Hoe zeg je “plaatsvervangende schaamte” in het Engels?

Wat is “plaatsvervangende schaamte”?

Als iemand iets gênants doet, dan zal hij of zij zich schamen (of het niet in de gaten hebben). Iemand die het voorval heeft gezien, kan last hebben van plaatsvervangende schaamte. Het is een heel menselijk iets. Ook al zit je zelf niet in de situatie, toch heb je ook last van dat ongemakkelijke gevoel.

Samantha is veel te dik voor die broek, ik kan het niet aanzien, ik krijg elke keer dat ik het zie zoveel last van plaatsvervangende schaamte.

Ik heb een hekel aan sitcoms zoals “Curb Your Enthusiasm” waar de karakters zichzelf de hele tijd voor gek zetten. Ik houd niet van dat gevoel van plaatsvervangende schaamte.1

Hoe vertaal je “plaatsvervangende schaamte” het beste naar het Engels?

In principe is de vertaling “I felt embarrassed for him/her” of “I feel embarassed on behalf of that person“. Dat betekent “ik schaam me namens die ander” en is dus soms een goede vertaling maar vaak ook niet.

Het nieuwerwetse woord dat Engelstaligen in deze situatie gebruiken is “to cringe“. Je krijgt dan “I cringed when I saw that“, “that was cringeworthy” of (zo nieuw dat hij door veel mensen als fout zal worden gezien) “that was so cringe“.

Samantha is much too fat for those trousers, I can hardly look, every time I see them I cringe.

Welke vertalingen vind ik niet zo goed?

Woordenboeken geven “vicarious embarassment” maar dat is zo’n ongebruikelijk Engels dat de meeste Engelstaligen het niet zullen begrijpen.

Heb je een moeilijk te vertalen woord?

Is er een woord of uitdrukking waarvan je altijd denkt “hoe zeg ik dat nou in het Engels?” Laat het me dan weten! Dat kan gewoon hieronder in de comments of op mijn contactpagina.

Heddwen Newton is vertaler en docent Engels. Naast hoezegjeinhetEngels.nl werkt ze sinds oktober 2022 aan “English in Progress“, de Engelstalige versie van “Taalpost“. Die bestond namelijk nog niet!

Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.

1 Een uit het leven gegrepen voorbeeld. Als Britse krijg ik vaak van mensen te horen dat ze zó dol zijn op Engelse humor. Blackadder en Fawlty Towers en The Inbetweeners enzo. Ze gaan er dan vanuit dat ik die humor ook leuk vind, vanwege mijn accent. Ik moet dan toegeven dat ik er, hoewel ik ermee ben opgegroeid, niet zo goed tegen kan. Ik kijk ze wel, maar dan in kleine stukjes. Ik kijk liever Amerikaanse series.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *