Dikke tranen bij mijn zoontje vanochtend. Hij was ons aan het napraten, wij reageerden met tongbrekers. “Tja schat, wie de bal kaatst kan hem terug verwachten” zei ik tegen hem. Maar hoe vertaal je dat mooie spreekwoord naar het Engels?
De smalle betekenis van “die kaatst moet de bal verwachten” is dat als je iemand plaagt, je kunt verwachten terug geplaagd te worden. In het Engels zeg je dan
“Don’t dish it out if you can’t take it” of “You can dish it out but you can’t take it“
Als je het wat breder ziet, boontje komt om zijn loontje, dan heb je:
“What goes around comes around“
“You reap what you sow”
“You do the crime, you do the time”
Bij die spreekwoorden kan het zijn dat iemand terug pest, maar het gaat meestal om bredere situaties. Als je altijd roddelt over collega’s, dan moet je niet verbaasd zijn zelf het middelpunt te worden van roddels. Of het gaat om karma. Iemand die een hond schopt en een week later zijn been breekt in een auto-ongeluk, zoiets. In het artikel over “eigen schuld, dikke bult” vind je nog veel meer vertalingen.
Deze vertaling is niet goed
Het oude Van Dale spreekwoordenboek geeft als vertaling “Those who play at bowls must look out for rubs”. Dit is dubbelop fout. Ten eerste omdat het juiste spreekwoord luidt: “Those who play at bowls must look out for rubbers”. Ten tweede omdat dat spreekwoord een andere betekenis heeft, namelijk “als je iets gaat doen, let dan op potentiële problemen”.
Bovendien is het een oud spreekwoord dat niet meer gebruikt wordt. Ik had er zelf nog nooit van gehoord.
Nederlandse varianten
Bij het schrijven van dit artikel kwam ik erachter dat er in het Nederlands nogal wat varianten van dit spreekwoord zijn. Daarom op een rijtje:
Wie kaatst, moet tegen de weerbots kunnen (Belgisch Nederlands)
Wie kaatst kan/moet de bal verwachten
Die kaatst moet de bal verwachten
Wie de bal kaatst kan hem terugverwachten.
“Kaatsen” was een voorloper van tennis, hier een prachtig uitgebreid artikel erover.
Eerste versie: 19-11-22 Bijgewerkt: 14-01-25
Heddwen Newton geeft Engelse en Nederlandse les, en schrijft over taal.
Haar nieuwsbrief English and the Dutch kijkt in het Engels naar alle manieren waarop het Engels en het Nederlands samenkomen. Geschiedenis, vertalingen, grapjes en meer. Bijna 2000 leden al, het zou leuk zijn als je erbij komt! Abonneer je hier
Of volg me op je favoriete kanaal:
Meer lezen? GA NAAR EEN WILLEKEURIG ARTIKEL
Disclaimer: deze site is geen woordenboek. Mijn vertalingen zijn de meningen van één mens, en mijn voorbeelden zijn zelfverzonnen. Meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen.
Bron foto: RODNAE Productions, Pexels