Hoe zeg je “burgerlijk” in het Engels?

Wat betekent het?

In deze post wil ik het niet hebben over “burgerlijk” in wettelijke/organisatorische zin, zoals bijvoorbeeld in “burgerlijk wetboek” (dan is de vertaling “civil”).

Ik wil het hebben over het gebruik van het woord “burgerlijk” om mensen te omschrijven. Zoals “mijn ouders zijn burgerlijk”. Wat burgerlijk dan precies betekent, vind ik moeilijk, en daarom heb ik de vraag aan een aantal Nederlandstalige vrienden voorgelegd. Mijn conclusie is dat “burgerlijk” negatief (gezapig, onorigineel) of positief (pretentieloos, huisje-boompje-beestje) opgevat kan worden, en dat de positieve betekenis aan een opmars bezig is.

Een aantal omschrijvingen:

Kan positief zijn: “Ik vier mijn verjaardag lekker burgerlijk; vrienden thuis, bitterballen, gezelligheid!” Maar kan ook negatief zijn: “Hij gaat nooit meer mee stappen nou hij burgerlijk met z’n vriendin in een rijtjeshuis zit” In het eerste geval betekent het dus: pretentieloos, normaal. In het tweede geval gezapig, niet hip.

Voor mij is ‘Burgelijk’ net niet gelijk aan ‘gemiddeld’… Het heeft een net wat negatievere lading en roept bij mij ook beelden op van Doorzon, 2.4 kinderen en een hond, Xenos dingen en IKEA meubels.

Iemand die burgerlijk is, is truttig, ingekakt, saai, onorigineel, belegen. 

Ik gebruik het als een positief woord: standaard mens, huisje boompje beestje.

Wat is het probleem?

Het grote probleem met de vertaling van dit woord is dat het per cultuur anders is wat mensen als gezapig, onorigineel en huisje-boompje-beestje zien. En ook waar die mensen wonen en in wat voor huizen (want dat is vaak de beeldspraak die wordt gebruikt). Een goede internationale vertaling is daarom niet te geven.

Een ander probleem is dat de beste vertalingen in het Engels (“bourgeois” en “square”) in onbruik zijn geraakt, en dat de andere woorden ofwel niet internationaal zijn, ofwel de betekenis van “burgerlijk” niet helemaal vatten.

Omdat ik het uiteindelijk zelf ook niet meer wist, heb ik ervoor gekozen gewoon een lijstje te maken met wat opties en mijn mening erover 🙂

Mogelijke vertalingen voor “burgerlijk”

basicAmerikaans, slang. “Basic” wordt door de jongere generatie gebruikt om mensen aan te duiden die geen eigen stijl hebben maar volledig meegaan met de stroom. “Oh my God, she’s so basic”. Ik zou dit woord niet gebruiken tenzij je doelgroep erg jong is.
bourgeoisInternationaal. Eigenlijk is “bourgeois” de beste vertaling van “burgerlijk”, maar naar mijn mening is het een woord dat niet meer veel wordt gebruikt en waarvan veel mensen niet weten wat het betekent. Omdat het een Frans woord is klinkt het nogal pretentieus en daarom is het, naar mijn idee, de laatste jaren in onbruik geraakt.
conventionalRedelijk internationaal. “a conventional person” is vooral heel standaard.
cookie-cutterAmerikaans. “a cookie-cutter house” is de Amerikaanse versie van wat bij ons Vinex wordt genoemd. “A cookie-cutter life” is huisje-boompje-beestje.
mainstreamInternationaal. Een wat modernere variant van “conventional”.
middle classInternationaal. Niet rijk, niet arm.
provincialInternationaal. Net als het Nederlandse “provinciaal” betekent het bekrompen en een beetje conservatief.
stuffyBrits. Conservatief en standaard. Hier zit dat truttige ook een beetje in.
suburban/ suburbaniteInternationaal maar geen heel bekend woord. Verwijst naar mensen die in de buitenwijken wonen (the suburbs). Of dat dan ook burgerlijke mensen zijn hangt van het soort buitenwijken af waar de lezer bekend mee is.
squareInternationaal, maar intussen een erg oudbakken woord. “a square (person)” is ouderwets en saai.
ticky-tackyAmerikaans. Goedkoop gebouwd, standaard en truttig.
uninspiredInternationaal. Afgezaagd en onorigineel.
white picket fenceAmerikaans. Refereert naar een standaard “middle-class home” in Amerika met zo’n lage witte schutting om de voortuin. “White picket fence people” is een erg goede vertaling van “burgerlijke mensen” maar zal helaas alleen door Amerikanen goed opgevat worden.

Help je mee dit artikel te verbeteren?

Heb je een betere vertaling, of gewoon een vraag of suggestie? Laat het me hieronder weten!

Dank aan de vragensteller!

Dit artikel is geschreven nav een vraag op mijn contactpagina. Hartelijk dank daarvoor, het is voor mij erg fijn als mensen mij schrijven welke vertalingen voor hen moeilijk zijn!

Is er een woord of uitdrukking waarvan jij altijd denkt “Hoe zeg je dat nou eigenlijk in het Engels?”. Laat het me weten in een comment. Dat kan gewoon hier of op mijn contactpagina.

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels. 

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Ik bespreek Nederlandse woorden die geen directe tegenhanger hebben in het Engels, en andere probleemgevallen. Ik bespreek bij lange na niet alle mogelijke vertalingen of contexten, en mijn meningen zijn de meningen van één mens. Wil je meer weten? Kijk dan bij de FAQ’s.

4 thoughts on “Hoe zeg je “burgerlijk” in het Engels?”

  1. Bedankt voor het doornemen van deze vertaling! 😀 Ik heb hier veel aan.

    Het woord “square” ken ik eigenlijk alleen van de uitdrukking “Be there or be square” die de laatste jaren wel af en toe wordt/werd gebruikt.

    1. Fijn dat je er wat aan hebt! “Be there or be square” in inderdaad een populaire uitdrukking – het wordt grappig/ ironisch gebruikt, júist omdat dat woord “square” dus oudbakken is. En omdat het zo leuk rijmt 😉 Ik kan geen Nederlands voorbeeld bedenken dat hetzelfde betekent, maar ik moet denken aan de zin “een slimme meid is op haar toekomst voorbereid”. Gewoon een leuke grappige oudbakken zin die iedereen kent en die grappig is om af en toe te gebruiken als het toevallig goed in de context past 🙂

  2. Hoi, leuk artikel! Het eerste woord waar ik aan moest denken is “homely”. Mijn moedertaal is Nederlands, maar na een beetje googelen lijkt het mij (in sommige situaties) ook een prima vertaling. Hoe ik het begrijp geeft het het saaie aan, alleen juist postitief bedoeld. Om de zin: “Ik kijk uit naar een fijn burgerlijk leven na mijn studie.” te vertalen kan dit woord denk ik wel van pas komen.

    1. Bedankt voor je toevoeging, Jasper! Voor mij verwijst “homely” naar een vrouw of kind dat niet superlelijk is, maar ook niet mooi. “The girl next door is homely, but kind.”
      Ik zie inderdaad online nog een paar andere definities staan, maar die zou ik zelf nooit zo gebruiken.
      Maar iedereen kan voor zich beslissen, het zou in ieder geval goed begrepen worden als je “homely” op die manier gebruikt, denk ik, want de verwijzing naar “home” is duidelijk.
      Het “burgerlijk” in jouw zin zou ik zelf vertalen als “a comfortable, unpretentious life” of “a comfortable, conventional life”, zoiets.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *