“Een wassen neus” is een uitdrukking die ik zelf nooit gebruik, en online bronnen geven verschillende definities, dus ik moest even goed bekijken wat het in het Nederlands precies betekent, voordat ik de beste vertalingen naar het Engels kon geven. Ik ben daarom naar het Corpus Hedendaags Nederlands gegaan – een grote collectie Nederlandstalige teksten waar je kunt bekijken hoe bepaalde termen in context worden gebruikt. (Je krijgt alleen toegang als je bij een universiteit werkt, wat ik jammer vind voor iedereen die daarom geen toegang kan krijgen; het zal wel met geld en subsidies te maken hebben.)
Wat betekent “een wassen neus” precies in het Nederlands?
De definities die ik online vind, zijn min of meer in drie groepen te verdelen:
*Een situatie of gebeurtenis die te onbelangrijk is om aandacht aan te besteden* – deze heb ik in het corpus niet gezien. Wat mij betreft klopt deze definitie niet.
Iets dat zo makkelijk vervormd of gewijzigd kan worden dat het uiteindelijk niets waard is – deze betekenis heb ik een paar keer gezien, vooral als het gaat over wetten en verdragen.
Iets waarvan anderen doen alsof het heel wat is, maar wat uiteindelijk niets waard is – deze betekenis is van Onze Taal; ik zou hem wat anders hebben opgeschreven: anderen vinden dat dit heel wat is, maar de schrijver/ de tegenpartij vindt dat het een wassen neus is; niets waard. Deze betekenis heb ik het vaakst gezien.
Mogelijke vertalingen van “een wassen neus” naar het Engels
| Nederlands | Engels |
| De Australische methode maakt van het Vluchtelingenverdrag een wassen neus. | The Australian approach renders the Refugee Convention worthless. The Australian approach renders the Refugee Convention meaningless. The Australian approach strips the Refugee Convention of its value. |
| Het winnen van medailles moet wel het doel zijn, anders is onze aanpak een wassen neus. | Winning medals has to be the goal; otherwise our approach amounts to nothing. Winning medals has to be the goal; otherwise our approach is nothing but a token gesture. (= een gebaar zonder inhoud) Winning medals has to be the goal; otherwise our approach is just a sham. (= bedrog) |
| Maar elke beschermingsconstructie is een wassen neus; alleen als je eigenaar bent, behoud je autonomie. | But every protective structure is ultimately worthless; only if you’re the owner do you retain autonomy. But every protective structure is of no consequence; only if you’re the owner do you retain autonomy. But every protective structure is just a paper tiger; only if you’re the owner do you retain autonomy. (= lijkt machtig, maar heeft uiteindelijk helemaal geen macht) |
| De nieuwe wet is volgens critici een wassen neus. | Critics say the new law is worthless. Critics say the new law is a waste of time. Critics say the new law is too malleable and has too much potential for misuse. Critics say the new law is hollow. Critics say the new law is toothless. (= kan niet doorgezet/ hard gemaakt worden) Critics say the new law is a meaningless formality. Critics say the new law is going to be a dead letter. (= let op, dit is een heel specifieke Britse uitdrukking die verwijst naar een wet die formeel nog wel bestaat maar tegenwoordig niet meer gebruikt wordt. Ik zet hem erbij voor de volledigheid, maar ik zou hem niet gebruiken!) |
Waarom niet “A wax nose”?
Een aantal Engelstalige woordenboeken geeft aan dat “a wax nose” of “a nose of wax” ook in het Engels een uitdrukking is.
Ten eerste is deze uitdrukking niet meer bekend in het Engels; hij was vooral in de 17e eeuw populair, werd in de 18e en 19e eeuw ook nog wel gebruikt, maar tegenwoordig haast nooit meer.
Ten tweede betekende het iets anders: “a wax nose” refereerde in het Engels naar iets dat makkelijk vervormbaar was, of vaak ook een persoon met een zwak karakter, wiens mening je makkelijk kon veranderen. (Bron)
AI doet ’t nie
Omdat de definitie van “een wassen neus” zo moeilijk te grijpen is, zie je dat AI hem ook niet juist naar het Engels vertaalt. Als je aan hem vráágt wat het betekent, dan krijg je een goed antwoord, maar bij vertalingen naar het Engels gaat AI over op vertalingen zoals “it is window dressing”, “a token gesture” of “just for show”. Dit zijn vertalingen van het Nederlandse “schone schijn”; iets dat er mooi uitziet, maar eigenlijk geen waarde heeft. Het verschil zit hem er voor mij in dat bij “window dressing” degene die de schone schijn presenteert óók doorheeft dat het niets waard it; het is bedrog. Bij “een wassen neus” is dat naar mijn mening niet zo.
Heddwen Newton is an English teacher and a translator from Dutch into English. She thinks about languages way too much, for example about how strange it is that these little blurb things are written in the third person.
Heddwen has two children, two passports, two smartphones, two arms, two legs, and two email newsletters.
English and the Dutch examines all the ways Dutch speakers interact with the English language. It has almost 1700 subscribers and is growing every day. Sign up here.
English in Progress is about how the English language is evolving and how it is spoken around the world. It has more than 2600 subscribers and is growing every day. Sign up here.
Meer lezen? GA NAAR EEN WILLEKEURIG ARTIKEL
Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.
Bron foto: eigen werk (kinderen hebben heeft ook voordelen). Gebruiken mag, wel graag met verwijzing naar deze site.