Hoe zeg je “het zal me aan mijn reet roesten” in het Engels?

Niet echt het soort uitdrukking dat ik normaalgesproken behandel, maar onderstaand kaartje kwam lang op mijn social media en toen dacht ik, laat ik daar eens iets mee doen. Op het kaartje wordt de Engelse spreuk “zero f*cks given” naar het Nederlands “vertaald” met *it can oxidize on my ass* – het kan me aan mijn reet roesten.

Nu is “zero f*cks given” een internetspreuk, en niet iets dat de meeste Engelstaligen echt zouden zeggen. (Al zal de jonge TikTok generatie het waarschijnlijk wel in hun taalgebruik hebben opgenomen.) Bovendien betekent het net iets anders, want het gaat meestal om mensen in een filmpje, plaatje, of verhaal, die het niet kan schelen wat de buitenwereld van hen denkt. (“Look at that guy in that picture, eating alone in a restaurant. Zero fucks given.”)

Maar toch, ik dacht laat ik even een rijtje geven van Engelse uitdrukkingen die uitdrukken dat iets je niet kan schelen, die wél echt gebruikt worden.

I don’t give a X

of “who gives a X

waarbij X kan zijn:

toss” (UK), “damn” (US), “f*ck” (internationaal), “sh*t” (internationaal), “monkey’s” (UK), “flying f*ck” (eerder US), “flying duck” (gekuisde variant) “rat’s arse” (UK), “rat’s ass” (US)

Je mag ook zelf iets origineels voor X invullen, men zal het begrijpen omdat de vorm zo bekend is. Bijvoorbeeld “I don’t give a stroopwafel“, “I don’t give a flying Dutchman”. Wordt prima begrepen.

Verder hebben we

what do I care?

I couldn’t care less

it doesn’t make a difference

Het zal me aan mijn reet roesten wat hij ervan vindt.

Het kan me niet schelen wat hij ervan vindt.

Het zal me een worst wezen wat hij ervan vindt.
I don’t give a … what he thinks about it.

Who gives a … what he thinks about it.

I couldn’t care less what he thinks.

It doesn’t make a damn bit of difference to me what he thinks.

I don’t care what he thinks.
Die schulden kunnen me aan mijn reet roesten.I don’t give a ... about those debts. (etcetera, zie hierboven)

Screw those debts.

F*ck those debts.

“I could care less” of “I couldn’t care less”

Een van de manieren om te zeggen dat het je niets kan schelen is dus “I couldn’t care less“. (= het kan me niet minder schelen dan dit, want ik ben al bij het absolute minimum, namelijk 0) Dit is wat ze in de UK en de meeste Engelstalige gebieden zeggen.

In Amerika is sinds de jaren ’50 een beweging gaande dat sommige mensen “I could care less” zeggen. Betekent (voor die mensen) gewoon hetzelfde. Deze manier van zeggen wekt bij sommigen heftige emoties op, omdat ze het zo onlogisch vinden. Echter: taal is taal en niet altijd logisch.

Voor Nederlandstaligen raad ik de term “I couldn’t care less” aan omdat die overal goed begrepen wordt, óók in Amerika, en niemand boos maakt.

Deze vertalingen vind ik niet zo goed

“You can shove it up your ass” is een gevalletje van “de vertaler wil graag die kont erin houden”. Maar deze uitdrukking betekent natuurlijk “steek het in je reet”. In andere woorden, “je kunt er de pot mee op” of “donder op”. Dat is niet hetzelfde als “het kan me niets schelen” en dus geen goede vertaling.

Daarbij is er gewoon een mooie vertaling waar een kont in voorkomt, namelijk: “I don’t give a rat’s arse” (UK, US: ass). Net als de X in “I don’t give a X“, kun je voor die rat ook andere dieren invullen. Zo zag ik online “I couldn’t care a yak’s arse” – geen bestaande uitdrukking, wel mooi gevonden.

Als het om een mens gaat die je niets kan schelen kun je ook nog zeggen “that guy can crawl up his own arse” (UK, US: ass).

Genoeg opties om er een achterwerk in te houden, dus!

Ben ik er eentje vergeten?

Er zijn zoveel manieren om in het Engels uit te drukken dat het je allemaal niet uitmaakt, ik ben er vast wat vergeten. Laat het me weten in de comments!

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: KoolShooters, Pexels

Hoe zeg je “controleren” in het Engels?

Nederlands: controleren / Engels: to check

Een klassieker weer, qua false friends. Als je in het Nederlands iets controleert, dan zeg je in het Engels “to check”, niet “to control”. Een aantal voorbeeldvertalingen:

Mijn baas controleert altijd mijn werk voordat ze het doorstuurt naar de klant.My manager always checks my work before she sends it on to the customer.
Controleer je tent voordat je gaat kamperen.Check your tent before you go camping.
Controleer of je computer de juiste instellingen heeft.Check if your computer has the right settings.
Verify your computer has the right settings (=nagaan)
Make sure your computer has the right settings (=zekerstellen)

False friends met “to control”

“To control” is een werkwoord dat in het Engels heel veel gebruikt wordt, voor “bedienen” (you control your television with a remote control), “beheersen” (he was a very controlling father), voor “in bedwang houden” (control your emotions, please), enzovoort.

In sommige gevallen kun je dan in het Nederlands ook “controleren” zeggen, of (meestal beter) “onder controle hebben/ houden”, waardoor deze ogenschijnlijk makkelijke false friend toch ingewikkeld kan worden. Je hersenen raken ervan in de knoop, die van mij soms wel, tenminste.

Tip om de juiste vertaling te kiezen

Een tip is om bij jezelf na te gaan of je in de Nederlandse zin “controleren” kunt vervangen door “goed kijken”. Als dat lukt, dan is de vertaling “to check”.

Mijn baas controleert altijd mijn werk – Mijn baas kijkt altijd goed naar mijn werk. (Lukt! Dus vertaling: to check)

Controleer je tent voordat je gaat kamperen. – Kijk goed naar je tent voordat je gaat kamperen. (Lukt! Dus vertaling: to check)

Controleer of je computer de juiste instellingen heeft. – Kijk goed of je computer de juiste instellingen heeft. (Lukt! Dus vertaling: to check)

Waarom is “paspoortcontrole” dan “passport control” en niet “passport check”?

Ja, dat vind ik als docent Engels dus verdomd irritant, want mijn leerlingen komen er elke keer weer mee.

Het antwoord is dat er in het Engels iets anders staat dan in het Nederlands. “Passport control” betekent “paspoortbeheersing”, of “paspoort toezicht”, zoiets. Het verwijst niet alleen naar de plek waar je je paspoort laat controleren, maar in bredere zin naar de plek waar de grensbewaking de boel in de hand houdt. Grensbewaking heet in het Engels ook “border control“.

Als je wilt verwijzen naar alleen de balie dan zeg je in het Engels wel degelijk “passport checkpoint“. Maar iemand heeft ergens ooit besloten dat ze “passport control” op de grote borden gingen zetten, misschien juist om die arme Nederlanders (en Duitsers!) in verwarring te brengen, wie weet…

Een Engelstalige zal zeggen “they check your passport at passport control”, ze zullen nooit iets zeggen als *they control your passport at passport control* – dat zou betekenen dat ze je paspoort met magische krachten een dansje laten doen, ofzo.

Nederlands: besturen, beheersen, de controle hebben over / Engels: to control

Dwaze False Friend Dagen

September 2022 is voor mij het moment om alle valse vrienden die ik nog klaar had staan te bespreken. Allemaal eruit, twee voor de prijs van één, hoppa!

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bronnen foto’s: hippe jonge bazin: Sora Shimazaki, Pexels/ afstandsbediening drone: Slava MKRVSKY, Pexels

Hoe zeg je “geitenwollen sok” in het Engels?

Als je iemand in het Engels een “geitenwollen sok” wilt noemen en je zegt “goats’ wool sock”, dan gaat niemand dat begrijpen (alhoewel ze het wel erg grappig zullen vinden, denk ik).

Iemand die (naar jouw mening) extreem bezig is met veganisme, milieuactivisme en dat soort dingen noem je in het Engels een “tree hugger” (= boomknuffelaar, ook leuk in het Nederlands) of (ouderwetser) een “tree-hugging hippy“.

Greenie” heb je ook nog, die is uit Australië komen overwaaien en wordt de laatste tijd populairder. Wat ik wel een nadeel vind aan “greenie” is dat hij in Amerika kan verwijzen naar een amfetaminepil, en dat sommige native speakers hem zouden kunnen verwarren met een beginneling, want net als in het Nederlands zeg je in het Engels ook dat iemand “green” is als hij nog geen ervaring heeft.

Ik heb ook weleens “veggie burger” voorbij horen komen. Dat is geen standaarduitdrukking, maar men zal hem zeker wel begrijpen. Ik vind hem erg grappig.

Op het internet vond ik ook nog “yoghurt-knitter” en “lentil-weaver“. Die heb ik nooit daadwerkelijk in de omgangstaal gehoord, maar vooral de tweede zal wel goed begrepen worden.

Wat is een “geitenwollen sok”?

Een gei­ten­wol­len­sok­ken­ty­pe is volgens wikipedia “een wat we­reld­vreem­de, non-con­for­mis­ti­sche so­ci­a­le her­vor­mer”. Ik ken het vooral als term voor een milieuactivist, maar dat komt omdat ik er eentje ben (nu ja, vroeger meer dan nu), dus misschien dat die betekenis daarom voor mij wat meer op de voorgrond staat.

Ik probeer in het Nederlands andere termen te verzinnen die wat denigrerend verwijzen naar milieubeschermers, maar ik kom er niet op… Jullie wel? Laat het me weten in de comments!

Tips&Tricks Tuesday is even met vakantie. Vanaf September weer!

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: flickr.com/photos/noricum, CC BY-SA 2.0 (Niet daadwerkelijk van geitenwol, deze sokken, maar wel het juiste sfeerbeeld, vind ik.)

Hoe zeg je “nuchter” in het Engels?

niet nuchter

Afhankelijk van de betekenis, kun je “nuchter” op twee manieren naar het Engels vertalen. Als je geen alcohol hebt gedronken (en/of geen drugs hebt gedaan) dan ben je “sober“, maar als je niets gegeten hebt omdat je een operatie of medisch onderzoek moet ondergaan dan kun je dat in het Engels niet anders zeggen dan “(to have an) empty stomach“. Meestal wordt het echter omschreven, bijvoorbeeld:

please do not eat or drink anything for at least twelve hours before the medical procedure”

please avoid food and drink for up to twelve hours before surgery”

please fast for the twelve hours preceding the operation”

Engelstaligen vinden het maar ingewikkeld, dat woord “nuchter”

In het Duits hebben ze hetzelfde woord als wij (“nüchtern”) en dat levert grappige situaties op:

Heb je een moeilijk te vertalen woord?

Is er een woord of uitdrukking waarvan je altijd denkt “hoe zeg ik dat nou in het Engels?” Laat het me dan weten! Dat kan gewoon hieronder in de comments of op mijn contactpagina.

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: Julia Larson, Pexels

Hoe onthoud je de uitspraak van de Engelse klinkers?

uitpsraak tips engels klinkers
Bron: flickr.com/photos/semarr (cropped)

Het is weer Tips&Tricks Tuesday! De onderstaande comic kwam langs op mijn tijdslijn en toen bedacht ik dat ik in aansluiting een kort stukje kon schrijven over een hele simpele, maar voor veel mensen heel handige, tip.

Nederlanders, ook Nederlanders die behoorlijk goed Engels kunnen, raken namelijk nogal eens in de war als ze de klinkers “e”, “i” en “a” in het Engels uit moeten spreken, want de “e” klinkt als “i” en de “a” klinkt als “e”.

(Dat komt omdat er in de Middeleeuwen in het Engels een klankverschuiving heeft plaatsgevonden nadat ze de letters al vastgelegd hadden. Heel simpel gezegd: als je honderden jaren terugkijkt, is de Nederlandse klinkeruitspraak eigenlijk de “juiste uitspraak”. Niet dat iemand daar nu nog iets aan heeft, maar toch, als je gefrustreerd bent door de klinkers kun je bij jezelf denken “de Engelsen zitten fout, niet ik” 😉 )

Nu mijn tip:

e is for e-mail

a is for a-team

i is for i-phone

Helaas is “the a-team” voor iedereen onder de pakweg 30 niet meer zo bekend, maar ik heb nog geen goed alternatief kunnen bedenken.

Dus aan de jonge mensen die dit lezen, ik zou zeggen: bekijk dit wonder uit de jaren ’80 en sluit hem voor altijd in je hart. (En ook al ken je de A-team niet, de titelmuziek ken je wel, wedden?)

Je kunt ook denken aan het liedje van Ed Sheeran. Als hij “A team” zegt dan bedoelt hij de leerlingen in de klas die altijd hoge cijfers halen. De dame waarover hij zingt, is aan de drugs geraakt, terwijl ze vroeger op school zulke goede perspectieven had.

Jonge mensen: wat is een ander goed woord dat begint met de Engelse A-klank die in het Nederlands ook op zijn Engels wordt uitgesproken? Ik hoor het graag!

Grappig plaatje

a e i in het engels uitspraak tip

Deze comic is van Scott Hillburn van The Argyle Sweater.

Uitleg van de grap: De mensen die trouwen zijn Old MacDonald van het liedje “Old MacDonald had a farm, Ee i ee i oh!” Dat laatste kun je ook schrijven als “E I E I O”. Vervolgens staat er onderaan in plaats van “renew their vows” (=vernieuwen hun huwelijksgeloften) “renew their vowels” (vowels = klinkers).

Leestekens: Engels en Nederlands vergeleken

leestekens heten in het Engels punctuation marks

Ik ben klaar met mijn serie over leestekens. Het was meer werk dan ik dacht, kan ik wel stellen! Hieronder vind je een overzicht van de leestekens die ik behandeld heb.

Hoe zeg je “interpunctie” in het Engels?

Nog even de Engelse vertalingen van de overkoepelende woorden, voor het geval je dat zocht toen je dit artikel vond:

leesteken: punctuation mark

(klinkt misschien als een ingewikkelde term, maar vrijwel iedere Engelstalige kent deze term van school)

interpunctie (= leestekengebruik): punctuation.

(Let op: “interpunction” bestaat in principe wel in het Engels, en heeft dezelfde betekenis, maar het is een onbekend woord waar veel Engelstaligen over zullen struikelen. Gebruik liever het veel normalere woord “punctuation”)

De leestekens die ik besproken heb

aanhalingstekens (geen grote verschillen)

apostrof (gaat heel vaak mis, vooral bij de meervouden!)

dubbele punt (geen grote verschillen)

haakjes (één klein maar belangrijk verschil)

komma (een hele waslijst aan verschillen)

liggend streepje oftewel koppelteken, weglatingsteken, gedachtestreepje (vooral als koppelteken iets voor Nederlanders om op te letten)

punt (geen verschillen in tekst. In getallen wel, maar dat wist je al.)

puntkomma (geen grote verschillen, wel vaak veel gedoe)

uitroepteken (helemaal geen verschillen, en juist dezelfde problematiek)

Ben ik een leesteken vergeten?

Leestekens waarvan ik het vanzelfsprekend acht dat het gebruik gewoon hetzelfde is in het Engels en in het Nederlands, zoals het vraagteken of het schuine streepje, heb ik niet besproken. Maar misschien is er een probleemgeval waar ik nog niet aan gedacht heb. Ik hoor het graag hieronder in de comments!

Grappig plaatje

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto: flickr.com/photos/ixmati

Hoe zeg je “stroopwafel” in het Engels?

Wat is een stroopwafel?

Een stroopwafel is een wafel met stroop erin, duh. Typisch Nederlands, al kun je ze intussen in veel andere landen ook wel krijgen. Vooral lekker als ze een beetje warm zijn, en zo bomvol calorieën dat het bijna niet te geloven is.

Hoe vertaal je “stroopwafel” het beste naar het Engels?

Het woord “stroopwafel” hoeft niet vertaald te worden.

Engelstaligen, vooral Amerikanen, hebben het woord stroopwafel helemaal omarmd. Het is ook een prachtig woord voor ze: “wafel” ziet er bijzonder uit, maar is toch begrijpelijk (want het Engelse woord is “waffle”), die dubbele “o” maakt het geestig (denk ook aan “Groot” uit Guardians of the Galaxy), en het geheel is uitspreekbaar, maar toch lekker gek.

Neem het niet van mij aan, kijk naar het bewijs. In de winter van 2021/2022 heeft Dunkin’ Donuts wereldwijd de stroopwafel donut uitgebracht, een chocoladedonut met een stroopwafeltje erop. In Amerika kun je stroopwafel edibles (=spacecakes) kopen, stroopwafel t-shirts, stroopwafel boeken, en, oh ja, ook stroopwafels, vooral met kerst. Er is een website stroopwafels.com en een website stroopwafelworld.com, allebei opgezet voor een internationaal publiek.

Als je op Twitter zoekt op “stroopwafel” dan krijg je 95% Engelstalige resultaten. Je moet echt scrollen om een Nederlandstalige tweet te vinden.

Bron: twitter

Ik wil toch graag een vertaling

Wil je toch graag een vertaling, dan zou ik kiezen voor het simpele en letterlijke “syrup waffle“. Je ziet ook wel “treacle waffle”, maar “treacle” is Brits en intussen wat ouderwets, dus niet iedereen weet wat dat is. “Dutch cookie” of “Dutch waffle” kan ook maar die zijn niet echt duidelijk. Bovendien, als je dat “Dutch” erin wilt hebben, dan zou ik juist kiezen om “stroopwafel” onvertaald te laten.

Ken jij een stroopwafelanekdote?

Het is bijna grappig hoe buitenlanders, vooral Amerikanen, onze stroopwafel omarmd hebben. Bezoekers aan ons kikkerlandje lopen er ook altijd helemaal mee weg. Heb jij een leuke stroopwafelanekdote? Ik hoor het graag in de comments!

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Hoe zeg je ‘burger’ in het Engels?

Nederlands: burger / Engels: citizen

Dit is één van de grappigere False Friends als hij misgaat: het Nederlandse woord “burger”, als je verwijst naar een mens, is in het Engels niet “burger” maar “citizen” (= een inwoner van een land) of “civilian” (=een niet-militair).

Als Engelstaligen het woord “burger” horen, denken ze aan een hamburger, zoals in het plaatje hieronder. Best grappig dus, als een Nederlander iets zegt als “The Netherlands must protect its burgers”

Nederlands: hamburger / Engels: burger (hamburger kan ook)

Die andere “burger” is ook een false friend

Als we toch bezig zijn, als we het hebben over de burger die je kunt eten is er óók iets waar Nederlanders op moeten letten. In het Engels verwijzen de woorden “burger” en “hamburger” naar de hele hamburger, dus het brood én het vlees samen.

In het Nederlands noemen we zo’n cirkelvormig stuk vlees (zonder broodje, dus) óók een “hamburger” of “burger”, maar dat doen ze in het Engels niet. Het vlees heet een “hamburger patty” (patty = een samengeplet stukje halfnat gehakt spul, meestal vlees, maar hoeft niet (ja, ik heb het ook niet verzonnen)). Het broodje heet een “hamburger bun” (bun=broodje).

Nederlands: (ham)burger / Engels: hamburger patty

Leuk weetje

Het woord “hamburger” komt van de stad “Hamburg”, dus het was niet oorspronkelijk een broodje met ham zoals sommige mensen wel denken.

Nog een leuk bonusweetje: in Engelstalig gebied woedt een heftige discussie over de vraag “is a hamburger a sandwich?” Geen grap. Als je met Engelstaligen een biertje drinkt, en je wil graag ruzie in de groep, dan is dit een prima vraag om in de ronde te werpen.

False Friend Friday

Elke vrijdag is het op deze site “False Friend Friday”. Zelfs als je erg goed Engels spreekt, zijn valse vrienden goed om in de gaten te houden, want als je zo’n woord fout vertaalt, heb je het vaak zelf niet in de gaten terwijl je toehoorder zich achter de oren krabt. Vandaar dat ik er zoveel stukjes over schrijf!

Dit artikel is op 16-09-22 bijgewerkt. Paul maakte in de comments de geheel juiste opmerking dat “civilian” niet de juiste vertaling is voor “inwoner van een land”, maar alleen voor “niet-militair”. Bedankt Paul! Toen ik het artikel vervolgens ging aanpassen, zag ik dat ik de hele bespreking van de hamburger als stuk vlees vergeten was, dus die heb ik nu ook toegevoegd.

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bronnen foto’s: burgers die gebruikmaken van hun demonstratierecht: flickr.com/photos/michitux, hamburger: flickr.com/photos/drb62, stuk vlees: flickr.com/photos/randychiu

Hoe zeg je “roepnaam” in het Engels?

Voorbeeld van iemand die een roepnaam heeft in het Engels: Prince Harry
Prince Harry heet eigenlijk Henry (en Meghan heet eigenlijk Rachel)

Ik kreeg van Sander de volgende vraag op mijn contactpagina over de vertaling van “roepnaam” naar het Engels:

Bij het invullen van persoonsgegevens vind ik het altijd lastig met namen omdat ik een doopnaam en een roepnaam heb en volgens mij bestaat dit in het Engels niet op dezelfde manier als in het Nederlands. Hierdoor is het ook lastig uit te leggen aan niet Nederlandstaligen. Weet jij wat een vertaling is voor ‘roepnaam’?

Het korte antwoord

Eerst een snel antwoord, voor de mensen die haast hebben:

In Australië bestaat er ook iets als een roepnaam, zij noemen het een “preferred name“. Volgens deze website: “Your preferred first name is a name that you commonly use that differs from your official legal name.” Wat mij betreft is dit de beste vertaling van “roepnaam” naar het Engels.

Andere oplossingen zijn constructies met “to go by”, bijvoorbeeld “My legal name is Wilhelmus, but I go by Willem“, of “people call me”, bijvoorbeeld “My legal name is Wilhelmus, but people call me Willem“.

Het lange antwoord

Je bent niet de enige met deze vraag, Sander! Het probleem voor Nederlanders dat wij een verschil kennen tussen “doopnaam”, “roepnaam” en “bijnaam”, die in het dagelijkse Engels niet bestaat. Je “doopnaam” is je voornaam zoals die in je paspoort staat (vaak is dat er meer dan één, dan heb je dus meerdere doopnamen). Een “bijnaam” is een naam die je af en toe gebruikt, of die bepaalde vrienden of familieleden gebruiken, terwijl je “roepnaam” je dagelijkse naam is die je gewoon heel je leven gebruikt.

Om mijn vader maar even als voorbeeld te nemen (telg uit een Brabantse katholieke familie, kind nummer drie van negen!) Zijn doopnamen zijn Wilhelmus Antonius Willibrordus, zijn roepnaam is Willem, en zijn bijnaam is Wim (al moet hij daar zelf niets van hebben).

In de Engelstalige wereld is dit niet gebruikelijk, en daarom wordt “roepnaam” vaak vertaald als “nickname” (=bijnaam).

Toch zijn er in de Engelstalige wereld best een aantal mensen te vinden die de naam in hun paspoort nooit gebruiken. Het beroemdste voorbeeld is Prince Harry, die eigenlijk Henry heet. Ik kan me best voorstellen dat Harry iets zou zeggen als “well, Harry isn’t really my nickname, it’s just my name, everybody says Harry*”, toch wordt er in bijvoorbeeld dit artikel gesproken over “nickname”, omdat de schrijver geen beter Engels woord kon verzinnen.

Denk ook aan alle Sarahs die Sally heten, Williams die Bill heten, Elisabeths die Liz heten, Margarets die Peggy heten, enzovoort, enzovoort.

*disclaimer: ik ken Prince Harry niet persoonlijk.

Hoe leg je het snel uit?

Stel dat mijn vader op het vliegveld is, een douanemedewerker zijn paspoort geeft, en dat die medewerker vervolgens vraagt “what is your first name?”. Dan zou hij iets kunnen zeggen als:

The name in my passport is Wilhelmus, but I go by Willem

The name in my passport is Wilhelmus, but people call me Willem

My real name is Wilhelmus, but please call me Willem

My real name is Wilhelmus, but my preferred name is Willem

In deze situatie klinkt “my nickname is Willem” erg raar, want in deze situatie is je bijnaam niet relevant.

In vrijwel alle andere gevallen zou hij op de vraag “what is your name” gewoon “Willem” antwoorden, natuurlijk.

Als je roepnaam één van je doopnamen is

Sommige mensen hebben hun tweede of derde voornaam als roepnaam. Dat komt in Engelstalig gebied wat vaker voor en is dus makkelijker uit te leggen. Meghan Markle, bijvoorbeeld, heet eigenlijk Rachel Meghan Markle. Hier een link naar een lijst van beroemdheden die bekend zijn onder hun tweede of derde voornaam.

In dit geval zeg je:

“I’m Stephen in my passport, after my dad, but I go by my middle name, Dennis.” (middle name = naam tussen eerste voornaam en achternaam in, óók als dit meerdere namen zijn, dan zijn dit allemaal “middle names”. Dus het maakt niet uit of je roepnaam je tweede voornaam van drie is, of je derde voornaam, bovengenoemde zin blijft okee.)

Ook hier is “preferred name” een mooie optie.

Hoe leg je het fenomeen “roepnaam” uitgebreid uit?

Voorbeeld van iemand die een roepnaam heeft in het Engels: Kit Harington
Kit Harington, bekend van Game of Thrones, heet eigenlijk Christopher Harington.

Sander zegt dat het fenomeen van roepnamen lastig uit te leggen is aan niet-Nederlandstaligen. Dat klopt. Misschien dat Prince Harry kan helpen. Je kunt iets zeggen als: “I always go by Willem, I’m only Wilhelmus in my passport. Did you know Prince Harry’s real name is Henry? It’s like that.” Of, als je geen opmerkingen wilt krijgen over of je koninklijk bloed hebt “Did you know Kit Harington’s real name is Christopher? It’s like that.” (Harington werd als kind al “Kit” genoemd, toen hij nog gewoon een klein niemandje was in Engeland, voor het geval men gaat argumenteren dat dit alleen iets is voor beroemdheden.)

Of, als je er meer achtergrond in wil “In my country, many people have a “calling name”. It’s more than a nickname, because everybody uses it, but it is not the first name in their passport. I know it doesn’t make a lot of sense, it’s just a traditional thing.

(Als iemand mij een reden kan geven dat roepnamen ook daadwerkelijk nut hebben, en meer zijn dan alleen een wat vreemde traditie, dan hoor ik het graag! Alle Nederlanders die het fenomeen in het buitenland moeten uitleggen, en vervolgens de vraag moeten beantwoorden “but why?” zijn je dankbaar!)

Hoe zit het dan met “usual name”, “given name” en “calling name”?

Er is een officiële juridische vertaling van “roepnaam”, namelijk “usual name“. Maar dit is geen bekende term, en “usual” kan ook “alledaags” betekenen waardoor het een verwarrende term is voor niet-juristen. Als je iets zegt als “Willem is my usual name,” dan gaan mensen je echt heel raar aankijken, want ze zullen het opvatten als “Willem is mijn gewoonlijke naam.” “Uh, okay, so what is your unusual name?” zou ik dan vragen.

“Common name” is hetzelfde verhaal met extra probleem dat “common” ook nog eens “ordinair” kan betekenen.

In het woordenboek zie ik “given name”. “Given name” is een ander woord voor “voornaam” die ook kan verwijzen naar meerdere voornamen bij elkaar, maar je hebt niets aan dit woord als je wilt differentiëren tussen doopnaam en roepnaam.

Dan hebben we nog “calling name“, de taalkundige term voor roepnaam, maar deze term is nog onbekender dan “usual name”.

“Usual name” en “calling name” zijn wel woorden die je kunt gebruiken als je het fenomeen “roepnaam” uit wilt leggen. “Calling name” heeft daarbij voor mij een streepje voor omdat het een letterlijke vertaling is van “roepnaam”.

“Roepnaam” en “doopnaam” bij het invullen van een formulier

Als je een Engelstalig formulier invult, dan zul je moeten kiezen, want er is maar één vakje. Worden je gegevens met de gegevens uit je paspoort vergeleken (bijvoorbeeld een formulier voor het aanvragen van een visum), vul dan je doopnaam in. Is het een informeel formulier, bijvoorbeeld een aanmelding voor een feest, vul dan je roepnaam in.

Bij twijfel zou ik je doopnaam kiezen: dat je anders genoemd wilt worden, kun je altijd later nog uitleggen, maar als mensen je gegevens met je paspoort gaan vergelijken en concluderen dat jij niet de juiste persoon bent, dan zijn de consequenties wellicht problematischer.

Bij een papieren formulier waar je wat meer ruimte hebt, bijvoorbeeld als je voor het eerst bij een nieuwe dokter komt, kun je overwegen om zoiets in te vullen:

First name: Wilhelmus (I go by Willem)

First name: Wilhelmus (preferred name: Willem)

Of andersom:

First name: Willem (legal first name: Wilhelmus)

Roepnaam of doopnaam op je CV?

Een Engelstalig CV is best anders dan een Nederlandstalig CV (tip: vertaal nooit letterlijk je Nederlandse CV naar het Engels, je moet hem echt aanpassen), er staan onder andere minder personalia op, en het is over zijn geheel genomen wat informeler. Ik zou daarom je roepnaam gebruiken, tenzij we het hebben over een hele formele en hoge positie (in de rechtspraak of overheid of iets dergelijks).

Staat je doopnaam op je diploma dan zou ik dat uitleggen op het moment dat je je diploma opstuurt (dat is meestal pas later). Dat is immers meestal ook het punt dat er naar een kopie van je paspoort gevraagd wordt, dus het is niet zo dat ze zullen denken dat je iemand anders bent.

Wil je per se je doopnaam én je roepnaam op je CV, dan kun je iets doen als:

Wilhelmus (Willem) Jansen

Willem Jansen (legal first name: Wilhelmus)

of (misschien beter)

Wilhelmus Jansen (goes by Willem)

Maar ik zou het niet doen, hoor!

Dwayne “The Rock” Johnson

In Engelse media worden bijnamen nog weleens tussen aanhalingstekens gezet zoals hierboven. Dit zou ik niet voor je roepnaam doen, ik denk dat dat heel lachwekkend over zou komen.

Haakjes zijn wat beter. Wilhelmus (Willem) Jansen. Dat ziet er prima uit.

Ik wil mijn roepnaam op mijn Engelse bankpas

Bij het onderzoek doen voor dit artikel kwam ik regelmatig posts tegen zoals deze van mensen met een roepnaam en doopnaam, die verhuisd waren naar een ander land en graag hun roepnaam op hun bankpas enzovoort wilden in plaats van hun doopnaam. Conclusie: dat kan niet. Het lijkt erop dat je helaas zult moeten accepteren dat als je naar het buitenland verhuist, je je doopnaam op veel meer documenten tegen gaat komen dan dat je hier gewend was.

Wil je toch hierover in gesprek met de bank, dan kun je in dit geval dus wel die juridische term “usual name” gebruiken.

Help je mee dit artikel te verbeteren?

Heb jij een roepnaam die anders is dan je doopnaam? Hoe heb jij het opgelost op je CV? Of heb je nog een andere goede aanvulling? Ik hoor het graag, want ik heet gewoon Heddwen in mijn paspoort dus ik heb hier geen persoonlijke ervaring mee. Laat een commentaar achter onder dit artikel, ik ben je dankbaar!

Taalkundig nerdhoekje

Voor de lezers die net als ik helemaal dol zijn op taalkunde, nog een leuk weetje: “nickname” komt van het Middelengelse “eke name” dat “extra naam” betekent (“eke” is verwant aan ons woord “ook”). Na verloop van tijd versprong de “n” van plek, “an eke name” veranderde in “a neke name” -> “a nickname”. Dit heet “rebracketing” en is SUPERLEUK (maar alleen als je van taalkunde houdt 😉

Dit artikel is op 23-02-2022 bijgewerkt omdat een onvolprezen collega-vertaler Engels de vertaling “preferred name” noemde. Op 15-07-2022 heb ik de boel nog een keer bijgewerkt om een kort antwoord te geven voor mensen met haast, en om “preferred name” nog meer aandacht te geven, want hij is eigenlijk prachtig als vertaling.

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bronnen foto’s: Harry en Meghan: Bron: flickr.com/photos/brucedetorres, Kit: Bron: flickr.com/photos/94941089@N03

Hoe zeg je “Beste relatie,” in het Engels?

Er is geen goede vertaling voor “beste relatie” of “geachte relatie” in het Engels, maar Nederlandstaligen willen heel, heel graag dat die er wel is, en gaan dan liever zelf iets verzinnen dan dat ze naar hun vertaler luisteren.

(Alle vertalers Nederlands>Engels die meelezen zitten nu instemmend te knikken.)

In dit stuk ga ik je geven wat je wilt, beste lezer: de best-mogelijke letterlijke vertaling voor “Geachte relatie”. (Tip van de sluier: *Dear relation,* is NIET okee!) Maar ik ga je ook lekker veel alternatieven geven, in de hoop dat je iets beters vindt!

Het liefst natuurlijk de naam noemen

Voor de volledigheid: het is natuurlijk het beste om de naam te noemen van degene die de email ontvangt. “Hi John,” of “Dear John,” of “Dear Mr Smith,” of “Hi John, Sally and Amir,” enzovoort.

In dit artikel ga ik er verder vanuit dat je een goede reden hebt om de naam van de ontvanger niet te gebruiken. Ik wilde het gewoon even gezegd hebben.

Email aanhef opties: niet te formeel, niet te informeel

Greetings, – dit klinkt raar voor Nederlandstaligen, want “groetjes”, dat is een e-mail afsluiting voor tieners uit de jaren ’90. Of je ziet een vergelijking met “gegroet!”, ook raar. Toch is dit in de Engelstalige wereld een prima manier om een e-mail te beginnen. Niet te formeel, maar ook niet te informeel.

Dear team, (Ook mogelijk: Dear marketing team, Dear HR team, etc.) – degene die je e-mail leest is waarschijnlijk lid van een team, en deze aanhef wordt in de Engelstalige wereld dan ook veel gebruikt.

Good morning/afternoon/evening, – sommige mensen vinden deze aanhef maar raar, want je weet toch niet hoe laat je email gelezen wordt? Toch is deze aanhef standaard in Engelstalig gebied. Als je je email ’s ochtends verstuurt, en je begint met “good morning”, dan zal naar mijn mening vrijwel iedereen die hem in de middag past leest daar geen enkel probleem mee hebben. (Maar laat het me vooral weten als je denkt dat dat niet zo is.)

Geen aanhef – heeft je email het karakter van een nieuwsbrief? Overweeg dan de optie om meteen te beginnen, zonder aanhef. Dit doen vrijwel alle Engelstalige nieuwsbrieven. Het geeft een journalistieke sfeer en dat kan een groot pluspunt zijn.

Email aanhef opties: informeel

Hi there! – zoals je in het plaatje bovenaan ziet, is dit een enorm gangbare aanhef in het Engels.

Hi everyone, – ook erg gangbaar.

Hi! – kan natuurlijk ook

Hi team, – informeler (en gangbaarder) dan het “Dear team,” van hierboven, maar verder hetzelfde.

Email aanhef opties: groepsspecifiek

Hoort iedereen die jouw email gaat lezen bij dezelfde groep? Dan is dat vaak een hele goede oplossing.

Dear care worker, of meervoud, Dear care workers,

Dear marketer, of Dear Marketers,

Dear neighbours,

Of misschien gaat de email over een bepaald onderwerp waar je je aanhef op kunt aanpassen:

Dear holiday-goer, (=vakantieganger) of Dear holiday-goers, – voor een email over vakantie

Dear art lover, of Dear art lovers, – voor een e-mail over kunst

Enzovoort

“Maar ik wil zo graag dat relationele erin hebben”

Zoals ik aan het begin al schreef, ik hoor van mijn Nederlandse klanten vaak dat ze in hun Engelse vertaling van “beste relatie” een term zoeken die, net als in het Nederlands, suggereert dat er een relatie bestaat tussen de schrijver en de lezer. Ik snap ook wel waarom, dat ís ook een mooi iets.

Er zijn een aantal opties, maar houd hierbij in je achterhoofd: omdat je een aanhef aan het kiezen bent die niet standaard is in het Engels, is het wel een aanhef die opvalt. Bovendien zijn alle vertaalopties vrij formeel, terwijl er in het Engelstalige zakelijke leven een sterke trend is naar het informele.

Dat gezegd hebbende, hier een aantal suggesties:

Dear friends and stakeholders, – collega Miles Niemeijer van Het Vertaalcollectief had deze bedacht. Ik vind hem mooi. Ik vind het goed dat het woord “friends” is toegevoegd want alleen “stakeholder” (=belanghebbende) zou te onpersoonlijk en koud overkomen, denk ik.

Dear associate, of Dear business associate, – hier is hij dan. Wil je toch per se een zo letterlijk mogelijke vertaling van “geachte relatie” of “beste relatie”, dan is dit de vertaling die je zoekt. Maar hij wordt in Engelstalig gebied weinig gebruikt en komt daarom vrij “niet-native” over. En ik heb er niet zo’n goed gevoel bij, een beetje een piramidespelgevoel, krijg ik ervan.

Dear business partner, – Hier krijg ik nog sterker dat piramidespelgevoel bij.

En dan nog een viertal die ook relationeel zijn, maar die niet in alle situaties mogelijk zijn:

Dear colleague, – hoeft niet een collega te zijn bij hetzelfde bedrijf, kan ook iemand zijn die hetzelfde werk doet als jij bij een ander bedrijf.

Dear supporter, – voor het geval je schrijft naar mensen die jouw organisatie financieel ondersteunen, bv van een krant aan hun leden, of een politieke organisatie aan hun achterban.

Dear contributor, – bijvoorbeeld wetenschappers die een stuk hebben geschreven voor jouw tijdschift, filmmakers die hun film hebben opgestuurd voor jouw festival, enzovoort.

Dear ally, – (= beste medestrijder) best een politiek woord, deze zou een politieke partij bijvoorbeeld kunnen sturen naar haar leden, of de maker van een petitie aan alle mensen die hun handtekening hebben gezet

Deze liever niet

Terug naar de algemene email aanheffen (?) voor als je geen naam van de ontvanger in kunt vullen. Onderstaande opties zijn mogelijk, maar liever niet, op volgorde van erg naar erger:

*Dear reader*, – deze wordt in Engelstalig gebied vooral in de context van literatuur gebruikt, dus als de auteur de lezer van zijn of haar boek aanspreekt. Daarom is het een beetje raar om een zakelijke email hiermee te beginnen. Dat gezegd hebbende, hij zal wel goed begrepen worden, en kan zelfs wel charmant overkomen, denk ik. Mocht je zoals veel Nederlandstaligen deze aanhef regelmatig gebruiken, geen paniek. Maar misschien is het tijd eens naar een andere optie te kijken.

*Dear Sir or Madam*, of *Dear Sir/Madam,* – deze heeft jarenlange trouwe dienst gedaan, maar sinds een jaar of tien is hij echt te formeel. Uitzonderingen zijn bijzonder formele beroepsgroepen; als je zelf in zo’n beroepsgroep zit, dan weet je dat waarschijnlijk wel.

*Hey … ,* – hoe stom het ook klinkt, ik heb dit uit meerdere bronnen bevestigd: “hi” is prima in zakelijke omgang, maar “hey” is net te informeel. Als je iemand persoonlijk kent, is het wel prima, maar ik zou hem niet gebruiken voor een zakelijke email.

*Dear recipient,* (= beste ontvanger) – Dit is wel een bestaande aanhef in het Engels, maar hij is erg onpersoonlijk en koud, ik denk niet dat de ontvanger hier een erg goed gevoel bij zou krijgen.

*To Whom It May Concern,* of *To whom it may concern,* (Amerikanen zetten meestal hoofdletters, Britten meestal niet) – Net als zijn broertje “Dear Sir or Madam” hierboven, is deze intussen te formeel en oubollig. Bovendien wordt in ieder Engelstalig boek over emailetiquette aangeraden om deze nooit te gebruiken, omdat de lezer de email links zal laten liggen “because it doesn’t concern me.”

Deze echt liever niet

*Dear emailer,* – het zijn niet alleen Nederlanders die dit doen, Scandinaviërs doen het ook, kwam ik bij het onderzoek doen voor dit artikel achter. Engelstaligen doen het niet, dus het komt nogal niet-native over, en meer nog dan “dear reader” vrees ik dat je lezer erover zal struikelen. Of ze vinden het juist uniek en bijzonder. Of denken dat het grappig bedoeld is.

*Dear followers,* – als je letterlijk een email naar je social-media-followers verstuurt, dan kan deze natuurlijk wel, maar in alle andere gevallen zou ík het in ieder geval niet tof vinden om “volger” genoemd te worden.

*Dear friend,* – waar ik “dear friends and stakeholders” wel mooi vind, en hierboven heb toegevoegd, en “Dear friends” een prima start is als je letterlijk naar je vrienden mailt, is “dear friend” in alle gevallen niet okee. Het riekt naar “ik heb iemand nodig om mijn fondsen naar Nigeria te sturen.”

*Gentlemen,* (of *Ladies,*) – óók als je zeker weet dat de groep mensen die je aanschrijft alleen uit mannen of vrouwen bestaat, dan nog is deze aanhef niet meer okee voor een zakelijke email. Dat kun je te politiek correct vinden, maar als je zakenrelatie erover struikelt en jouw baas een klant verliest, dan had je het toch liever anders gedaan. Als je je vriendinnen uitnodigt voor een meidenweekend dan kan “Ladies,” natuurlijk wel.

*Dear contact,* of *Dear contact person,* of *Dear business contact,* – deze heb ik weleens gezien als mogelijke vertaling van “beste relatie”, maar als aanhef is hij onbekend in Engelstalig gebied. Ik zou denken dat je hem hebt opgeschreven als plaatshouder omdat je de naam nog moest opzoeken, en dat daarna vergeten bent te doen.

*L.S.* – dit betekent “lectori salutem” (gegroet zij de lezer) en is ook in Nederland intussen behoorlijk ouderwets. In de Engelstalige wereld is deze aanhef tegenwoordig zo onbekend dat de meeste mensen niet zullen begrijpen wat je bedoelt.

Deze zeer zeker niet

*Dear relationship*, – dit is volledige onzin in het Engels, niet doen.

*Dear collaborator,* – betekent aan de ene kant simpelweg “beste samenwerker”, aan de andere kant “beste (oorlogs)collaborateur”. Niet doen, dus.

*Dear relation,* betekent “Geacht familielid,” en is dus geen goede manier om je zakelijke email te beginnen.

Dear relation = geacht familielid

Tip: doe iets met humor

Is er ruimte voor humor in je email? Dan kun je dat misschien inzetten in je aanhef.

Dear pixel warrior, (voor digital designers, digitale marketers etc)

Dear day brightener, (voor entertainers)

Ahoy! (als de email ook maar enigszins over scheepvaart gaat)

Bonjour! (als de email ook maar enigszins over Frankrijk gaat)

Gentle reader, (zo ouderwets dat het nu weer grappig is)

Hello my darling rays of sunshine! (zo over the top dat het grappig is)

enzovoort

Heb je nog een aanvulling of verbetering?

Ik heb mijn best gedaan om alle mogelijke Engelse aanheffen die enigszins in de buurt komen van “Beste relatie,” in dit artikel te zetten, maar als ik er eentje ben vergeten, hoor ik het heel graag! Ook als je het niet eens bent met mijn inschatting van een bepaalde aanhef, of als je nog een vraag hebt: laat hieronder een commentaar achter. Ik pas mijn artikel telkens aan, zodat ik de best mogelijke informatie geef.

Dit artikel is op 12-08-22 bijgewerkt met nieuwe foto’s.

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

Bron foto’s: handen schudden: Ketut Subiyanto, Pexels / relations flickr.com/photos/patrick_magee, CC BY 2.0