Nederlands zeggen.

Interest in the Segway simply fizzled out. After the hype of the early 2000, the strange two-wheeled vehicle is an oddity on the street nowadays.

Help je mee dit artikel te verbeteren?

Ik ben ook maar een mens, en soms heb ik iets mis. Weet jij een vertaling die ik nog niet had verzonnen, of heb je iets anders over dit artikel aan te merken? Ik hoor het heel graag! Laat het me hieronder weten, of stuur een mail naar info (a) hoezegjeinhetEngels.nl. Ik pas zo nodig mijn artikel aan, zodat bezoekers aan mijn site altijd de best mogelijke informatie krijgen!

Spotlight Saturday

Elke zaterdag is het op deze site Spotlight Saturday. Ik bespreek dan een woord of uitdrukking uit de actualiteit. Zie je een Nederlandse term voorbijkomen in het nieuws dat goed op deze site zou passen? Laat het me weten op mijn contactpagina!

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: flickr.com/photos/laffy4k, CC BY 2.0