Hoe zeg je “ondernemer” in het Engels?

Wat betekent “ondernemer”?

Een ondernemer is iemand met een eigen bedrijf geld verdient. Kan een klein bedrijfje zijn, bijvoorbeeld als je een beetje geld bijverdient door zelfgemaakte kussenslopen te verkopen op Etsy, of een groot bedrijf zoals, weetikveel, Albert Heijn. Meneer Heijn was een ondernemer en zijn zoons na hem waren dat ook. (Nu is het Ahold-Delhaize en volgens mij is er nu geen ondernemer meer, alleen een CEO en de aandeelhouders. Laat maar weten in de comments als ik het mis heb!)

Wat is het probleem?

“Ondernemer” is false friends met het Engelse woord “undertaker”. Dit is één van de grappigere false friends want “undertaker” betekent begrafenisondernemer. Ook een ondernemer, dus, maar wel een heel specifieke!

Funeral Director, Undertaker
Undertaker (NL: begrafenisondernemer)

Nu is dit wel een hele stomme false friend want eigenlijk hebben de Nederlanders gewoon gelijk. Een ondernemer is iemand die iets onderneemt, en “ondernemen” in algemene zin is in het Engels wél “to undertake”, al is het gebruik wel iets anders (ouderwetser vooral, in het Engels) en kun je ze meestal niet één op één vertalen. In het Nederlands onderneem je bijvoorbeeld een reis, in het Engels onderneem je vooral een taak (“to undertake a task”).

Vanuit die betekenis zou je dus zeggen dat “undertaker” in het Engels net zo goed als in het Nederlands zou moeten betekenen “iemand die iets onderneemt” en vroeger was dat ook zo. Maar nu niet meer.

Wat is er gebeurd? “Undertaker” werd gebruikt als eufenisme. Mensen wilden het niet over dood en begrafenissen hebben dus werd een begrafenisondernemer simpelweg een “ondernemer” genoemd. Dit was al zo in 1698, lang geleden dus. Intussen is het zelfs zo dat het woord “undertaker” gezien wordt als teveel met de dood te maken hebbend, en daarom hebben ze weer het woord “mortician” bedacht. En toen dat te naar werd gingen ze “funeral director” gebruiken.

Sommige woordenboeken geven overigens aan dat “undertaker” wél een correcte vertaling is voor “ondernemer”. Mijn antwoord daarop is: ja, in een boek uit 1890 van bv Charles Dickens misschien, maar niet meer in de huidige tijd.

Hoe vertaal je “ondernemer” het beste naar het Engels?

Na dat hele verhaal dan nu hoe je het wél vertaalt: de vertaling is in principe “entrepreneur” of “business owner“. In politieke teksten wordt vaak “(economic) operator” gekozen. Heb je het over een ondernemer die je hebt ingehuurd dan zeg je vaak “contractor“.

Waar het in het Nederlands prima is om jezelf voor te stellen met “ik ben ondernemer” klinkt het in het Engels wat raar en een tikkeltje arrogant om te zeggen “I’m an entrepreneur” of (nog erger) “I’m a businessman.” Zeg in plaats daarvan gewoon meteen wat je doet “I own a company that produces pillow covers”.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *