Gebruik dubbele punt in het Engels en het Nederlands

De dubbele punt heet in het Engels een colon
Dubbele punt. Bron: mijn toetsenbord

Omdat Nederlanders vaak zulk goed Engels spreken, gaan taalregels die we op school leren vaak door elkaar lopen. Regels die voor het Engels gelden worden op het Nederlands toegepast en andersom.

De komende weken doe ik een serietje over leestekens. Door de regels naast elkaar te zetten hoop ik wat orde te scheppen in alle hoofden die net als ik niet meer weten of ze die ene regel nu in de Engelse les of de Nederlandse hebben geleerd.

Vandaag doe ik voor Tips&Tricks Tuesday: de dubbele punt. Ook wel dubbelepunt of dubbelpunt in het Nederlands.

Hoe zeg je dubbele punt in het Engels?

De dubbele punt heet in het Engels “colon“. Dit komt van het Griekse woord voor “deel” omdat (dit is héél kort door de bocht) het oorspronkelijk een deel van een tekst apart hield van de rest.

*Double point* was beter geweest, daar zijn Engelstaligen het waarschijnlijk ook wel over eens. Die namen van leestekens zijn naar mijn mening toch weer een gevalletje “Nederlands doet het beter”. Maar goed, dat ding heet in het Engels een “colon” en dat is nu eenmaal hoe het is.

(Overigens is “colon” ook het Engelse woord voor dikke darm. Ik heb dat altijd heel raar gevonden, maar het blijkt dat het echt toeval is. Beide woorden komen van verschillende Griekse woorden die toevallig toen al heel erg op elkaar leken, en zijn toen later in het Engels hetzelfde gaan klinken.)

Gebruik dubbele punt

Over het algemeen wordt de dubbele punt in het Engels op dezelfde manier gebruikt als in het Nederlands, maar ik heb wel een paar verschillen ontdekt, zie hieronder.

Voor een opsomming

Je zet zowel in het Nederlands als in het Engels een dubbele punt voordat je een opsomming begint. Het gebruik is in dit geval dus hetzelfde.

Hij had de volgende dingen bij zich: een zonnebril, twee handdoeken, wat geld en een duikboot.He had the following items with him: a pair of sunglasses, two towels, some money and a submarine.

Voor een citaat

Even eerlijk: ik vind de regels in dit geval erg verwarrend. Voor het Engels vind ik dit artikel het duidelijkst (met een flow chart, ik ben dól op flow charts) maar nog steeds verwarrend. Voor het Nederlands vind ik alleen de regel “altijd een dubbele punt voor een citaat“. Dat zou betekenen dat er in dit geval wat verschillen zijn tussen het Nederlands en het Engels.

Ik weet dus niet 100% zeker of het onderstaande klopt. Mocht iemand het wel weten, dan hoor ik het graag!

Een dubbele punt bij elk citaat
De oude man zei: “Ik ga even een reisje maken met mijn duikboot.”
Een dubbele punt óf een komma als het citaat een hele zin is, maar de introductie niet.
The old man said: “I’m just going to take a short trip with my submarine.”
The old man said, “I’m just going to take a short trip with my submarine.”
Een dubbele punt bij elk citaat
Ze zei: “voorwaarts, vrienden!”
Een komma als geen van beide zinsdelen een hele zin is
She said, “onwards my friends!”
Een dubbele punt bij elk citaat
Ze gaf altijd hetzelfde advies: “Reis niet met een duikboot.”
Een dubbele punt als de introductie een hele zin is
She always gave the same advice: “Don’t travel by submarine”

Voor een uitleg, verklaring, toelichting, conclusie, gedachte

Toen dacht ik: zak er maar in.Then I thought: to hell with you.
Ik blijf bij mijn mening: duikboten zouden verboden moeten worden.I stand by my opinion: submarines should be banned.

Na “let op” “opmerking” etc

In het Nederlands zetten we bij dit soort woorden altijd een dubbele punt, het Engels mag je kiezen tussen een dubbele punt of een komma.

Let op: Alle duikboten zijn uitverkocht.Please note: all submarines are sold out.
Please note, all submarines are sold out.
Please note that all submarines are sold out.

Wanneer geen dubbele punt?

In beide talen mag je geen dubbele punt gebruiken als je daarmee een persoonsvorm van een onderwerp splitst of een voorwerp van een onderwerp.

Dus niet: *De situatie was: vervelend.* en ook niet: *om het tot een goed eind te brengen: gaan we vroeger beginnen*.

Wanneer een hoofdletter na een dubbele punt?

Dit is dus een gevalletje waar je merkt dat het Engels geen centraal taalbureau heeft; in dit geval zijn de diverse Engelse stijlgidsen het niet met elkaar eens. Ik raad Nederlanders daarom aan de Nederlandse regels te volgen, die zijn vrij duidelijk en komen aardig overeen met de Engelse regels.

Dus:

Géén hoofdletter na een dubbele punt, alleen als:

  • het een woord is waar sowieso een hoofdletter zou staan, zoals een naam;
  • het een citaat is, en het citaat een hele zin is;
  • de opsomming uit hele zinnen bestaat.

Lees hier meer over de regels in het Nederlands.

Help je mee dit artikel beter te maken?

Ik ben geen leestekenvirtuoos. Zie je hierboven iets waar je het niet mee eens bent, wil je het me laten weten? Dat kan door hieronder een reactie achter te laten of door een email te sturen naar info (at) hoezegjeinhetEngels.nl.

Heddwen Newton is docent en vertaler Engels.

2 gedachtes over “Gebruik dubbele punt in het Engels en het Nederlands”

  1. Het Nederlands gebruikt ook een dubbele punt waar het Engels een lang liggend streepje gebruikt. Dat komt veel voor in handleidingen:
    Saving files — Click the Save button
    Bestanden opslaan: klik op de knop Opslaan.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.